III SA/Łd 369/05

WyrokWSA w Łodzi2005-10-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Asesor Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która utraciła prawo do świadczenia przedemerytalnego z powodu nabycia prawa do renty, a następnie ponownie zarejestrowała się jako bezrobotna po utracie renty, przysługuje prawo do świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących w dniu pierwotnego nabycia uprawnień, czy też na zasadach obowiązujących w dniu ponownej rejestracji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego złożony po utracie prawa do renty podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ponownej rejestracji jako bezrobotny. Skarżący w tym dniu nie spełniał warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego, a utrata prawa do świadczenia w przeszłości z powodu nabycia renty była prawomocna i nie została skutecznie zakwestionowana. Ponadto, rozporządzenie, na podstawie którego pierwotnie przyznano świadczenie, wygasło.
Stan faktyczny
Skarżący Z.K. ubiegał się o świadczenie przedemerytalne. Pierwotnie uzyskał prawo do świadczenia, jednak następnie utracił je z powodu nabycia prawa do renty inwalidzkiej. Po utracie renty ponownie zarejestrował się jako bezrobotny i złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie spełnia warunków na dzień ponownej rejestracji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i błędne rozpatrzenie sprawy, twierdząc, że powinien otrzymać świadczenie na zasadach nabytych w przeszłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski /spr./ Sędziowie : Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Asesor Ewa Alberciak Protokolant: Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 5 października 2005 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art.29 i 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych /tekst jedn. z 2004 r. nr 120, poz.1252/ oraz art.37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jedn. Dz.U z 2003 r. Nr 58, poz.514/ orzekł o odmowie przyznania Panu Z.K. świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 lipca 2004 r. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że w dniu 5 listopada 1999 r. Pan Z.K. zarejestrował się jako osoba uprawniona do pobierania świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 stycznia 2000 r. zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jedn. Dz.U z 1997 r. Nr 25, poz.128 z późn. zm./. W dniu 21 maja 2001 r. wpłynęła informacja z ZUS o przyznaniu prawa do renty inwalidzkiej od dnia 1 marca 2001 r. Dlatego też została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] o utracie prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego od dnia otrzymania renty inwalidzkiej, tj. od dnia 1 marca 2001 r. Od tej decyzji strona złożyła odwołanie. Utrata prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego nastąpiła na podstawie art.37n ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jedn. z 2001 roku, Nr 6, poz.56/. Pan Z.K. zarejestrował się ponownie w dniu 1 lipca 2004 r. po utracie prawa do renty. Rentę pobierał w okresie od 1 marca 2001 r. do 30 czerwca 2004 r. Na podstawie art.2 i art.71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U z 2004 r., Nr 98, poz.1001/ został uznany za osobę bezrobotną od dnia 1 lipca 2004 r. i przyznany został mu zasiłek dla bezrobotnych od 9 lipca 2004 r. /decyzja [...]/ z dnia [...]/. Następnie [...] została wydana decyzja nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Od tej decyzji strona odwołała się. Wojewoda [...] uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 28 lutego 2005 r. Pan Z.K. złożył oświadczenie, iż w dniu 1 lipca 2004 r. podczas rejestracji składał ustnie wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Starosta Powiatu [...] uznał, że z przedstawionych przez stronę dokumentów nie wynika, by spełniała ona warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Pan Z.K. w dniu 22 marca 2005 r. odwołał się od decyzji z dnia [...] do Wojewody [...], wnosząc o jej uchylenie i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na warunkach praw nabytych w dniu 1 stycznia 2000 r. Decyzją Nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia[...] [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa oraz art.23 ust.3, art.29 ust.2, art.30 ust.1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 o świadczeniach przedemerytalnych /Dz.U z 2004 r., Nr 120, poz.1252/ w zw. z art.37k, art.37n ust.1 i art.37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jedn. z 2003 r., Nr 58, poz.514 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że skarżący wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego wniósł w dniu 1 lipca 2004 r., a więc przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, wobec czego wniosek ten podlega rozpatrzeniu na podstawie przepisów art.37k i art.37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W myśl art.37k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje z zastrzeżeniem art.9 w/w ustawy osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, jeżeli: 1/ osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzny, lub 2/ do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3/ do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat do kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4/ do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy, w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o odmowie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, lub 5/ zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art.19 ust.2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4. Zgodnie z art.37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby. Świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień, z zastrzeżeniem art.27 ust.1 pkt 3-6 i ust.2 pkt.2-4. Pan Z.K. nie spełnił w dniu kolejnej rejestracji, tj. w dniu 1 lipca 2004 r. przesłanek uzasadniających przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przytoczonym przepisie. Do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tj. do dnia 31 grudnia 1999 r. legitymował się wprawdzie stażem pracy /37 lat/, lecz nie osiągnął wieku 55 lat /miał ukończone 51 lat/. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, że w okresie od 1 stycznia 2000 r. do 1 marca 2001 r. skarżący posiadał ustalone uprawnienie do świadczenia przedemerytalnego. Jednakże na mocy 04 1 111 111 decyzji ostatecznej z dnia [...] nr [...]utracił to uprawnienie od dnia 1 marca 2001 r. w związku z nabyciem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzja ta została wydana na podstawie art.37n ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stwierdzał, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestała spełniać warunki, o których mowa w art.2 ust.1 pkt 2. Pan skarżący nie zakwestionował treści tej decyzji i nie złożył odwołania. Ponadto w dniu 5 listopada 1999 r. został pouczony, że osoba, która nabyła uprawnienie do renty nie może być osobą bezrobotną w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z dniem 1 czerwca 2004 r. uchylona została ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z wejściem w życie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zagadnienie uprawnień do świadczeń przedemerytalnych od dnia 1 czerwca 2004 r. uregulowane jest w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych. Przepisy ustawy o świadczeniach przedemerytalnych nie zagwarantowały zachowania uprawnień do świadczenia przedemerytalnego osobom, które nabyły prawo na zasadach określonych do dnia 31 grudnia 2001 roku, a następnie utraciły to prawo w związku z uzyskaniem uprawnień rentowych. Nie jest aktualnie możliwe przyznanie Panu skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzemieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r., gdyż nie obowiązują już przepisy stanowiące podstawę ustalenia uprawnień skarżącego na dzień 1 stycznia 2000 r. Pan Z.K. w dniu2 czerwca 2005 r. zaskarżył decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, która jak podnosi odmawia mu przywrócenia prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach praw nabytych Nr decyzji [...] a utraconych decyzją Starosty Powiatu [...] Nr [...] oraz decyzją ZUS w Z. Nr [...] o wstrzymaniu wypłaty świadczenia przedemerytalnego bez zgody skarżącego na piśmie. W uzasadnieniu skargi Pan Z.K. stwierdził, że jego sprawa została rozpatrzona niedokładnie. Nie wzięto bowiem pod uwagę wprowadzenia go w błąd przez pracowników ZUS-u i PUP w Z.. Zdaniem skarżącego organy administracyjne wydające decyzję naruszyły przepisy artykułów 6,7, 8, 9, 10 i 14 § 1 kpa. Błędne jest wg niego stanowisko wyrażone przez Wojewodę, iż nie kwestionował w postępowaniu odwoławczym decyzji z dnia [...] Nr [...] orzekającej o utracie od 1 marca 2001 r. prawa do świadczenia przedemerytalnego w związku z nabytym prawem do renty. Skarżący kwestionował decyzję, ale było już po czasie. Został zastraszony przez ZUS i Powiatowy Urząd Pracy w Z., że jak będzie walczył /a jest już po czasie/, to utraci świadczenia rentowe i będzie musiał wrócić do pracy, by znów ubiegać się o świadczenie. Skarżący stwierdza, że ktoś zadziałał przeciwko obowiązującej ustawie i dopuścił do pozbawienia go świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż wobec złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w dniu 1 lipca 2004 r. sprawę należało rozpoznać w oparciu o przepisy art.37k i 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skarżący w dniu kolejnej rejestracji /1.07.2004 r./ nie spełniał przesłanek uzasadniających przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego określonych w tych przepisach. Do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, to jest do dnia 31 grudnia 1999 r. nie osiągnął wieku 55 lat, co jest niezbędną przesłanką do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego określoną w art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Bez znaczenia pozostaje fakt, iż skarżący w okresie od dnia 1 stycznia 2000 r. do dnia 1 marca 2001 r. posiadał ustalone prawo do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ prawo to utracił od dnia 1 marca 2001 r. w związku z nabyciem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie art.37n ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Decyzja o utracie prawa do świadczenia przedemerytalnego nie była przez skarżącego kwestionowana. Został on także w dniu 5 listopada 1999 r. prawidłowo pouczony na piśmie, iż osoba, która nabyła prawo do renty nie może być osobą bezrobotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych /Dz.U.Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaskarżona decyzja wydana została w sposób prawidłowy. Nie narusza ona przepisów prawa materialnego i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Pan Z.K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w dniu 1 lipca 2004 r. Wobec powyższego na podstawie art.30 ust.1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych /Dz.U Nr 120, poz.1252// sprawa wszczęta jego wnioskiem podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U z 2003 r., Nr 58, poz.514 ze zm./. Organy administracyjne trafnie oceniły, iż skarżący w dniu ponownej rejestracji - 1 lipca 2004 r. nie spełniał warunków określonych w art.37k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, umożliwiających przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W dniu 1 lipca 2004 r. nie miał ukończonych 63 lat /art.37k ust.1 pkt 1 powołanej ustawy/. W dacie rozwiązania stosunku pracy w przedsiębiorstwie państwowym PKP, to jest 31 grudnia 1999 r., nie osiągnął wieku 55 lat. Osiągnięcie tego wieku było jedną z dwóch przesłanek /obok stażu pracy ponad 35 lat/, których łączne spełnienie uprawniało do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego /art.37k ust.1 pkt2 w/w ustawy/. Ponadto do dnia rozwiązania stosunku pracy nie osiągnął okresu uprawniającego do emerytury, wynoszącego 40 lat /art.37k ust.1 pkt 3 w/w ustawy/. Pan Z.K. w skardze akcentuje bezprawne pozbawienie go uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, nabytych na podstawie decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...], Nr [...]. Jednakże zarzut ten nie jest zasadny, bowiem na mocy ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...], Nr [...] utracił on prawo do pobierania świadczenia przedemerytalnego ze względu na nabycie uprawnień do renty. Także nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący zastraszenia go przez organy administracyjne. Jak przyznaje sam skarżący pracownicy organów administracyjnych informowali go o upływie terminu do złożenia odwołania i ewentualnych skutkach utraty świadczenia rentowego. W przypadku złożenia odwołania od decyzji organy zobowiązane byłyby do zapoznania się z jego treścią i wydania stosownego orzeczenia. Pan Z.K. nie zdecydował się na wniesienie odwołania i ewentualnych ujemnych skutków zaniechania swoich działań nie może przerzucać na organy administracyjne. W ocenie sądu w trakcie postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia powołanych w skardze artykułów 6, 7, 8, 9, 10 i 14 § 1 kpa. Organy obu instancji podjęły niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Informowały strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, zapewniając skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania. Ponadto zauważyć należy, iż Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 lipca 1999 r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy z przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" objętego programem restrukturyzacji Polskich Kolei Państwowych /Dz.U z 1999 r. , Nr 63, poz.716/, na podstawie którego przyznano skarżącemu w 2000 roku prawo do świadczenia przedemerytalnego, nie obowiązywało w dacie zlożenia przez skarżącego wniosku o ponowne przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Wygasło ono z dniem 1 stycznia 2001 r. na podstawie ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej /Dz.U z 2000 r. Nr 122, poz. 1323/. Tym samym organy administracyjne rozpoznając wniosek z dnia 1 lipca 2004 r. o ponowne przyznanie świadczenia przedemerytalnego nie mogły oprzeć swojego rozstrzygnięcia na podstawie powołanego rozporządzenia z dnia 22 lipca 1999 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Powołane przepisy

art.29art.37k ustawyart.37n ustawyart.2art.71 ustawyart.138 § 1 pkt 1 kpart.23 ust.3art.29 ust.2art.30 ust.1 ustawyart.37kart.37n ust.1art.37l ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło