III SA/Łd 359/25

WyrokWSA w Łodzi2025-08-27

Skład orzekający: Anna Dębowska, Katarzyna Ceglarska-Piłat, Joanna Wyporska-Frankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie utrzymujące w mocy decyzję oddalającą zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych u dziecka jest zgodne z prawem, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących wymagalności obowiązku, prawidłowości doręczenia upomnienia oraz legalności rozporządzenia wykonawczego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem. Stwierdzono, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z ustawy i jest wymagalny, a zarzuty dotyczące braku wymagalności, nieprawidłowości doręczenia upomnienia oraz wadliwości rozporządzenia wykonawczego są bezzasadne. Sąd podkreślił, że brak stawienia się na badanie kwalifikacyjne jest równoznaczny z niewykonaniem obowiązku szczepienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Po otrzymaniu upomnienia i wystawieniu tytułu wykonawczego, strona wniosła zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowego doręczenia upomnienia, braku wymagalności obowiązku oraz wadliwości rozporządzenia wykonawczego. Organy administracji utrzymały w mocy postanowienie oddalające te zarzuty. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty i kwestionując legalność rozporządzenia wykonawczego oraz zgodność z Konstytucją i Konwencją o ochronie praw człowieka.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Asystent sędziego Beata Drożdż, Protokolant, w składzie następującym: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 marca 2025 roku nr 43/2025/II w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z 20 marca 2025 r. nr 43/2025/II Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: ŁPWIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) w Kutnie z 5 grudnia 2024 r. znak: PPIS.EP.9011.2.306.2024.MZ w przedmiocie zarzutów M. M. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 30 września 2024 r. nr 7/2024. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: W związku z nieszczepieniem dziecka M. M.2, ur. 26.01.2022 r. PPIS w Kutnie upomnieniem Nr 6/24/EP znak: PPIS.EP.9022.2.3.14.2024.JM z 24.06.2024 r. wezwał ojca dziecka M. M. do wykonania obowiązku poddania małoletniej brakującym obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce. W następstwie dalszego niewykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych, PPIS w Kutnie 30 września 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy nr 7/2024, zobowiązując stronę do poddania dziecka ww. zaległym obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do ŁPWIS jako organu egzekucyjnego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do strony. Postanowieniem z 28 października 2024 r. nr 1440/2024 ŁPWIS nałożył na M. M. grzywnę w wysokości 3000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych u dziecka M. M.2, wynikającego z ww. tytułu wykonawczego. 14 listopada 2024 r. zobowiązany złożył do ŁPWIS następujące zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej: - upomnienie podpisane zostało przez osobę nieupoważnioną do działania w imieniu wierzyciela obowiązku; - wierzyciel nie wskazał w upomnieniu obowiązku, który powinien zostać zrealizowany w pierwszej kolejności, tj. wykonania badania kwalifikacyjnego; - upomnienie nie zostało doręczone stronie skarżącej w prawidłowy sposób, a tym samym tytuł wykonawczy wystawiono bez uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; - obowiązek szczepień jest niewymagalny, gdyż wbrew art. 17 ust. 9 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924), dalej: "u.z.z.z.ch.", lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad dzieckiem nie powiadomił o obowiązku poddania się szczepieniom; - obowiązek w tytule wykonawczym został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, bowiem w podstawie prawnej obowiązku pominięto art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch.; - brak wymagalności obowiązku szczepień ochronnych w następstwie braku przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego. Postanowieniem z 19 listopada 2024 r. Nr 1555/2024 ŁPWIS zawiesił postępowanie egzekucyjne wobec strony z dniem 14 listopada 2024 r. Postanowieniem z 5 grudnia 2024 r. znak: PPIS.EP.9011.2.306.2024.MZ PPIS w Kutnie oddalił zarzuty strony w sprawie egzekucji administracyjnej. Pismem z 17 grudnia 2024 r. strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie, ponownie podnosząc, iż upomnienie podpisane zostało przez osobę nieupoważnioną do działania w imieniu wierzyciela obowiązku i nie zostało doręczone stronie skarżącej w prawidłowy sposób, co stanowi naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Ponadto w ocenie strony organ naruszył art. 33 § 2 pkt 6 ww. ustawy z uwagi na brak wymagalności obowiązku szczepień ochronnych, art. 33 § 2 pkt 2 lit c ww. ustawy poprzez określenie obowiązku w tytule wykonawczym niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa oraz art. 17 ust. 9 u.z.z.z.ch. poprzez brak powiadomienia przez lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad dzieckiem o obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wymienionym na wstępie postanowieniem z 20 marca 2025 r. ŁPWIS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z 5 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ŁPWIS podzielił stanowisko wierzyciela w zakresie niezasadności zarzutów wniesionych przez stronę w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych u dziecka M. M.2. Odnosząc się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ ŁPWIS wyjaśnił, że wojewoda jest organem właściwym do prowadzenia egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających zarówno z wydanych przez siebie rozstrzygnięć indywidualnych, jak i obowiązków niepieniężnych wynikających wprost z mocy przepisów prawa, co wynika z treści art. 20 § 1 u.p.e.a. Rolę organu egzekucyjnego ŁPWIS przejął od Wojewody Łódzkiego z racji zawartego porozumienia z 12 lutego 2015 r. pomiędzy Wojewodą Łódzkim i Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w Łodzi w sprawie powierzenia prowadzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych (Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego z 2015 r. poz. 676 i z 2023 r. poz. 6065), w związku z czym działanie ŁPWIS w charakterze organu egzekucyjnego jest uzasadnione prawnie. Jednocześnie ŁPWIS zauważył, że wierzycielem w sprawie jest właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jako podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku. Upomnienie, które otrzymała strona, zostało wystawione zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416). W zakresie zarzutu nieprawidłowego doręczenia upomnienia skutkującego wystawieniem tytułu wykonawczego bez uprzedniego doręczenia upomnienia, ŁPWIS wyjaśnił, że potwierdzeniem prawidłowego doręczenia upomnienia jest zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że 26 czerwca 2024 r. zobowiązany odebrał przesyłkę. Uwierzytelniona kserokopia dowodu doręczenia powyższego upomnienia znajduje się w aktach administracyjnych. Ponadto ŁPWIS wyjaśnił, że upomnienie jest urzędowym dokumentem wystawianym przez wierzyciela, którego celem jest przypomnienie zobowiązanemu o konieczności wykonania obowiązku, a nie wezwanie strony na badania kwalifikacyjne. Upomnienie wydane wobec strony spełnia wszystkie wymogi wynikające z przepisów prawa. Wbrew opinii strony treść upomnienia znajdującego się w aktach sprawy pozwala na jednoznaczną identyfikację osób zobowiązanych do wykonania obowiązku, aktu prawnego, z którego wynika obowiązek oraz jego treści. Oprócz wezwania do wykonania obowiązku zawiera ono pouczenie o skutkach zaniechania w tym zakresie. Strona po odebraniu upomnienia wzywającego do podjęcia zaległych obowiązkowych szczepień u małoletniej powinna udać się wraz z dzieckiem do podmiotu leczniczego udzielającego świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej i to lekarz zatrudniony w ww. podmiocie udziela informacji o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, którym podlega dziecko. W dalszej kolejności organ II instancji odniósł się do zarzutu braku wymagalności szczepień ochronnych. W tym zakresie przypomniał, że podstawę prawną wymagalności obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch., który stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ww. ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 ww. ustawy, osoby określone na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2 tej ustawy są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 1 ww. ustawy. W oparciu o art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 u.z.z.z.ch., Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 z późn. zm.), w którym ustalił wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia. W § 3 ww. rozporządzenia podane zostały zakresy wieku dzieci, w których istnieje obowiązek wykonywania szczepień ochronnych przeciwko poszczególnym chorobom zakaźnym. Określony w schemacie obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży wiek dzieci, w którym należy wykonać obowiązek danego szczepienia ochronnego wynika z okresu utrzymywania się odporności przekazywanej dzieciom przez matki, sytuacji epidemiologicznej danej choroby w Polsce, okresu utrzymywania się odporności po kolejnych dawkach szczepionek i wiedzy odnośnie wieku, w którym dzieci najczęściej zapadają na daną chorobę. Od wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciwko danej chorobie zakaźnej zwolnić mogą jedynie przeciwwskazania zdrowotne do szczepienia, które mogą być stałe lub tymczasowe. Jakkolwiek ww. rozporządzenie wskazuje 19 rok życia jako granice poddania dziecka szczepieniom ochronnym to nie oznacza to, że wszystkie szczepienia mogą być wykonane tuż przed tą datą. Szczepienia są rozkładane w czasie, przy czym zgodnie z zasadami wakcynologii schematy szczepień dostosowane są do występowania zachorowań na poszczególne choroby, wieku i rozwoju dzieci. ŁPWIS podkreślił, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy ww. przepisów ustawowych, przy czym wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119). Powyższe oznacza, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniom ochronnym. Strona po pismach wzywających do podjęcia zaległych obowiązkowych szczepień u małoletniej powinna udać się wraz z dzieckiem do podmiotu leczniczego udzielającego świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Lekarz pracujący w ww. podmiocie udziela informacji o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, którym podlega dziecko oraz wyznacza termin szczepienia. Ponadto ŁPWIS zauważył, że ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii karty uodpornienia małoletniej wynika, że dziecko nie ma wykonanych jedenastu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz, że nie stwierdzono u dziecka przeciwwskazań do szczepienia, co świadczy o tym, że strona z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W ocenie organu zobowiązany miał czas na poddanie małoletniej zaległym obowiązkowym szczepieniom ochronnym, o czym był informowany przez personel medyczny. W ocenie organu odwoławczego na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit c u.p.e.a. PPIS w Kutnie 30 września 2024 r. sporządził tytuł wykonawczy zgodnie z obowiązującym wzorem z dnia 19 marca 2024 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 431) oraz zgodnie z art. 27 u.p.e.a. W tytule wykonawczym w części B poz. 1 wskazał akty normatywne, na podstawie których zobowiązany ma obowiązek poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Obowiązek objęty tytułem wykonawczym Nr 7/2024 określony w części B pkt 5 dotyczy wykonania obowiązku poddania małoletniej szczepieniom ochronnym przeciw enumeratywnie wymienionym chorobom zakaźnym. Organ II instancji wskazał ponadto, że wierzyciel w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo odniósł się do zarzutu dotyczącego kwalifikacji lekarskiej przed poddaniem dziecka szczepieniu ochronnemu, wskazując, że oczywista jest konieczność dokonania kwalifikacji lekarskiej, jednakże możliwa jest ona tylko wówczas gdy dziecko stawi się na szczepienie. Z dokumentacji sprawy wynika, iż strona była wzywana wielokrotnie przez NZOZ, pod opieką którego znajduje się dziecko M.M.2, do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. W związku z powyższym niesłuszny jest zarzut niepowiadomienia strony przez lekarza o konieczności wykonania u małoletniej obowiązkowych szczepień ochronnych. ŁPWIS podkreślił, że kwalifikacja lekarska odbywa się tuż przed szczepieniem zgodnie z art. 17 ust. 3 u.z.z.z.ch. w ciągu maksymalnie 24 godzin. O szczepieniu dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzedniej kwalifikacji dotyczącej stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem lub prawnym opiekunem. Jedynie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. W przypadku czasowych przeciwwskazań wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ich ustania. W przypadku przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dziecko do konsultacji specjalistycznej. Skoro rodzice z dzieckiem M.M.2 na szczepienie się nie stawili, to nie było możliwe wykonanie badań lekarskich kwalifikujących do szczepień. W tym przypadku powoływanie się na niewykonalność szczepień jest nadużyciem prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie M.M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1. art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 27 września 2023 r. poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia Ministra Zdrowia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej; 2. art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z.ch. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo iż rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej; 3. art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów, na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej; 4. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia, mimo iż wprowadzone ograniczenia nie spełniają przesłanek konieczności, proporcjonalności i wprowadzenia w drodze ustawy. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym go postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto pełnomocnik wniósł o zwrócenie się z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1,10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 u.z.z.z.ch. oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3 oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób, u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie, w jakim rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, gdyż przy jego wydaniu nie uwzględniono aktualnych danych epidemiologicznych. Pełnomocnik skarżącego wniósł również o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W ocenie pełnomocnika strony powyższe zagadnienia mają charakter prejudycjalny, wobec czego należy zawiesić postępowanie w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. W odpowiedzi na skargę ŁPWIS wniósł o jej oddalenie, uznając bezzasadność zarzutów skargi oraz podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Oznacza to, że sądy administracyjne kontrolują zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie odpowiadają prawu. W niniejszej sprawie kontrolą sądu objęte jest postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 20 marca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie z 5 grudnia 2024 r. oddalające zarzuty M.M. w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych u małoletniego dziecka – M.M.2. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Podkreślić należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty sformalizowany środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Strona, wnosząc zarzut, kwestionuje dopuszczalność prowadzenia egzekucji w oparciu o wystawiony tytuł wykonawczy. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu tym przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podniesione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1-3 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w całości lub w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut lub stwierdza niedopuszczalność zarzutu. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że 30 września 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kutnie wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący M.M. do poddania jego dziecka M.M.2 obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce. W podstawie prawnej obowiązku organ wskazał art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm., dalej: "u.z.z.z.ch."), oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, dalej również: "rozporządzenie"). W oparciu o powyższy tytuł wykonawczy wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, w toku którego zobowiązany podniósł następujące zarzuty: 1. upomnienie podpisane zostało przez osobę nieupoważnioną do działania w imieniu wierzyciela obowiązku; 2. wierzyciel nie wskazał w upomnieniu obowiązku, który powinien zostać zrealizowany w pierwszej kolejności, tj. obowiązku wykonania badania kwalifikacyjnego; 3. upomnienie nie zostało doręczone stronie skarżącej w prawidłowy sposób, a tym samym tytuł wykonawczy wystawiono bez uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.; 4. obowiązek szczepień jest niewymagalny, gdyż wbrew art. 17 ust. 9 u.z.z.z.ch. lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad dzieckiem nie powiadomił o obowiązku poddania się szczepieniom; 5. obowiązek w tytule wykonawczym został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, bowiem w podstawie prawnej obowiązku pominięto art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch.; 6. brak wymagalności obowiązku szczepień ochronnych w następstwie braku przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego. Sąd w pełni podziela stanowisko organów administracji co do niezasadności zgłoszonych przez stronę wyżej wskazanych zarzutów. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wskazać należy, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z.ch., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch. osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.ch.). W treści art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. ustawodawca zawarł upoważnienie do określenia przez ministra właściwego do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia m.in. wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Ponadto, stosownie do art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia (§ 2 i 3). Liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki został określony w załączniku 1 do rozporządzenia z 27 września 2023 r., stanowiącym schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży oraz w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, wydanym w oparciu o cyt. powyżej art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (por. wyroki NSA: z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08 i z 6 kwietnia 2011 r., II OSK 32/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. W rozpoznawanej sprawie tytuł wykonawczy wystawiony został zgodnie z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 marca 2024 r, w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U z 2024 r. poz. 431), który określa wzór tytułu wykonawczego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Treść obowiązku w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych określono zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm.). Wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał podlegający egzekucji obowiązek, precyzyjnie wskazując, kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch. oraz § 2 i 3 rozporządzenia z 27 września 2023 r. Wymienione w tytule wykonawczym choroby zakaźne zostały wskazane w § 2 rozporządzenia, jako objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. W związku z powyższym - wbrew zarzutom strony skarżącej - obowiązek wskazany w tytule wykonawczym został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. wskazujący na konieczność przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego przed wykonaniem obowiązkowego szczepienia ochronnego nie stanowi podstawy prawnej nałożonego obowiązku. W związku z tym wierzyciel prawidłowo nie wymienił tego przepisu w tytule wykonawczym. Odnosząc się do kwestii wykonania badania kwalifikacyjnego i wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, wskazać należy, że zgodnie z treścią cyt. powyżej art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.ch.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.). W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.). Jak wynika z treści § 11 rozporządzenia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Stosownie natomiast do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. informacje na temat przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych wykonanych od dnia urodzenia są dokumentowane w: 1) karcie uodpornienia, której wzór jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia; 2) książeczce szczepień, której wzór jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia; 3) Karcie Szczepień oraz innej dokumentacji medycznej, o której mowa w przepisach wydawanych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Obowiązujące przepisy prawa nakładają zatem na rodziców obowiązek poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badanie takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, odmowa udziału w takim badaniu, czy też niestawienie się na badanie uniemożliwia wykonanie szczepienia. W istocie jest to więc odmowa poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. O realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem. Zaznaczyć jednak należy, że treści wskazanych wyżej przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W tym kontekście zauważyć należy, że orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie został przyjęty pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA: z 21 listopada 2019 r., II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z 18 stycznia 2022 r., II OSK 459/19, dostępne w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podzielił pogląd wyrażony w wyżej wymienionych orzeczeniach. Skarżący, jako rodzic, nie wywiązał się z obowiązku poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu i jednocześnie nie wykazał istnienia przeciwwskazań, które uzasadniałyby ze względu na stan zdrowia odroczenie szczepień dziecka. Pomimo wezwań podmiotu leczniczego, pod opieką którego znajduje się M.M.2, ur. 26.01.2022 r., skarżący nie stawił się na zaległe obowiązkowe szczepienia się wraz z córką, wobec czego nie było możliwe wykonanie badań lekarskich kwalifikujących do szczepień. Brak stawienia się na badania kwalifikacyjne w konsekwencji uniemożliwił wykonanie szczepień ochronnych u dziecka i w istocie stanowił odmowę wykonania przedmiotowych szczepień. Powyższe stanowiło podstawę do wszczęcia egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. Zaznaczyć należy, że obowiązek poddania się szczepieniom wynika wprost z ustawy, a więc zgoda szczepionego, bądź jego przedstawiciela ustawowego jest zbędna, a poddanie się szczepieniu jest spełnieniem obowiązku ustawowego. W wyroku z 24 września 2024 r., II GSK 840/24, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest przeciwwskazań. Jest to działanie w interesie ogółu. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.ch.). To więc na rodzicu małoletniego dziecka (opiekunie prawnym) spoczywa prawny obowiązek, wynikający wprost z ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (por. wyrok NSA z 4 lipca 2024 r., II GSK 2216/23, dostępny w CBOSA). Akta administracyjne rozpłatywanej sprawy nie zawierają żadnego uznanego prawem i wydanego przez uprawnionego lekarza zaświadczenia o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych u dziecka M.M.2, które wskazywałby na konieczność długotrwałego odroczenia wykonania obowiązku szczepień ochronnych. Wskutek powyższego córka strony skarżącej, będąc aktualnie w trzecim roku życia, nie została zaszczepiona przeciwko 11 chorobom zakaźnym wymienionym w rozporządzeniu z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, tj.: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce. Określony w tytule wykonawczym obowiązek dotyczący obowiązkowych szczepień ochronnych był wymagalny, skoro już przed dniem jego wystawienia upłynęły terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. (por. karta uodpornienia dziecka znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy). Z okoliczności rozpatrywanej sprawy jednoznacznie wynika, że strona skarżąca z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W związku z powyższym jako niezasadne należało ocenić zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b u.z.z.z.ch. w zw. z § 3 rozporządzenia oraz art. 124 § 1 i 2 k.p.a w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku wykonania szczepień ochronnych u dziecka. Wskazany obowiązek wynikał z mocy przepisów powszechnie obowiązujących w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP i był wymagalny. Wyżej przywołane przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wraz z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. stanowiły podstawę egzekwowanego w niniejszej sprawie obowiązku. Wymienione akty prawne ustanawiały prawną powinność poddania dziecka szczepieniom ochronnym, określając wszystkie istotne cechy przedmiotowego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. W ocenie sądu organy rozpoznające sprawę zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a następnie w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody. Dokonana ocena dowodów została przeprowadzona w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie. Ocena ta nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Wyniki poczynionych ustaleń organy przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień odnosząc się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, w tym do kwestii wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Wbrew twierdzeniom skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał akty prawne, z których wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek. Organy prawidłowo uznały bezzasadność zarzutów odnoszących się do kwestii prawidłowości wystawienia i doręczenia skarżącemu upomnienia do wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Upomnienie, które otrzymał skarżący wystawione zostało przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie, który jest wierzycielem obowiązku wykonania szczepień ochronnych u dziecka skarżącego. W świetle art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416) właściwy Państwowy Inspektor Sanitarny uprawniony jest bowiem do ustalania zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Upomnienie doręczone zostało zobowiązanemu w sposób prawidłowy. Przedmiotowe pismo zobowiązany odebrał osobiście 26 czerwca 2024 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Ponadto stwierdzić należy, że upomnienie skierowane do skarżącego spełnia wszystkie wymogi wynikające z przepisów prawa. Szczegółowy zakres danych zawartych w upomnieniu został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. z 2020 r. poz. 2194). Jak słusznie zauważył organ w zaskarżonym postanowieniu treść znajdującego się w aktach sprawy upomnienia pozwala na jednoznaczną identyfikację osób zobowiązanych do wykonania obowiązku, aktu prawnego, z którego wynika obowiązek oraz jego treści. Strona po odebraniu upomnienia wzywającego do podjęcia zaległych obowiązkowych szczepień u małoletniej powinna udać się wraz z dzieckiem do podmiotu leczniczego udzielającego świadczenia z zakresu opieki zdrowotnej celem dobrowolnego wykonania obowiązku. Skarżący zaniechał jednak podjęcia czynności w powyższym zakresie. Bezpodstawny jest zarzut strony, że rozporządzenie Ministra Zdrowia, na podstawie którego na stronę został nałożony obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. W niniejszej sprawie na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i na dzień wniesienia zarzutów obowiązywało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 z późn. zm.), wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. Wskazane rozporządzenie weszło w życie 1 października 2023 r. jako akt powszechnie obowiązujący. Wskazane rozporządzenie określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Powyższe stanowisko pozostaje aktualne również w świetle powołanego przez skarżącego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., SK 81/19. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: "I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657 ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej". Z uzasadnienia wyroku Trybunału wynika, że uszczegółowienie obowiązku szczepień ochronnych adresowanego do jednostki winno być unormowane wyłącznie rozporządzeniem, a sytuacja, w której treść obowiązku szczepienia jest współkształtowana komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego (a contrario art. 87 Konstytucji RP), jest niedopuszczalna. Trybunał wskazał, że wydany wyrok powoduje konieczność dostosowania stanu prawnego przez właściwy organ władzy publicznej. W ocenie Trybunału – wobec stwierdzenia niezgodności z Konstytucją normy – nie zaś art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch., jak i § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. jako takich – zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją ciąży zarówno na ustawodawcy, jak i ministrze właściwym do spraw zdrowia. Trybunał podkreślił, że wyrok nie pozbawia Głównego Inspektora Sanitarnego kompetencji do ogłaszania w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Programu Szczepień Ochronnych na dany rok ani nie ogranicza zakresu treści, które mogą być zawarte w owym komunikacie. Termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych powinny być – w ślad za źródłem powszechnie obowiązującego prawa – wskazane w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, jednakże komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. Jednocześnie Trybunał wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W tym zakresie Trybunał wyjaśnił, że z uwagi na to, iż wyrok w niniejszej sprawie nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku. Trybunał dostrzegł potrzebę dostosowania stanu prawnego, a określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej uznano za niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Za wystarczający do dokonania stosownych zmian Trybunał uznał termin 6 miesięcy. Z treści uzasadnienia ww. orzeczenia wynika tym samym, że Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował w żaden sposób wymagalności obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym, zaś jako wzorzec kontroli przyjął przepisy o prawie do ochrony prawnej życia prywatnego (art. 47 Konstytucji RP), o zasadzie proporcjonalności przy ograniczaniu w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz o źródłach powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 ust. 1 Konstytucji RP). Stosując się do wskazań wyroku TK z 9 maja 2023 r. Minister Zdrowia wydał wyżej wskazane rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym określił schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania. Sąd nie podziela również zarzutu, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 47 w zw. art. 31 ust. 1 w zw. art. 68 Konstytucji RP. Chroniona Konstytucją RP oraz wskazaną Konwencją wolność człowieka, jego prawo do decydowania o swoim życiu i zdrowiu, nie jest prawem nieograniczonym, a granicę tę stanowi prawo do życia i zdrowia innych obywateli. Prawo to doznaje więc ograniczeń, m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności). Przepis 68 ust. 1 i 4 Konstytucji gwarantuje każdemu prawo do ochrony zdrowia i jednocześnie wskazuje na obowiązek władzy publicznej do zwalczania chorób epidemicznych. Celowi temu służą niewątpliwie programy szczepień, które zgodnie z aktualną wiedzą medyczną chronią przed zachorowaniem lub ciężkim przebiegiem choroby osoby zaszczepione, a jednocześnie mają gwarantować nierozprzestrzenianie się chorób zakaźnych i w ten sposób chronią także osoby, które ze względów medycznych nie mogą zostać zaszczepione. Ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym przypadku i w danym momencie przeciwskazania do wykonania szczepienia. Nie można więc przyjąć, aby to rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności człowieka (por. wyroki NSA: z 22 listopada 2017 r., II OSK 389/16; z 12 marca 2024 r., II GSK 1466/23, dostępne w CBOSA). Konieczność wykonania przewidzianego w przepisach prawa obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje zatem w sprzeczności z powołanymi w skardze przepisami Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Odnośnie wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją RP art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 17 ust. 1, ust. 10 pkt 1 i 2, ust. 11 u.z.z.z.ch., sąd podziela pogląd ukształtowany w jednolitej linii orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym we wnioskowanym w skardze zakresie. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z ustawy, która w świetle art. 87 Konstytucji RP stanowi jedno ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązek ten realizuje wskazywane w Konstytucji powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. Jednocześnie ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Wprowadzenie w polskim systemie prawnym szczepień obowiązkowych spełnia kryteria ingerencji przewidzianej przez ustawę, a ponadto koniecznej w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia oraz praw i wolności innych osób. Powyższe, w ocenie sądu wyklucza istnienie problemu konstytucyjności kwestionowanych przez stronę przepisów dotyczących szczepień ochronnych. Sąd nie powziął także żadnych wątpliwości, które uzasadniałaby zwrócenie się do Europejskiego Trybunału Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób - szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić. Obowiązek szczepienia stanowi więc dopuszczalną ingerencję władzy publicznej w korzystanie z prawa do poszanowania życia prywatnego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 Konwencji. Stanowisko takie przyjął Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku Wielkiej Izby z 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni, LEX nr 3158481). Z powyższych względów sąd, że uznał, że wnioski o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, ewentualnie o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię wskazanych w skardze przepisów oraz wnioski o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na tej podstawie nie były zasadne. Reasumując w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego, które uzasadniałaby uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Organy administracji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę. eg

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło