III SA/Łd 36/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], znak: [...]. [pic] Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy B.S. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. W dniu 15 kwietnia 2020 r. B.S. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił B.S. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia do maja 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, na wniosek płatnika składek, który na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r. Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31 zq ust. 3 cyt. ustawy). Z analizy sprawy wynika, że deklaracje rozliczeniowe za kwiecień i maj 2020 r. wnioskodawca złożył w dniu 15 lipca 2020 r. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. Od powyższej decyzji B.S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał, że deklaracje rozliczeniowe zostały złożone w terminie, a informację o tym, że deklaracje nie dotarły do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych otrzymał w lipcu 2020 r. Podał, że niezwłocznie przesłał jeszcze raz wszystkie brakujące deklaracje. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z art. 31zq ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. W rozpatrywanej sprawie deklaracje rozliczeniowe za kwiecień i maj 2020 r. zostały złożone do ZUS w dniu 15 lipca 2020 r., a więc po upływie przewidzianego w ustawie terminu. Wobec powyższego ZUS stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy podał, że deklaracje rozliczeniowe za kwiecień i maj 2020 r. zostały złożone w wymaganym terminie, tj. za kwiecień - do 15 maja 2020 r. i za maj - do 15 czerwca 2020 r., a biuro rachunkowe, które wysłało ww. deklaracje nie otrzymało żadnej informacji, że dokumenty nie zostały przekazane. Nie otrzymało jedynie potwierdzenia doręczenia przesyłki przez ZUS ale wobec braku możliwości osobistej wizyty z siedzibie ZUS lub uzyskania informacji telefonicznie poprzez infolinię ZUS skarżący nie podejrzewał, że mogły wystąpić jakiekolwiek nieprawidłowości. Tym bardziej, jak sam podkreślił, że podobna sytuacja miała miejsce wcześniej i pracownik ZUS kilka dni po upływie wymaganego terminie poinformował telefonicznie, że deklaracje nie zostały przesłane. Informację o brakujących dokumentach skarżący otrzymał w lipcu i niezwłocznie przesłał jeszcze raz wszystkie brakujące deklaracje. Wskazał, że nie był świadomy, że ww. deklaracje nie zostały złożone. Nadmienił również, że sytuacja finansowa w jego firmie pogarsza się i uregulowanie składek za wskazany okres będzie stanowiło duże obciążenie. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 31zo ust. 1 oraz art. 31zq ust. 3 i 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, ze zm.). Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, na wniosek płatnika składek, który na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r. Stosownie do treści art. 31zp ust. 1 i 2 cyt. ustawy, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. W myśl art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), dalej u.s.u.s., w art. 47 uregulowana została kwestia terminów i sposób realizacji obowiązków przez płatnika składek. Zgodnie z treścią art. 47 ust. 2a u.s.u.s , osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym zadeklarowały do podstawy wymiaru składek: 1) na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, zaś w przypadku osób, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców - obowiązującej osoby z nimi współpracujące, z zastrzeżeniem ust. 2g; 2) na ubezpieczenie zdrowotne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373 z późn. zm.), obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 2c. W myśl natomiast art. 47 ust. 2g u.s.u.s., osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące i ustalające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z art. 18c u.s.u.s. są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc po złożeniu deklaracji rozliczeniowej za pierwszy pełny miesiąc, do końca roku kalendarzowego, na który ustaliły tę podstawę. Osoby te obowiązane są do złożenia deklaracji rozliczeniowej za pierwszy miesiąc prowadzenia działalności gospodarczej każdego kolejnego roku, na który ustaliły podstawę wymiaru składek na podstawie art. 18c. W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, odwołując się do art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy COVID-19 stwierdził, że skarżący nie był zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych za kwiecień i maj 2020 r. i w ustawowym terminie, tj. do 30 czerwca 2020 r., nie złożył deklaracji rozliczeniowych za wskazany okres. Deklaracje rozliczeniowe za kwiecień i maj 2020 r. złożył w dniu 15 lipca 2020 r. Podkreślić również należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Przede wszystkim zastosowanie w sprawie powinien znaleźć art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto w myśl art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Oceniając procedowanie organu rozpoznającego wniosek strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r., Sąd stwierdził, że nie spełnia ono wymogów wynikających z powołanych wyżej przepisów. Nie można bowiem pomijać celów, jakie przyświecały ustawodawcy wprowadzającemu ustawą COVID-19 możliwość ubiegania się o zwolnienie z obowiązku płacenia należności z tytułu składek. Celem tym było przede wszystkim umożliwienie przedsiębiorcom przetrwania trudnego czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w funkcjonowaniu prowadzonych przez nich działalności gospodarczych. Wielu przedsiębiorców znalazło się w sytuacji dla nich nowej, wymagającej nie tylko zadbania o zaspokojenie środków dla podstawowej egzystencji ich rodzin, ale również dopełnienia formalności dla nich nieznanych, z których uprzednio nie korzystali. W tych okolicznościach szczególnego znaczenia nabiera wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, by osoby uczestniczące w tym postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a., polega m.in. na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 44/01, LEX nr 50158). Ponadto, obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816). W ocenie sądu, wymogom z art. 9 k.p.a. organ rozpoznający wniosek strony nie sprostał. Wskazać należy, że w następstwie złożenia wniosku w dniu 15 kwietnia 2020 r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym kierując się zasadą informowania stron wyrażoną w art. 9 k.p.a., organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 k.p.a., organ powinien był - w rozsądnym terminie - udzielić skarżącemu należytego i wyczerpującego wyjaśnienia, m.in. o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Od momentu złożenia wniosku przez skarżącego do upływu terminu na złożenie wymaganych dokumentów (tj. 30 czerwca 2020 r.) minęły ponad dwa miesiące. Pomimo upływu tego okresu, organ nie udzielił stronie przed dniem 30 czerwca 2020 r. jakichkolwiek wyjaśnień, co do warunków formalnych niezbędnych do pozytywnego załatwienia wniosku w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. Nie wyjaśnił zatem, że jedną z przesłanek uzyskania zwolnienia z opłacenia należności składkowych za wskazany powyżej okres jest złożenie deklaracji rozliczeniowych w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r. Nie wezwał także skarżącego do złożenia deklaracji w określonym terminie. Zaznaczyć należy, że norma zawarta w art. 9 k.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek, a to wszystko w celu ochrony strony przed negatywnymi konsekwencjami braku wiedzy co do obowiązującego prawa. Wbrew nakazowi wynikającemu z art. 9 k.p.a., organ nie poinformował strony nie tylko należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, ale w ogóle nie podjął jakichkolwiek kroków w celu udzielenia takiej informacji stronie, nie wezwał strony do złożenia wymaganych dokumentów, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, nie czuwał, aby strona nie poniosła szkody na skutek swojej nieświadomości prawnej. W aktach sprawy brak jest dowodów, które mogłyby choć pośrednio świadczyć o tym, że organ podjął starania, aby w porę poinformować stronę, że bez złożenia brakujących dokumentów wniosek nie będzie pozytywnie rozpatrzony. Brak ten, który w toku postępowania we właściwym momencie nie został stronie zasygnalizowany przez organ ostatecznie spowodował negatywne rozpatrzenie wniosku. Zdaniem sądu, jest to o tyle istotne, że gdyby nastąpiło to jeszcze przed dniem 30 czerwca 2020 r., strona miałaby szansę dotrzymać terminu i złożyć wymaganą dokumentację. Organ powinien był o to zadbać. Skoro bowiem skarżący zwrócił się w dniu 15 kwietnia 2020 r. z wnioskiem do ZUS, to było wystarczająco dużo czasu, żeby organ zweryfikował, czy jest on kompletny i czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne wniosku, a w przypadku stwierdzenia braku wymaganych dokumentów mógł wezwać do ich złożenia w określnym terminie. Zwłaszcza, że zgodnie z przepisem art. 12 § 1 k.p.a. organ był zobligowany działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Tym samym doszło do istotnego naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Organ nie wyjaśnił również dokładnie w uzasadnieniu decyzji kwestii, czy strona była zobowiązana do złożenia deklaracji za kwiecień i maj 2020 r., czy też była z tego obowiązku zwolniona. ZUS w wyniku ponownej weryfikacji złożonych dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych stwierdził jedynie, że deklaracje rozliczeniowe za kwiecień i maj 2020 r. skarżący złożył w dniu 15 lipca 2020 r., a więc po upływie przewidzianego w ustawie terminu. W związku z powyższym skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za wskazany okres. Ponadto rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS w żaden sposób nie odniósł się do okoliczności podniesionych przez skarżącego, który wskazał, że deklaracje rozliczeniowe zostały złożone w prawidłowych terminach, a informację o tym, że deklaracje nie dotarły do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych otrzymał dopiero w lipcu 2020 r. Podał, że niezwłocznie przesłał jeszcze raz wszystkie brakujące deklaracje. Wobec tego, że w zaskarżonej decyzji ZUS nie ustosunkował się do wymienionej okoliczności nie wiadomo czy wersja skarżącego jest wiarygodna. Nie wiadomo zatem czy było tak jak przedstawił to B.S. a mianowicie że, deklaracje za kwiecień i maja 2020r. złożono w terminie lecz biuro rachunkowe nie otrzymało potwierdzenia tej okoliczności. Z uwagi na pandemię nie można było zweryfikować tej okoliczności osobiście w organie rentowym ani telefonicznie poprzez infolinię i dopiero w lipcu 2020r. ZUS przekazał informację, ze deklaracje nie doszły. Brak odniesienia się organu rentowego do tej wersji nie pozwala ocenić jej wiarygodności. ZUS nie dokonał zatem analizy przesłanek wynikających z art. 31 zq ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Obowiązkiem ZUS było więc w pierwszej kolejności przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiednich przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i skonfrontowanie ich treści ze stanem faktycznym występującym w niniejszej sprawie a następnie wyjaśnienie dlaczego, zdaniem organu, skarżący miał obowiązek złożenia deklaracji rozliczeniowych i odnieść się do argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ rentowy jednak tego nie uczynił gdyż brak jest rozważań w tym zakresie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Nie można zatem skontrolować prawidłowości tezy organu, że na skarżącemu spoczywał obowiązek złożenia deklaracji rozliczeniowej za okres od kwietnia do maja 2020 r. Sporządzona decyzja nie spełnia zatem także wymogów z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Przepis ten obliguje organ do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych oraz wyjaśnienia stronie przyczyn takiego, a nie innego załatwienia żądania strony. Uzasadnienie decyzji powinno być sporządzone w taki sposób, by możliwym było poznanie toku rozumowania organu i kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia. Skoro zaś decyzja nie zawiera wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, to nie spełnia wymogów wskazanych w powołanym wyżej przepisie. Organ, nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy uchybił wynikającej z art. 8 k.p.a. zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu. Aby prawidłowo ocenić wydaną przez organ decyzję, sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Braki uzasadnienia decyzji w zakresie podstawowych elementów przewidzianych przepisem art. 107 § 3 k.p.a. uniemożliwiają dokonanie przez sąd oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Zaznaczyć również należy, że nawet uchybienie przez wnioskodawcę terminu, o którym mowa w art. 31zq ust.3 ustawy nie przesądza automatycznie o odmowie zwolnienia strony z obowiązku zapłaty należności składkowych. Z dniem 16 grudnia 2020 r. dodano bowiem w ustawie z 2 marca 2020 r. przepis art.15zzzzzn2 następującej treści: 1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wskazane przepisy nakazują, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane przepisy weszły w życie 16 grudnia 2020 r., lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.). Oznacza to, że termin 30 czerwca 2020 r., o którym mowa w art. 31zq ust. 3 może być przywrócony w oparciu o treść art.15zzzzzn2. Uchybienie przez wnioskodawcę terminu 30 czerwca 2020 r. nie przesądza zatem automatycznie o odmowie zwolnienia z obowiązku zapłaty należności składkowych. Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organ rentowy nie wyjaśnił dokładnie w uzasadnieniu decyzji, czy skarżący był zobowiązany do składania deklaracji rozliczeniowych za kwiecień i maj 2020 r., nie pouczył skarżącego w sposób wyczerpujący o warunkach uzyskania zwolnienia z obowiązku zapłaty składek, nie wezwał do złożenia deklaracji w określonym terminie oraz o skutkach ich niezłożenia we wskazanym terminie i nie odniósł się do okoliczności podniesionych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosku. Stanowi to naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie organ administracji w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy wyjaśni, czy skarżący był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowych za okres od kwietnia do maja 2020 r. W przypadku ustalenia, że nie był zwolniony z wymienionego obowiązku organ winien wziąć pod uwagę, że wobec bierności organu w poinformowaniu strony we właściwym terminie o konieczności złożenia wraz z wnioskiem również deklaracji, złożenie przez stronę deklaracji w dniu 15 lipca 2020 r. nie powinno stanowić przeszkody do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za wskazany okres. Stosowanie bowiem przepisów ustawy o COVID-19 powinno następować z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia płatnikom skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek. ZUS winien również odnieść się do wersji skarżącego przedstawionej we wniosku o pionowo rozpoznanie sprawy oraz w skardze. Podkreślić w tym miejscu należy, że w wyroku z dnia 7 października 2021 r., sygn. I GSK 496/21 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli okaże się, że na stronie spoczywał obowiązek przesyłania deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ administracyjny w sprawie o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek powinien pominąć fakt opóźnienia strony w złożeniu dokumentów, w sytuacji kiedy opóźnienie wiązało się z zaniechaniem wykonania przez organ przed dniem 30 czerwca 2020 r. obowiązku informacyjnego przewidzianego w art. 79a § 1 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Niniejsza sprawa została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie trzech sędziów. is