III SA/Łd 364/05

Dnia 7 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 7 września 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu O. z dnia [...] nr [...]. III SA/Łd 364/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta O., działając na podstawie art. 6 pkt 6 lit. b, art. 37j ust. 1, 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm.) przyznał S. B. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 21 grudnia 2000r. w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych. W dniu [...] Starosta Powiatu w O., na podstawie art. 37n ust 1 oraz art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) wydał decyzję nr [...], w której orzekł o utracie z dniem 13 czerwca 2001r. przez S. B. prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji podano, iż z dniem 13 czerwca 2001r. S. B. nabył uprawnienia do renty, wobec czego, zgodnie z art. 37n ust. 1 w związku art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, skutkuje to utratą prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] działający w imieniu Starosty Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w O., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...) (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), art. 37j ust. 5 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm.) uchylił decyzję Starosty O. nr [...] z dnia [...] i orzekł o przyznaniu S. B. zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych od dnia 21.12.2000r. do dnia 30.12.2000r. oraz w wysokości 160% zasiłku dla bezrobotnych w okresie od dnia 31.12.2000r. do dnia 12.06.2001r. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta Powiatu w O., na postawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 15 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.), orzekł o uznaniu S. B. za osobę bezrobotną od dnia 5 stycznia 2004r. i przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 120% podstawowej wysokości zasiłku na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. W dniu 21 czerwca 2004r. S. B. złożył do Powiatowego Urzędu Pracy w B. wniosek o przywrócenie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wskazał, iż nie wiedział, że pobieranie renty spowoduje, że nie będzie mógł wrócić na zasiłek przedemerytalny. Rentę pobierał do końca 2003r., lecz na dalszy okres mu jej nie przyznano. Podniósł, iż nikt go wcześniej nie informował o utracie prawa do zasiłku z powodu nabycia prawa do renty. Dodał, iż ma obecnie 55 lat, a przepracował 35 lat, z czego 25 lat w warunkach szkodliwych, i znalazł się w trudniej sytuacji, bez możliwości na ponowne zatrudnienie. Decyzją z dnia [...] Nr Kierownik Działu Rynku Pracy Powiatowego Urzędu Pracy w O., na podstawie art. 37j ust. 1, art. 37n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.), art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...) (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), orzekł o odmowie przyznania S. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż S. B. został pozbawiony prawa do zasiłku przedemerytalnego, a nie zostało mu to prawo zawieszone, wobec powyższego w kolejnej rejestracji nie mogła być wznowiona wypłata zasiłku przedemerytalnego. Podniesiono, iż w związku z tym, że od 01.01.2002r. przepisy dotyczące przyznawania zasiłków przedemerytalnych zostały uchylone (Dz. U. nr 154, poz. 1793 z 2001 r.) nie można skarżącemu przyznać prawa do zasiłku przedemerytalnego, ale ponieważ w dniu kolejnej rejestracji, tj. w dniu 05.01.2004r. S. B. spełniał warunki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, przyznano mu właśnie zasiłek dla bezrobotnych. W dniu 18 października 2004r. S. B. wniósł dwa odwołania: od decyzji Starosty Powiatu w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz od decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] nr [...] skarżący podniósł, iż decyzja ta jest niesłuszna, gdyż w związku z przyznaniem mu renty od 13 czerwca 2001r. prawo do zasiłku przedemerytalnego ustało, co nie jest jednoznaczne z utratą tego prawa. Wskazał, iż gdyby na czas otrzymał decyzję z [...] o utracie prawa do zasiłku przedemerytalnego to mógłby się odwoływać lub pójść do kogoś kompetentnego, kto wyjaśniłby mu wszystkie aspekty związane z tą decyzją. Zażądał uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przywrócenia mu prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) oraz art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1, art. 32 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu O. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy przyznania S. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaty zasiłków przedemerytalnych spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, zachowują to prawo na zasadach określonych w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, /.../ ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 154 z 2001r. poz. 1793). Z akt sprawy wynika, iż S. B. nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 21.12.2000r. Prawo to posiadał do dnia nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, tj. do dnia 13.06.2001r.. Zdaniem organu, fakt, iż skarżący uzyskał prawo do ww. renty spowodował, iż skarżący przestał spełniać warunki osoby bezrobotnej. W ocenie organu sytuacja taka nie powodowała zawieszenia prawa do zasiłku przedemerytalnego lecz skutkowała ustaniem tego prawa. Oznacza to, iż skarżący utracił prawo do zasiłku przedemerytalnego z dniem 13.06.2001r. i wobec tego art. 25 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych oraz przepisy tejże ustawy dotyczące zawieszania prawa do zasiłku przedemerytalnego nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Organ nadmienił również, iż w dniu 21.06.2004r. tj. w dniu ponownego wniosku o zasiłek przedemerytalny, skarżący nie spełnił warunków do jego uzyskania, określonych w art. 29 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. S. B. pobierał bowiem do dnia 31.12.2003r. rentę inwalidzką i nie spełniał warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej na dzień 31.12.2003r. Z uwagi na powyższe okoliczności, Wojewoda nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie wniósł S. B. i zażądał uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu O. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wskazał, iż nikt nie pouczył go o skutkach prawnych, jakie niesie ze sobą przyznanie mu renty chorobowej, a gdyby wiedział, że nigdy nie będzie mógł wrócić do pobierania zasiłku przedemerytalnego to nie starałby się o rentę. Podniósł, iż wprawdzie 20 grudnia 2000r. podpisał oświadczenie o pouczeniu go, ale nie rozumiał jego treści. Zaznaczył, iż w niniejszej sprawie nie chodzi mu o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, ale o przywrócenie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, stosownie do poprzednio obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005r. S. B. oświadczył, iż po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2005r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 89/05, w którym stwierdzono nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji o utracie przez niego prawa do zasiłku przedemerytalnego, organ administracji nie wydał żadnej decyzji w jego sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Stosownie natomiast do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Korzystając z tych uprawnień w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na naruszenie przez organy przepisów postępowania, zwłaszcza art. 61 i 104 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy zaznaczyć, iż w razie wszczęcia postępowania na wniosek strony, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, obowiązkiem organu jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. W przypadku wszczęcia postępowania przez stronę, to tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot tego żądania (por. wyrok NSA z 5 lipca 1999r. w sprawie o sygn. akt: IV SA 1632/96 – system informacji prawnej LEX nr 47890 i wyrok NSA z 24 lipca 2001 w sprawie o sygn. akt: IV SA 1091/99 – system informacji prawnej LEX nr 78924). Jeżeli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek – obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności zmierzających do wyjaśnienia treści żądania strony. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji, w oderwaniu od treści wniosku S. B., rozpoznał sprawę o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, mimo, że z pisma skarżącego z dnia 21 czerwca 2004r. wynika, iż domagał się przywrócenia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Również w skardze do Sądu S. B. podniósł, iż w niniejszej sprawie nie chodzi mu o przyznanie prawa do zasiłku, ale o przywrócenie prawa do zasiłku przedemerytalnego stosownie do poprzednio obowiązujących przepisów. Organy administracji prowadzące niniejsze postępowanie nie podjęły żadnych działań, które umożliwiałyby jednoznaczne ustalenie treści żądania strony, przyjęty zaś tryb załatwiania sprawy nie był prawidłowy, a wydane decyzje nierozstrzygające o istocie sprawy nie mogą być uznane za zgodne z prawem. Trzeba również zaznaczyć, iż wobec tego, że wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2005r., sygn. akt: III SA/Łd 89/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu O. z dnia [...] w sprawie utraty z dniem 13.06.2001r. przez S. B. prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego, do chwili obecnej nie została ostatecznie rozstrzygnięta kwestia utraty przez skarżącego prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego, przyznanego mu od dnia 21 grudnia 2000r. Jak wynika bowiem z ustaleń Sądu, decyzja Starosty O. z dnia [...] o utracie prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego, nie została skarżącemu doręczona i co się z tym wiąże nie weszła jeszcze do obrotu prawnego. Wobec powyższego, rozstrzyganie kwestii dotyczących przyznania lub też wznowienia wypłaty S. B. zasiłku przedemerytalnego, nie powinno mieć miejsca przed ostatecznym zakończeniem sprawy, której przedmiotem jest ustalenie konsekwencji, jakie wiążą się z przyznaniem skarżącemu prawa do renty inwalidzkiej od dnia 13 czerwca 2001r. dla przyznanego wcześniej prawa do zasiłku przedemerytalnego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. Mając na uwadze treść art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdza, iż orzekanie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji publicznej działające w niniejszej sprawie, winny przede wszystkim wyjaśnić rzeczywistą treść wniosku skarżącego z dnia 21 czerwca 2004r., a ewentualne rozstrzygnięcie powinno zostać podjęte jedynie w granicach żądania strony i po ostatecznym zakończeniu postępowania dotyczącego konsekwencji przyznania S. B. prawa do renty inwalidzkiej od dnia 13 czerwca 2001r.