III SA/Łd 368/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), , Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki oddala skargę. Decyzją z dnia [...]roku nr [...] Wojewoda Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 35, art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 49 pkt 4, art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P. G. od decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki od dnia 1 września 2008 roku, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że P. G. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. od dnia 5 grudnia 2007 roku bez prawa do zasiłku. W dniu 24 lutego 2009 roku do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie stypendium, z uwagi na podjęcie od września 2008r. nauki na IV semestrze w LO [...] w Ł., a także rozpoczęcie od dnia 10 lutego 2009 roku kursu "Nowe technologie informatyczne" w firmie szkoleniowej "A". W uzasadnieniu, P. G. podniósł, że jest osobą długotrwale bezrobotną a jego jedynym dochodem jest kwota 260 złotych uzyskiwana w ramach prac społecznie użytecznych. Starosta P. decyzją z dnia [...] roku odmówił przyznania skarżącemu prawa do stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki, powołując się przy tym na treść art. 55 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ wskazał, iż P.G. w okresie posiadania statusu bezrobotnego został skierowany na szkolenie "Obsługa wózków jezdniowych", w trakcie którego uzyskał zaświadczenie kwalifikacyjne uprawniające do wykonywania zawodu kierowcy, operatora wózków jezdniowych. Oznacza to zdaniem organu, iż skarżący nie może zostać uznany za bezrobotnego bez kwalifikacji zawodowych, a zatem nie został spełniony jeden z warunków, określonych w art. 55 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do przyznania stypendium szkolnego. Skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł, że ukończenie miesięcznego kursu kierowcy wózka widłowego nie jest jednoznaczne z posiadaniem kwalifikacji zawodowych. Podkreślił, iż starał się znaleźć pracę jako kierowca wózków, jednak brak doświadczenia powodował, iż pracodawcy nie byli zainteresowani jego zatrudnieniem. Wskazał, że uprawnienie które posiada jest bezwartościowym kawałkiem papieru. Podniósł również, iż jego zdaniem z brzmienia art. 49 wynika, że do bezrobotnych wymienionych w punktach 1 – 7 mogą być stosowane wszystkie działania określone w art. od 50 do 61a ustawy, czyli także art. 55 pkt. 1. Skoro zatem w pkt. 4 art. 49 wymieniona jest osoba bez wykształcenia średniego, to winien mieć do niej zastosowanie art. 55 pkt. 1, umożliwiający przyznanie stypendium szkolnego. Decyzją z dnia [...] roku Wojewoda Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu powołano się na treść art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który wskazuje, że przez pojęcie bezrobotnego bez kwalifikacji zawodowych rozumie się bezrobotnego nieposiadającego kwalifikacji do wykonywania jakiegokolwiek zawodu poświadczonego dyplomem, świadectwem, zaświadczeniem instytucji szkoleniowej lub innym dokumentem uprawniającym do wykonywania zawodu. Ponadto organ odwołał się do treści art. 49 pkt 4 powołanej ustawy stosownie, do którego wobec osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy m.in. bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych, bez doświadczenia zawodowego lub bez wykształcenia średniego - mogą być dodatkowo stosowane działania określone w art. 50-61a. Analizując stan faktyczny przedmiotowej sprawy Wojewoda Ł. wskazał, że przepis art. 55 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do powołanego wyżej art. 49 pkt 4, tj. w znacznym stopniu zawęża możliwość przyznania prawa do stypendium z tytułu podjęcia nauki, dając także uprawnienie wyłącznie bezrobotnym bez kwalifikacji zawodowych. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie jest osobą bezrobotną bez kwalifikacji zawodowych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy. W przypadku osób, które ukończyły jakiekolwiek szkolenie (niezależnie od czasu jego trwania) potwierdzone zaświadczeniem instytucji szkoleniowej należy uznać, iż zgodnie definicją art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy są osobami posiadającymi kwalifikacje zawodowe. Wojewoda zaznaczył, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, że skarżący posiada kwalifikacje zawodowe w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy m.in. zaświadczenie kwalifikacyjne do obsługi urządzeń transportu bliskiego Urzędu Dozoru Technicznego z dnia [...] roku nr [...], certyfikat ukończenia szkolenia "kierowca wózków jezdniowych z wymianą butli gazowych" wydane przez Zakład Doskonalenia Zawodowego w Ł. z dnia [...] roku. Skarżący przed rejestracją w urzędzie pracy pracował z krótkimi przerwami na stanowisku kaletnika od 24 kwietnia 1982 roku do 28 lutego 1989 roku, natomiast od 3 kwietnia 1989 roku do 15 listopada 2002 roku prowadził działalność gospodarczą w postaci przedsiębiorstwa produkcyjno-handlowego zajmującego się produkcją wyrobów kaletniczych, odzieżowych i galanterii. W ocenie organu odwoławczego, okoliczności te świadczą, że skarżący nie jest osobą bez kwalifikacji zawodowych. W skardze z dnia 2 lipca 2009 roku P. G. wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz decyzji organu I instancji, wskazując, że organy administracji rozpatrując jego sprawę nie wzięły pod uwagę treści art. 49 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Podniósł, iż w przepisie tym ustawodawca wymienia trzy grupy osób bezrobotnych – bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych, bezrobotnych bez doświadczenia zawodowego lub bez doświadczenia średniego, czym zrównuje te osoby wobec ustawy i powinny być one tak samo traktowane. Dodał, iż nigdzie w ustawie nie ma określonych działań w stosunku do osób bez wykształcenia średniego, zatem tam gdzie jest mowa o bezrobotnym bez kwalifikacji zawodowych organy powinny również uwzględniać bezrobotnych bez wykształcenia średniego. Podniósł, iż interpretacja przepisów dokonana przez Wojewodę ogranicza dostęp do środków mających służyć społeczeństwu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 roku Nr 69, poz. 415 ze zm.). Przepisy cytowanej ustawy regulują zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej. Zadania te realizowane są między innymi poprzez usługi rynku pracy, a jedną z podstawowych usług jest organizowanie szkoleń dla osób bezrobotnych czy poszukujących pracy (art. 35 § 1 pkt 5 ustawy). Na wstępie rozważań należy przytoczyć treść art. 49 tej ustawy, zgodnie z którym w stosunku do osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy: 1) bezrobotnych do 25 roku życia, 2) bezrobotnych długotrwale albo po zakończeniu realizacji kontraktu socjalnego, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 2, albo kobiet, które nie podjęły zatrudnienia po urodzeniu dziecka, 3) bezrobotnych powyżej 50 roku życia, 4) bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych, bez doświadczenia zawodowego lub bez wykształcenia średniego, 5) bezrobotnych samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko do 18 roku życia, 6) bezrobotnych, którzy po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęli zatrudnienia, 7) bezrobotnych niepełnosprawnych - mogą być dodatkowo stosowane działania określone w art. 50-61a. Natomiast przepis art. 55 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że bezrobotnemu bez kwalifikacji zawodowych, który w okresie 12 miesięcy od dnia zarejestrowania w powiatowym w urzędzie pracy podjął dalszą naukę w szkole ponadgimnazjalnej dla dorosłych, będącej szkołą publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej albo w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, starosta na wniosek bezrobotnego, może przyznać stypendium w wysokości 100% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 punkt 1, wypłacane przez okres 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia nauki zgodnie z programem nauczania. Definicję osoby bezrobotnej bez kwalifikacji zawodowych zawiera z kolei art. 2 ust. 1 punkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w myśl którego przez pojęcie osoby bezrobotnej bez kwalifikacji zawodowych rozumie się bezrobotnego nieposiadającego kwalifikacji do wykonywania jakiegokolwiek zawodu poświadczonego dyplomem, świadectwa, zaświadczeniem instytucji szkoleniowej lub innym dokumentem uprawniającym do wykonywania zawodu. Stan faktyczny w tej sprawie jest bezsporny. Decyzją z dnia [...] roku P. G. uznany został za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Obecnie skarżący domaga się przyznania stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki, bowiem uzupełnia wykształcenie w Liceum Ogólnokształcącym w [...] w Ł. Źródłem sporu do jakiego doszło między organami zatrudnienia a skarżącym jest interpretacja cytowanego wyżej art. 55 ust. 1 w związku z art. 49 ustawy, odnośnie spełnienia przez skarżącego przesłanek umożliwiających przyznanie stypendium z tytułu uzupełniania przez niego wykształcenia w szkole średniej. Organ uznał, iż brak możliwości przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej bez kwalifikacji zawodowych, powoduje, iż nie może być w stosunku do niego zastosowana regulacja przewidziana w art. 55 ust. 1 ustawy. Zdaniem skarżącego natomiast, przepis art. 55 ust. 1 winien mieć zastosowanie nie tylko do osób bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych lecz także do pozostałych kategorii bezrobotnych wymienionych w art. 49 pkt 4 ustawy, gdyż osoby wskazane w tym punkcie przepisu należy traktować jednakowo. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd zaprezentowany w toku postępowania przez organ administracji, iż przepis art. 55 ust. 1 ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do treści przepisu art. 49 pkt 4, a zatem możliwość przyznania stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki przysługuje jedynie bezrobotnym bez kwalifikacji zawodowych. Regulacja prawna dotycząca stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki, nie może bowiem podlegać wykładni w oderwaniu od literalnego brzmienia art. 55 i treści pozostałych przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz umiejscowienia tego przepisu w rozdziale 11 ustawy, regulującym instrumenty rynku pracy. Zdaniem sądu, art. 49 określa wszystkie grupy osób, do których zastosowane mogą być działania wskazane w art. 50 – 61a ustawy, jednak aby konkretny instrument mógł zostać wdrożony w stosunku do bezrobotnego, o którym mowa w tym przepisie, musi on spełniać kryteria wynikające z normy prawnej regulującej daną formę działania organów zatrudnienia. Skoro z art. 55 ust. 1 wynika wprost, iż stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki przysługuje bezrobotnemu bez kwalifikacji zawodowej, to oznacza, iż pozostałe grupy bezrobotnych wymienione w art. 49 nie są objęte tym przepisem. Fakt, iż w pkt 4 art. 49 obok bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowej wymienieni zostali bezrobotni bez doświadczenia zawodowego i bez wykształcenia średniego nie powoduje, iż wszystkie działania przewidziane w art. 50 – 61a i odnoszące się wprost do bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych należy automatycznie stosować również do bezrobotnych bez wykształcenia średniego. Analiza przepisów zawartych w rozdziale 11 wskazuje, iż ustawodawca dedykował niektóre instrumenty rynku pracy wszystkim bezrobotnym wymienionym w art. 49 ( np. art. 53 ust. 1), a niektóre wyłącznie poszczególnym kategoriom bezrobotnych (np. art. 50 ust. 1). Umiejscowienie art. 49 przed przepisami (art. 50 – 61a) regulującymi poszczególne formy pomocy bezrobotnym, o których mowa w tym przepisie także świadczy o tym, iż wymieniony artykuł ma charakter normy ogólnej, generalnej. Ponadto, gdyby rzeczywiście ustawodawca chciał, aby wszystkie instrumenty rynku pracy, określone w art. 50 - 61a ustawy, stosowane były wobec każdej kategorii bezrobotnych, o której mowa w art. 49, to nieracjonalnym byłoby ustalanie jakichkolwiek kryteriów w treści przepisów odnoszących się do poszczególnych działań. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że skarżącego nie można uznać za osobę bezrobotną bez kwalifikacji zawodowych, czyli nie można w stosunku od niego zastosować regulacji zawarta w art. 55 ust. 1 ustawy. Organy administracji zgromadziły w tym zakresie materiał dowodowy w postaci: zaświadczenia kwalifikacyjnego do obsługi urządzeń transportu bliskiego Urzędu Dozoru Technicznego z dnia[...] roku nr [...] oraz certyfikatu ukończenia szkolenia "kierowca wózków jezdniowych z wymianą butli gazowych" wydane przez Zakład Doskonalenia Zawodowego w Ł. z dnia [...] roku. Dokumenty te jednoznacznie potwierdzają, że skarżący posiada kwalifikacje zawodowe, bowiem zaświadczenie kwalifikacyjne jak i certyfikat uprawniają go do wykonywania wskazanego w nim zawodu. Analizując przepis art. 2 ust. 1 punkt 6 ustawy warto wskazać, że skarżący posiada zarówno zaświadczenie jak i certyfikat, czyli dwa dokumenty potwierdzające odbycie szkolenia i uprawniające do w wykonywania zawodu. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 8 grudnia 2004 roku w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. Nr 265, poz. 2644 ze zm.) ukończone przez skarżącego szkolenia mieszczą się w określonej tam klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy. Na marginesie warto zwrócić uwagę, że skarżący przed rejestracją w urzędzie pracy pracował z przerwami na stanowisku kaletnika, a od 3 kwietnia 1989 roku do 15 listopada 2002 roku prowadził własną działalność w zakresie wyrobów kaletniczych odzieżowych i galanteryjnych. Okoliczność ta wskazuje również, że skarżącego nie można uznać za osobę bez doświadczenia zawodowego, bowiem bezrobotnym bez doświadczenia zawodowego jest osoba, która była zatrudniona, wykonywała inną pracę zarobkową lub prowadziła działalność gospodarczą przez łączny okres poniżej 6 miesięcy. Dodatkowo należy zauważyć, iż z art. 49 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że stosowanie działań określonych w art. 50 – 61a tej ustawy nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Świadczy o powyższym, użyty w tym przepisie zwrot: "mogą być dodatkowo stosowane". Także w art. 55 ust. 1 ustawodawca przyjął, iż stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki "starosta, na wniosek bezrobotnego, może przyznać". Oznacza to, iż nawet w przypadku spełnienia przez skarżącego przesłanek wymienionych w art. 55 ust. 1 ustawy, organ zatrudnienia nie miałby obowiązku przyznania mu stypendium W niniejszym postępowaniu Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia przepisów postępowania, bowiem organy administracji właściwie zebrały materiał dowodowy w sprawie i wszechstronnie go przeanalizowały, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, skargę oddalił. D.T.