III SA/Łd 36/16
WyrokWSA w Łodzi2016-04-19
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Ewa Alberciak, Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie złożony przez nowego właściciela gruntów rolnych, który nabył je w drodze darowizny, może zostać uwzględniony, jeśli został złożony po upływie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności, mimo że skarżąca twierdziła, iż złożyła kopię aktu notarialnego w Agencji ARiMR w ciągu kilku dni od zawarcia umowy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniła kluczowego warunku przyznania pomocy na zalesianie, jakim jest złożenie wniosku w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności gruntów. Mimo że skarżąca twierdziła, iż złożyła kopię aktu notarialnego w Agencji ARiMR wkrótce po zawarciu umowy darowizny, brak było dowodów w systemie kancelaryjnym Agencji potwierdzających złożenie jakichkolwiek dokumentów w tym okresie. Akt notarialny został złożony dopiero 8 maja 2014 r., co znacznie przekroczyło wymagany termin. Sąd podkreślił, że termin ten nie podlega przywróceniu, a organy ARiMR nie miały obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów ani informowania z urzędu o konieczności złożenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca J.G. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie w związku z przeniesieniem na nią własności gruntów rolnych od ojca S.G. umową darowizny z dnia 1 lipca 2013 r. Wniosek został złożony 23 lipca 2014 r., co znacznie przekroczyło 3-miesięczny termin od dnia przeniesienia własności (upływający 1 października 2013 r.). Skarżąca twierdziła, że złożyła kopię aktu notarialnego w Agencji ARiMR wkrótce po zawarciu umowy, a pracownik Agencji ją skserował i zatrzymał. Organy ARiMR odmówiły przyznania pomocy, wskazując na uchybienie terminowi. WSA w Łodzi, rozpatrując skargę, oddalił ją, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Janusz Furmanek, , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 173 ze zm.). § 4 ust. 1 pkt 2 i 3, § 8 ust. 1, § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 1565 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania J.G. pomocy na zalesianie.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu 23 lipca 2014r. J.G. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie w związku z przeniesieniem własności wszystkich gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie S.G. Do wniosku strona załączyła: oświadczenie przejmującego własność wszystkich gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie z dnia 23 lipca 2014r., zaświadczenie o wysokości dochodu z dnia 23 lipca 2014r. wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. W dniu 24 lipca 2014r. dołączyła do akt sprawy zaświadczenie wydane przez Wójta Gminy A. z dnia 23 lipca 2014r., znak: [...].
Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2014r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o przyznanie pomocy za zalesianie.
Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem z dnia [...], nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...], nr [...] strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015r., sygn. akt III SA/Łd 996/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi na postanowienie Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wnioski o przyznanie pomocy na zalesianie, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia 1 sierpnia 2014r., nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy, w sposób nieuprawniony przyjął, że postępowanie administracyjne z uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte, naruszając art. 61a § 1 K.p.a. Organy obu instancji, pomimo odmowy wszczęcia postępowania, w zasadzie postępowanie to prowadziły - gromadziły w sprawie dowody i dokonywały ustaleń faktycznych. Analizowały zapisy aktu notarialnego rep. A nr [...], co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych postanowień.
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że z uwagi na treść § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2013r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały zapisy rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. w brzmieniu uwzględniającym zmiany wynikające z rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013r. Niewątpliwie zatem organ I instancji powołał i zacytował w treści swojego rozstrzygnięcia nieprawidłową podstawę prawną. Przytoczył bowiem brzmienie § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. sprzed nowelizacji, gdzie termin na złożenie wniosku o pomoc na zalesianie został określony na 35 dni od dnia przeniesienia własności gospodarstwa rolnego objętego decyzją o przyznaniu pomocy na zalesianie. Organ odwoławczy dostrzegł powyższą nieprawidłowość, jednak uznał, że pozostaje ona bez wpływu na wynik końcowy sprawy, bowiem z akt administracyjnych wynika, że strona nie dochowała zarówno terminu 35 dni jak i 3 miesięcy na złożenie wniosku, który to termin wynika z nowego brzmienia § 15 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia.
Powyższe stanowisko organu odwoławczego, co do braku istotnego znaczenia dla sprawy uchybienia popełnionego przez organ I instancji, Sąd uznał za wadliwe. Skoro bowiem strona z rozstrzygnięcia organu I instancji uzyskała informację, iż uchybiła 35 dniowemu terminowi na złożenie wniosku, liczonemu od dnia przeniesienia na nią własności gruntów objętych decyzją o przyznaniu pomocy na zalesianie, to do takiego terminu strona odniosła swoje stanowisko i argumentację we wniesionym zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W skardze do sądu, jak również w ustnym stanowisku zaprezentowanym na rozprawie skarżąca podniosła nowe argumenty, których organ odwoławczy nie miał okazji zbadać i ocenić w zaskarżonym do sądu postanowieniu, a zatem trudno było w tej chwili wskazać, czy mogłyby mieć one wpływ na zakończenie niniejszej sprawy. J.G. podniosła, że kilkanaście dni po zawarciu aktu notarialnego z dnia 1 lipca 2013r. była z matką w Agencji ARiMR w P. i okazała umowę darowizny gospodarstwa rolnego dokonaną na jej rzecz przez ojca. Według relacji skarżącej, pracownica Agencji wykonała kserokopię aktu notarialnego i nie poinformowała jej, że trzeba w tej sprawie zrobić coś jeszcze. Z treści skargi wynika, iż strona była przekonana, że terminowo dopełniła wszelkich formalności.
Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności wymagają poczynienia dodatkowych ustaleń i ich oceny w ramach wszczętego postępowania o przyznanie J.G. pomocy na zalesianie. Z cytowanych bowiem wyżej przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wynika, że organ ma obowiązek udzielać stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Koniecznym jest zatem ustalenie, czy skarżąca faktycznie była w Agencji w P. z aktem notarialnym po kilkunastu dniach od zawarcia umowy darowizny oraz czy pracownik Agencji udzielił jej koniecznych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.
Z uwagi na to, że przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznanej sprawie było postanowienie wydane w trybie wskazanego art. 61a § 1 k.p.a., przedwczesna była na obecnym etapie ocena zachowania terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Obowiązkiem organu administracji jest zatem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, dokonanie niezbędnych ustaleń i załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej.
Pismem z dnia 12 czerwca 2015r. strona wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka - F.G. Uwzględniając wniosek dowodowy strony, w dniu 23 lipca 2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przesłuchał w charakterze świadka F.G. na okoliczność złożenia aktu notarialnego w Biurze Powiatowym ARiMR w P. Podczas przesłuchania obecny był pełnomocnik strony - S.G., który w tym dniu złożył wyjaśnienia.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówi przyznania J.G. pomocy na zalesianie wskazując, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, tj. wniosek o przyznanie płatności na zalesianie w związku z przeniesieniem własności wszystkich gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie nie został złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.
Od powyższej decyzji J.G. złożyła odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie pomocy na zalesianie wskazała, że wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie złożyła w dniu 23 lipca 2014r. w konsekwencji realizacji zwartej w formie aktu notarialnego umowy o przeniesieniu prawa własności gruntów rolnych. Skarżąca podała, że zdaje sobie sprawę, że termin do złożenia wniosku został przekroczony jednak wszystkie zobowiązania wynikające z przyznanej pomocy na zalesianie przejęła w dniu zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości, tj. w dniu 1 lipca 2013r. Podniosła, że umowę przenoszącą prawo własności złożyła wraz z matką w Biurze Powiatowym ARiMR w P.T. kilka dni po jej zawarciu i nie rozumie dlaczego organ nie dał wiary zeznaniom złożonym w dniu 23 lipca 2015r. przez jej ojca i matkę.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zasady i tryb przyznawania płatności za zalesianie reguluje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia pomoc na zalesienie obejmuje: wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia, premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia oraz premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia, przy czym w myśl § 4 ust. l pkt 2 i 3 rozporządzenia warunkiem przyznania pomocy jest zobowiązanie się rolnika do zalesienie gruntów rolnych zgodnie z planem zalesienia, pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia oraz prowadzenia założonej uprawy leśnej przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie.
Kwestia przeniesienia posiadania gruntów rolnych w czasie realizacji zobowiązania, o którym mowa w wyżej wymienionych przepisach, została uregulowana m.in. w § 15 rozporządzenia. Zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku o pomoc do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych tym wnioskiem albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, pomoc przysługuje temu rolnikowi, jeżeli:
1)w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów złoży on wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, o którym mowa w § 9 ust. 4;
2)zobowiąże się do:
a) kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 albo § 5 ust. 1 pkt 2,
b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności na zalesianie, uzyskanych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych gruntów, jaką poprzedni właściciel lub współwłaściciel byłby obowiązany zwrócić, jeżeli wystąpiłyby okoliczności powodujące konieczność zwrotu płatności na zalesianie -w przypadku wystąpienia takich okoliczności.
3) uzyskuje on co najmniej 25% dochodów z rolnictwa - w przypadku premii zalesieniowej.", przy czym zgodnie z ust. 4 tego przepisu, powyższy przepis stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy przeniesienie własności lub współwłasności gruntów objętych wnioskiem o pomoc nastąpiło po dniu doręczenia decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie.
W myśl § 15 ust. 3 rozporządzenia, do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się:
1)umowę sprzedaży lub inną umowę, w wyniku której została przeniesiona własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, lub kopię takiej umowy poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza lub potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji;
2) dokumenty określone w § 9 ust. 5 pkt 3-5.
3) oświadczenie rolnika, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. b. "
W przypadku zatem przeniesienia w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy własności lub współwłasności wszystkich lub części gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie na rzecz innego rolnika, rolnikowi temu przysługuje płatność, jeśli zobowiąże się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia oraz złoży wniosek o pomoc w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności lub współwłasności gruntów.
W rozpoznawanej sprawie na podstawie aktu notarialnego repertorium A Nr [...] z dnia 1 lipca 2013r. zawarto umowę darowizny za emeryturę oraz umowę ustanowienia służebności osobistej. Na podstawie powyższej umowy J.G. przejęła własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego F.G. i S.G. - beneficjenta przedmiotowego wsparcia, w tym własność działki ewidencyjnej nr 514, na której realizowane było zobowiązanie, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia. Z powyższej umowy wynika, że przeniesienie własności gruntów nastąpiło w dniu 1 lipca 2013r. Wobec powyższego 3-miesięczny, o którym mowa w § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, w którym możliwe jest skuteczne wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie w związku z przeniesieniem własności wszystkich gruntów rolnych objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie, upłynął w dniu 1 października 2013r. J.G. wniosek, o którym mowa § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, złożyła w dniu 23 lipca 2014r., a zatem z uchybieniem 3-miesięcznego terminu, o którym mowa w cyt. przepisie i okoliczność ta jest w niniejszej sprawie bezsporna. Przedmiotem sporu jest natomiast termin złożenia przez skarżącą w Biurze Powiatowym ARiMR w P.T. kopii aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 1 lipca 2013r. na mocy którego nastąpiło przeniesienie własności gospodarstwa rolnego. W treści skargi do WSA z dnia 21 października 2014r. skarżąca podniosła, że kilkanaście dni po zawarciu umowy przenoszącej własność gruntów, na których realizowany był program, stawiła się wraz z matką w Biurze Powiatowym ARiMR w P., gdzie pracownik Agencji skopiował akt notarialny i zatrzymał jego kopię w biurze. W dniu 23 czerwca 2015r. strona wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka F.G. W związku z powyższym w dniu 23 lipca 2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przesłuchał w charakterze świadka F.G., która zeznała m.in.: że (...) "to ja razem z córką przyniosłam akt notarialny w oryginale, który został skserowany przez pracownika ARiMR. Było to w pokoju nr 1, obsługiwała mnie ta pani która obecnie jest na sali (tj. w dniu 23 lipca 2014r.). Z aktem byłyśmy na pewno w okresie od 1-10 lipca razem z córką aby jej pokazać gdzie załatwia się sprawy w ARiMR. Nie pamiętam jaki to był dzień tygodnia, było to przez południem. Chcieliśmy wszystkie sprawy załatwić przed wyjazdem moim z córką (tj. od 16 lipca 2013 r.), prawdopodobnie wyjeżdżałyśmy na okres 2 tygodni. (...). Podczas wizyty pani dała nam druk pełnomocnictwa i o nadanie numeru, wypisałyśmy te druki. Ja wpisałam siebie na pełnomocnictwo, ale w którymś momencie doszłam do wniosku, że ja nie mogę być pełnomocnikiem. Poszłyśmy z powrotem po nowy druk pełnomocnictwa. Podczas wypełniania wniosku brakowało nr konta bankowego, na którego brak pracownik nas obsługujący zareagował nerwowo i obsłużył na nieprzyjemnie. Nie oddałyśmy tych druków. Nie upierałam się na zostawienie wniosku bez nr rachunku, więc wzięłam dokumenty z powrotem aby uzupełnić nr rachunku bankowego. Podczas wizyty córka nie pytała o możliwość przejęcia płatności, żadnych innych druków nie pobierałyśmy. "
W świetle powyższego organ dał wiarę stanowisku strony, że kilkanaście dni po zawarciu umowy darowizny stawiła się wraz z matką w Biurze Powiatowym ARiMR w P. Za wiarygodne uznał również zeznania świadka - F.G., że w tym dniu pobrała druki wniosku o nadanie numeru producenta oraz druk pełnomocnictwa, których ostatecznie nie zostawiła w biurze. Brak jest jednak dowodów potwierdzających, że w okresie od dnia 1 do 30 lipca 2013r. składała w Biurze Powiatowym ARiMR w P. jakiekolwiek dokumenty, z systemu kancelaryjnego biura, w którym ewidencjonowane są wszelkie dokumenty składane przez rolników wraz z datami ich wpływu wynika, że przedmiotowy akt notarialny został złożony w Biurze Powiatowym ARiMR dopiero w dniu 8 maja 2014r., a zatem po terminie, o którym mowa w § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Oznacza to, że w przypadkach, gdy przepisy Unii Europejskiej lub ustawy stanowią inaczej, niż regulacje zawarte w K.p.a., stosowanie tych ostatnio wymienionych przepisów jest wyłączone. Odmienne od zawartych w K.p.a. uregulowania zawiera art. 21 ust. 2 i 3 cyt. ustawy. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 K.p.a. nie stosuje się.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie przeprowadzone przez organ l instancji odpowiada wymogom art. 21 cyt. ustawy. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały pozostający w jego dyspozycji materiał dowodowy, w tym dowody przedstawione przez stronę postępowania, czemu - wbrew zarzutom postawionym w odwołaniu, dał wyraz w treści zaskarżonej decyzji. Podzielając stanowisko organu I instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, że skarżąca w toku postępowania nie wykazała, że w terminie określonym w § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR kopie aktu notarialnego celem poinformowania organu o przeniesieniu własności gruntów objętych programem. W świetle wskazanych zapisów § 15 rozporządzenia, który uzależnia przyznanie płatności na zalesianie w przypadku przeniesienia własności gruntów objętych tym wnioskiem od złożenia przez przejmującego wniosku o przejęcie płatności w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności przedmiotowych gruntów i termin ten nie podlega przywróceniu, dla przyznania płatności nowemu właścicielowi gruntów nie jest wystarczające podjęcie przed upływem terminu, o którym mowa we wskazanym powyżej przepisie, jakichkolwiek czynności zmierzających do złożenia wniosku, konieczne jest jego skuteczne wniesienie. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przejęcie płatności w związku z przejęciem własności wszystkich gruntów objętych programem został złożony w dniu 23 lipca 2014r., a zatem z uchybieniem terminu, o którym mowa we wskazanym przepisie. Organ podkreślił również, że organy ARiMR nie mają obowiązku informowania z urzędu rolników przejmujących gospodarstwa objęte zobowiązaniem w związku z uczestnictwem w programie pomocowym o konieczności wystąpienia z wnioskiem o przejęcie płatności. W świetle zapisów art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy obowiązek udzielania stronie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, powstaje w momencie złożenia przez stronę postępowania żądania udzielenia tych informacji, jak natomiast wynika z akt sprawy oraz co potwierdzają zeznania świadka, zarówno J.G., jak i S.G. - beneficjent wsparcia, nie wystąpili z żądaniem udzielenia informacji w tym zakresie. Tym samym nie można organowi I instancji czynić zarzutu nieudzielenia informacji na temat zasad i trybu ubiegania się o przyznanie płatności na zalesianie w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego beneficjenta tego wsparcia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] wskazała, że wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) złożyła w dniu 23 lipca 2014r. Był on konsekwencją realizacji umowy zawartej w formie aktu notarialnego, na mocy której jej ojciec S.G. przeniósł na jej rzecz prawo własności gruntów. Podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu skarżąca przyznała, że zdaje sobie sprawę, że formalnie termin do złożenia wniosku został przekroczony. Jednak wszystkie zobowiązania, w tym wynikające z dotacji na zalesianie, zostały przez nią przejęte w dniu zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości. Kilkanaście dni po zawartej umowie przenoszącej własność złożyła wraz z matką - F.G. w ARiMR w P.T. odpis aktu notarialnego. Pracownik organu skopiował akt i kopię zatrzymał w Biurze Agencji. Skarżąca wraz z matką sądziły, że sprawa jest w całości załatwiona. Podniosła, że w dniu 7 października 2013r. złożyła w Biurze Agencji wniosek o nadanie numeru identyfikacyjnego, który otrzymała pomimo, że Agencja w tej dacie dysponowała już aktem notarialnym przenoszącym własność nieruchomości. Wskazała, że trudno jest się zgodzić z interpretacją organu, że termin jest sprawą najważniejszą w realizacji ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a taki wniosek wprost wypływa z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podała, że składając w Agencji akt notarialny nabycia nieruchomości, a następnie wniosek o nadanie numeru identyfikacyjnego, w żaden sposób nie została poinformowana przez pracowników Agencji o konieczności złożenia dalszych formalnych wniosków.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Natomiast w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało rozstrzygnięcie Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania J.G. pomocy na zalesianie.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015r. sygn. III SA/Łd 996/14 uchylił postanowienie Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia 1 sierpnia 2014r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z 25 marca 2014r. sygn. II GSK 55/13 (LEX nr 1488128), obowiązek ten może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku, a żadna z wymienionych sytuacji w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania organów w przyszłości i wynikają z uzasadnienia wyroku. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (patrz wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r. sygn. I GSK 534/12 - LEX nr 1488128, wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r. sygn. II GSK 1762/12 )
W rozpoznawanej sprawie organy wypełniły zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. III SA/Łd 996/14. Jak wynika z uzasadnienia Sąd nakazał organom zastosowanie § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. w brzmieniu uwzględniającym zmiany wynikające z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2013r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wskazał ponadto, że skardze do sądu, jak również w ustnym stanowisku zaprezentowanym na rozprawie skarżąca podniosła nowe argumenty, których organ odwoławczy nie miał okazji zbadać i ocenić w zaskarżonym do sądu postanowieniu, co oznaczało, że trudno było w chwili orzekania wskazać, czy mogłyby mieć one wpływ na zakończenie niniejszej sprawy. J.G. podniosła, że kilkanaście dni po zawarciu aktu notarialnego z dnia 1 lipca 2013r. była z matką w Agencji ARiMR w P. okazała umowę darowizny gospodarstwa rolnego dokonaną na jej rzecz przez ojca. Według relacji skarżącej, pracownica Agencji wykonała kserokopię aktu notarialnego i nie poinformowała jej, że trzeba w tej sprawie zrobić coś jeszcze. Z treści skargi wynika, iż strona była przekonana, że terminowo dopełniła wszelkich formalności. Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności wymagały poczynienia dodatkowych ustaleń i ich oceny w ramach wszczętego postępowania o przyznanie J.G. pomocy na zalesianie. Koniecznym było zatem ustalenie, czy skarżąca faktycznie była w Agencji w P. z aktem notarialnym po kilkunastu dniach od zawarcia umowy darowizny oraz czy pracownik Agencji udzielił jej koniecznych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1565), w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 stycznia 2014r. tj. uwzględniającym zmiany wynikające z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2013r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014r., poz. 36), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 173).
Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z treścią § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zarządzających mieniem Skarbu Państwa na podstawie przepisów o lasach, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:
1) został wpisany do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) zobowiązał się do:
a) wykonania zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,
b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia
- zgodnie z planem zalesienia, o którym mowa w przepisach o lasach, zwanym dalej "planem zalesienia";
3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie;
4) są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.);
5) uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego zalesienia - w przypadku gdy planowane zalesienie jest przedsięwzięciem, którego realizacja wymaga, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.), uzyskania takiej decyzji.
Stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia, pomoc na zalesianie obejmuje trzy rodzaje płatności:
1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;
2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;
3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.
Z przepisów powołanego rozporządzenia wynika nadto, że zmiana właściciela gruntów objętych zalesianiem po wydaniu decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie nie jest obojętna z punktu widzenia realizacji prawa do tej pomocy. Zgodnie bowiem z § 15 ust. 4 rozporządzenia, w przypadku gdy przeniesienie własności lub współwłasności gruntów objętych wnioskiem o pomoc nastąpiło po dniu doręczenia decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, stosuje się odpowiednio ust. 1, 3 i 3a. W przypadku gdy pomoc na zalesianie do gruntów, o których mowa w ust. 4, zostanie przyznana rolnikowi, na rzecz którego została przeniesiona ich własność lub współwłasność, decyzja, o której mowa w ust. 4, wygasa z mocy prawa (§ 15 ust. 5 rozporządzenia).
Stosownie natomiast do treści § 15 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku o pomoc do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych tym wnioskiem albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, pomoc przysługuje temu rolnikowi, jeżeli:
1. w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów złoży on wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, o którym mowa w § 9 ust. 4;
2. zobowiąże się do:
a) kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 albo § 5 ust. 1 pkt 2,
b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności na zalesianie, uzyskanych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych gruntów, jaką poprzedni właściciel lub współwłaściciel byłby obowiązany zwrócić, jeżeli wystąpiłyby okoliczności powodujące konieczność zwrotu płatności na zalesianie - w przypadku wystąpienia takich okoliczności,
3. uzyskuje on co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa - w przypadku premii zalesieniowej.
Przepis § 15 ust. 3 rozporządzenia określa, jakie załączniki należy dołączyć do wniosku o którym mowa w § 15 ust. 1 pkt 1, natomiast § 15 ust. 3a stanowi, że termin, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 nie podlega przywróceniu.
Obowiązek odpowiedniego stosowania cytowanych przepisów w okresie po dniu doręczenia decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie oznacza, że także w przypadku zmiany właściciela gruntu podlegającego zalesianiu po wydaniu tej decyzji (a więc w trakcie realizacji praw okresowych określonych tą decyzją) konieczne jest wypełnienie obowiązków określonych w § 15 ust. 1 rozporządzenia, w szczególności konieczne jest złożenie przez nowego właściciela gruntów, w nieprzekraczalnym terminie 3 miesięcy od przeniesienia własności gruntów, wniosku o pomoc na zalesianie wraz zobowiązaniem się do kontynuowania realizacji zobowiązań związanych z zalesianiem.
W przypadku braku wykonania powyższych obowiązków prawodawca przewidział konsekwencję w postaci konieczności zwrotu przez rolnika, który zbył nieruchomość, przyznanej pomocy na zalesianie, co wynika z treści § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, zgodnie z którym rolnik zwraca pomoc na zalesianie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, jeżeli przeniósł własność lub współwłasność wszystkich gruntów objętych wnioskiem o pomoc albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a rolnik, który przejął własność lub współwłasność gruntów objętych wnioskiem o pomoc, nie spełnił warunków, o których mowa w § 15 ust. 1 i 3.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że bezspornym jest, że w dniu 23 lipca 2014r. skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2011 w związku z przeniesieniem własności wszystkich gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie S.G. Do wniosku strona załączyła oświadczenie przejmującego własność wszystkich gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie z dnia 23 lipca 2014r., zaświadczenie o wysokości dochodu z dnia 23 lipca 2014r. wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. oraz zaświadczenie wydane przez Wójta Gminy A. z dnia 23 lipca 2014r., znak: [...].
Rozpatrując wniosek skarżącej z dnia 23 lipca 2014r. o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2011, organ administracji ustalił, że w dniu 1 lipca 2013r. w formie aktu notarialnego repertorium A Nr [...] zawarto umowę darowizny za emeryturę oraz umowę ustanowienia służebności osobistej. Na podstawie powyższej umowy skarżącą przejęła własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego F.G. i S.G. - beneficjenta przedmiotowego wsparcia, w tym własność działki ewidencyjnej nr 514, na której realizowane było zobowiązanie, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia. Przeniesienie własności gruntów nastąpiło w dniu 1 lipca 2013r., co oznacza, że 3-miesięczny, o którym mowa w § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, w którym możliwe jest skuteczne wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie w związku z przeniesieniem własności wszystkich gruntów rolnych objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie, upłynął w dniu 1 października 2013r. Skarżąca złożyła wniosek, o którym mowa § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, w dniu 23 lipca 2014r., a zatem z uchybieniem 3-miesięcznego terminu, o którym mowa w cyt. przepisie. Powyższa okoliczność jest w niniejszej sprawie bezsporna (potwierdza ją zarówno w odwołaniu, jak i w skardze sama skarżąca).
Kwestią sporną jest natomiast termin złożenia przez skarżącą w Biurze Powiatowym ARiMR w P. kopii aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 1 lipca 2013r. na mocy którego nastąpiło przeniesienie własności gospodarstwa rolnego.
Skarżąca podnosi, że kilkanaście dni po zawarciu umowy przenoszącej własność gruntów, na których realizowany był program, stawiła się wraz z matką w Biurze Powiatowym ARiMR w P., gdzie pracownik Agencji skopiował akt notarialny i zatrzymał jego kopię w biurze. Przesłuchana w charakterze świadka na wniosek skarżącej - F.G. zeznała m.in.: że (...) " razem z córką przyniosła akt notarialny w oryginale, który został skserowany przez pracownika ARiMR (...). Było to na pewno w okresie od 1-10 lipca była razem z córką aby jej pokazać gdzie załatwia się sprawy w ARiMR. Nie pamiętam jaki to był dzień tygodnia, było to przed południem. Chcieliśmy wszystkie sprawy załatwić przed wyjazdem moim z córką (tj. od 16 lipca 2013 r.), prawdopodobnie wyjeżdżałyśmy na okres 2 tygodni. (...). Podczas wizyty pani dała nam druk pełnomocnictwa i o nadanie numeru, wypisałyśmy te druki. Ja wpisałam siebie na pełnomocnictwo, ale w którymś momencie doszłam do wniosku, że ja nie mogę być pełnomocnikiem. Poszłyśmy z powrotem po nowy druk pełnomocnictwa. Podczas wypełniania wniosku brakowało nr konta bankowego, na którego brak pracownik nas obsługujący zareagował nerwowo i obsłużył na nieprzyjemnie. Nie oddałyśmy tych druków. Nie upierałam się na zostawienie wniosku bez nr rachunku, więc wzięłam dokumenty z powrotem aby uzupełnić nr rachunku bankowego. Podczas wizyty córka nie pytała o możliwość przejęcia płatności, żadnych innych druków nie pobierałyśmy."
W świetle powyższych okoliczności organ rozpoznając przedmiotową sprawę dał wiarę stanowisku strony, że kilkanaście dni po zawarciu umowy darowizny stawiła się wraz z matką w Biurze Powiatowym ARiMR w P. Za wiarygodne uznał również zeznania świadka - F.G., że w tym dniu pobrała druki wniosku o nadanie numeru producenta oraz druk pełnomocnictwa, których ostatecznie nie zostawiła w biurze Agencji.
Jak podkreślił organ w systemie kancelaryjnym biura Agencji, w którym ewidencjonowane są wszystkie dokumenty składane przez rolników wraz z datami ich wpływu brak jest wpisów, które potwierdzałyby, że w okresie od dnia 1 do 30 lipca 2013r. skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. jakiekolwiek dokumenty. Przedmiotowy akt notarialny został złożony w Biurze Powiatowym ARiMR ale dopiero w dniu 8 maja 2014r., a zatem po terminie, o którym mowa w § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Tym samym w świetle powyższych okoliczności organy administracji publicznej rozpatrujące wniosek skarżącej o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2011 zasadnie uznały, że w sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia przesłanka, skutkująca koniecznością odmowy przyznania wnioskowanej pomocy.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 21 cyt. ustawy z dnia 7 marca 2007r. należy wskazać, że stanowiąc w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 K.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 K.p.a. Stosownie do powyższego przepisu na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W art. 21 ust. 2 pkt 2, obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania pomocy. W omawianym przepisie chodzi przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. W postępowaniu w sprawie pomocy to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.
Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, organ administracji udziela stronom, na ich żądanie niezbędnych pouczeń, co do okoliczności, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Strona skarżąca w toku całego postępowania z takim żądaniem nie wystąpiła. Wobec powyższego zarzut naruszenia omawianego przepisu jest chybiony. Organ nie naruszył także zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił stronie przesłanki, jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy, w szczególności ustosunkował się do twierdzeń, które strona uważała za istotne dla sposobu załatwienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło