III SA/Łd 361/06

WyrokWSA w Łodzi2006-12-11

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne postanowienie sądu o podziale majątku dorobkowego małżonków, w którym jeden z ciągników rolniczych nie został wymieniony w sentencji, ale wskazano w uzasadnieniu, że stanowi majątek osobisty jednego z małżonków, może stanowić wystarczający dowód własności do rejestracji tego pojazdu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne postanowienie sądu o podziale majątku dorobkowego, które nie zawiera w sentencji indywidualnie oznaczonego pojazdu (np. poprzez numer nadwozia czy rejestracyjny) i nie rozstrzyga wprost o prawie własności do tego konkretnego pojazdu, nie może stanowić wystarczającego dowodu własności do jego rejestracji. Nawet jeśli uzasadnienie postanowienia sugeruje, że pojazd stanowi majątek osobisty jednego z małżonków, nie zastępuje to formalnego rozstrzygnięcia sądu w tym zakresie.
Stan faktyczny
D. S. złożyła wniosek o rejestrację ciągnika rolniczego, dołączając postanowienie sądu o podziale majątku dorobkowego. Starosta odmówił rejestracji, uznając postanowienie sądu za niewystarczający dowód własności, ponieważ ciągnik nie był indywidualnie oznaczony w sentencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podtrzymując argumentację organu pierwszej instancji. D. S. wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Asystent sędziego Adrian Król po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę. III SA/Łd 361/06 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 24 marca 2006r. D. S. wystąpiła do Wydziału Komunikacji w W. o rejestrację ciągnika rolniczego C-360 nr rej [...]. Do wniosku załączona została kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny w Wieluniu z dnia 31 sierpnia 2005r. sygn. akt I Ns 1015/03, badanie techniczne ciągnika z dnia 22 marca 2006r. oraz oświadczenie z dnia 24 marca 2006r., z którego wynika, że dowód rejestracyjny ciągnika przetrzymywany jest przez byłego męża J. S. Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta W. odmówił zarejestrowania ciągnika rolniczego marki Ursus C-360 nr podwozia [...], nr rej. [...] na nazwisko S. D.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2003r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.), dowodem własności jest w szczególności: umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa o dożywacie, faktura VAT, prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. Organ podniósł, iż D. S. przedłożyła jako dowód własności prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Wieluniu I Wydział Cywilny z dnia 31 sierpnia 2005r. sygn. akt I Ns 1015/03, ustalające skład majątku dorobkowego D. S. i J. S. oraz dokonujące podziału tego majątku. Starosta podał, iż w sentencji tego postanowienia wymienione są różne pojazdy i ich właściciele, jednak wnioskowany pojazd nie został tam wymieniony. Zdaniem organu, wskazane wyżej postanowienie nie może zatem stanowić dowodu własności pojazdu Ursus C-360 nr podwozia [...], nr rej. [...], ponieważ w przypadku ustalenia własności pojazdu w trybie postępowania sądowego orzeczenie musi dotyczyć pojazdu oznaczonego indywidualnie. W przedłożonym przez D. S. postanowieniu brak jest takiego rozstrzygnięcia zarówno w sentencji orzeczenia, jak również w jego uzasadnieniu, gdzie Sąd wskazał jedynie, iż jeden z ciągników nie może zostać uznany za majątek wspólny D. S. i J. S., ponieważ stanowi majątek osobisty wnioskodawczyni. Postanowienie Sądu nie podaje indywidualnych cech ciągnika rolniczego Ursus C-360, a zatem nie może, w ocenie organu, stanowić dowodu własności tego pojazdu. Wobec tego, iż D. S. nie udokumentowała własności pojazdu, o którego zarejestrowanie wnosiła, organ odmówił zarejestrowania na nazwisko skarżącej ciągnika rolniczego marki Ursus C-360 nr podwozia [...], nr rej. [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik D. S. podniósł, iż z postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu I Wydział Cywilny z dnia 31 sierpnia 2005r. sygn. akt I Ns 1015/03 wynika, że jeden z ciągników stanowi majątek osobisty wnioskodawczyni, a wobec tego decyzja Starosty jest dla skarżącej krzywdząca. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ poniósł, iż ciągnik rolniczy marki Ursus C-360 nr podwozia [...], nr rej. [...] jest zarejestrowany na J. S., a zatem jego zarejestrowanie na D. S. mogłoby nastąpić wyłącznie po przedstawieniu przez wnioskodawczynię dowodów własności, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Kolegium wskazało, iż wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu, postanowienie Sądu Rejonowego w Wieluniu I Wydział Cywilny z dnia 31 sierpnia 2005r. sygn. akt I Ns 1015/03 dotyczy zupełnie innych składników majątkowych niż przedmiotowy ciągnik rolniczy. Postanowienie to rozstrzyga kwestie własnościowe, jednakże tylko w zakresie majątku dorobkowego byłych małżonków S., a nie w zakresie przedmiotów nienależących do tego majątku. Zdaniem organu, ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy w Wieluniu, a zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 31 sierpnia 2005r., iż jeden z ciągników rolniczych nie należy do majątku dorobkowego byłych małżonków S. a stanowi majątek osobisty D. S., nie są wystarczające do zarejestrowania tego pojazdu na nazwisko skarżącej, gdyż brak jest w tym zakresie rozstrzygnięcia Sądu, ustalającego własność indywidualnie oznaczonego ciągnika rolniczego. Z uwagi na powyższe, w ocenie Kolegium, decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik D. S. i wskazał, iż z akt sprawy wynika, że ciągnik rolniczy stanowi własność osobistą skarżącej, a wobec tego odmowa rejestracji jest niezasadna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniosło, iż wyrok Sądu Rejonowego w Wieluniu, na który powołuje się skarżąca, jest wprawdzie orzeczeniem rozstrzygającym o prawie własności, jednakże wyłącznie o prawie własności składników majątku dorobkowego D. i J. S., nie zaś przedmiotowego ciągnika rolniczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, oceniając czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu dającym podstawę do uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...]. Podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.). W myśl powołanego wyżej art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się m. in. na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy. Stosownie natomiast do § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży, 2) umowa zamiany, 3) umowa darowizny, 4) umowa o dożywocie, 5) faktura VAT, 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. W świetle powołanych wyżej przepisów, osoba, na rzecz której dokonuje się rejestracji pojazdu, powinna udokumentować swoje prawo własności do tego pojazdu. Tożsamość pojazdu, jako przedmiotu własności, identyfikują, obok jego marki, m.in. także numer nadwozia pojazdu i numer jego silnika. Dane te objęte są treścią dowodu rejestracyjnego pojazdu. Powyższe oznacza również, iż orzeczenie sądu jest dowodem własności pojazdu wtedy, gdy treść rozstrzygnięcia reguluje kwestie odnoszące się do prawa własności tego pojazdu, opisanego według cech identyfikacyjnych, w tym numeru nadwozia, podwozia czy silnika. Z przepisów tych wynika także, iż w przypadku niespełnienia przewidzianych w nich wymogów rejestracja pojazdu nie może nastąpić. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przedstawiła dokumentów koniecznych do rejestracji ciągnika rolniczego marki Ursus C-360, nr podwozia [...], nr rej. [...]. Bezspornym bowiem jest, że postanowienie z dnia 31 sierpnia 2005r. Sądu Rejonowego w Wieluniu I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt I Ns. 1015/03, na które powoływała się skarżąca we wniosku o rejestrację ciągnika rolniczego marki Ursus C-360 nr rej. [...], rozstrzygało o podziale majątku dorobkowego D. S. i J. S. Z orzeczenia tego wynika również, iż ciągnik rolniczy marki Ursus C-360, nr podwozia [...], nr rej. [...] nie został zaliczony przez Sąd w skład majątku dorobkowego D. S. i J. S., gdyż nie został wymieniony w pkt 1 postanowienia, zawierającym wyszczególnienie przedmiotów wchodzących w skład tego majątku. Powyższe oznacza, iż postanowienie Sądu Rejonowego w Wieluniu I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt I Ns. 1015/03 nie rozstrzyga o prawie własności do ciągnika rolniczego marki Ursus C-360, nr podwozia [...], nr rej. [...], a wobec tego nie stanowi dokumentu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Zapis, zawarty w uzasadnieniu postanowienia z dnia 31 sierpnia 2005r., iż "mając na uwadze, że wnioskodawczyni (...) nabyła szereg maszyn w spadku po rodzicach oraz inwentarz i pieniądze należy przyznać, że jeden z ciągników został nabyty w zamian za przedmioty spadkowe i stanowi majątek osobisty wnioskodawczyni" (k. 9 postanowienia I Ns 1015/03), w żaden sposób nie rozstrzyga o prawie własności ciągnika rolniczego marki Ursus C-360, nr podwozia [...], nr rej. [...], gdyż uzasadnienie orzeczenia jest jedynie wyjaśnieniem motywów rozstrzygnięcia podjętego przez sąd w sentencji orzeczenia. Jak wynika natomiast z sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt I Ns. 1015/03 ciągnik rolniczy marki Ursus C-360, nr podwozia [...], nr rej. [...] nie został wymieniony wśród przedmiotów zaliczonych do majątku dorobkowego D. S. i J. S., a więc postanowienie to nie może rozstrzygać kwestii odnoszących się do przyznania własności przedmiotowego pojazdu. Dodatkowo należy zauważyć, iż w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2005r. ciągnik rolniczy nie został w żaden sposób zindywidualizowany, np. przez podanie numerów rejestracyjnych tego pojazdu czy też numerów podwozia, a wobec tego brak jest potwierdzenia, iż cytowany wyżej zapis z treści uzasadnienia tego postanowienia faktycznie dotyczy pojazdu, o którego rejestrację wnosi skarżąca tj. ciągnika rolniczego marki Ursus C-360, nr podwozia [...], nr rej. [...]. Nie może stanowić dowodu własności pojazdu orzeczenie, w którym sąd nie rozstrzyga o prawie własności do tego pojazdu poprzez jego indywidualne oznaczenie. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, iż skarżąca nie przedstawiła dokumentu, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, potwierdzającego, że ciągnik rolniczy marki Ursus C-360, nr podwozia [...], nr rej. [...] stanowi jej własność, co oznacza zasadność wydania decyzji o odmowie rejestracji tego pojazdu. Ustalenia w przedmiocie istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą wyłącznie do właściwości sądów powszechnych (art. 189 k.p.c.), a organy administracji dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Nie mogą natomiast ani kreować ani korygować tych stosunków. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu, organy obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu. Z tych też względów skarga nie mogła być uwzględniona i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. Należy również zauważyć, iż w podstawie prawnej i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] podana została nieprawidłowa data rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Zamiast daty 22 lipca 2002 roku podano datę 27 lipca 2002r. Sąd uznał powyższe uchybienie prawa procesowego za nieistotne dla wyniku sprawy. Decyzja Kolegium utrzymywała bowiem w mocy rozstrzygnięcie Starosty W. z dnia [...], w którym data rozporządzenia Ministra Infrastruktury wskazana została prawidłowo. Ponadto pozostałe oznaczenia tego aktu, takie jak miejsce i numer jego publikacji, podane zostały w zaskarżonej decyzji prawidłowo, a wobec tego opisane wyżej uchybienie należy traktować jako oczywistą omyłkę, pozostającą bez wpływu na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło