III SA/Łd 369/09

Dnia 4 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty Ł-Ś. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [....] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności uchwały p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W dniu 26 czerwca 2009 roku Komisja Międzyzakładowa NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty Ł.-Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...], w którym jak wskazała strona skarżąca nie stwierdzono istotnego naruszenia prawa uzasadniającego usunięcie z obrotu prawnego uchwały Nr XXXV/204/09 Rady Miejskiej w Poddębicach z dnia 24 kwietnia 2009 roku w sprawie przyjęcia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy, szczegółowe obliczanie i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa dla nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych prowadzonych przed Gminę Poddębice. Strona skarżąca wniosła jednocześnie o uchylenie wskazanej uchwały, jako niezgodnej z prawem i naruszającej interesy obywateli. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia oraz brak legitymacji skargowej strony, wniósł o odrzucenie skargi. Wezwaniem doręczonym w dniu 31 lipca 2009 roku, Sąd zobowiązał stronę skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony postępowaniu sądowoadministracyjnym i wyjaśnienia, czy wniesiona w dniu 26 czerwca 2009 roku skarga dotyczy także uchwały Rady Miejskiej Poddębicach z dnia 24 kwietnia 2009 roku. W piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2009 roku, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu strona skarżąca wskazała, że z uwagi na nieuchylenie przez Wojewodę Łódzkiego uchwały Rady Miejskiej w Poddębicach z dnia 24 kwietnia 2009 roku wnosi o jej uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2009 roku sędzia sprawozdawca zarządził wyłączenie ze sprawy o sygn. akt III SA/Łd 369/09 skargi Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty Ł.-Ś. na uchwałę Rady Miejskiej w Poddębicach z dnia 24 kwietnia 2009 roku i przekazał sprawę Radzie Miejskiej w Poddębicach celem udzielenia odpowiedzi na skargę. Sprawa niniejsza dotyczy wobec powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 3 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8 ) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Z powyższego unormowania wynika, iż warunkiem skuteczności skargi wniesionej do Sądu jest to, by została złożona na akt lub czynność, które wymienione zostały w art. 3 § 2 powołanej ustawy. Przesłanką konieczną zaskarżenia danego aktu lub czynności jest natomiast fakt ich istnienia w chwili wniesienia skargi. Nie można bowiem skarżyć do Sądu aktu nieistniejącego, a zatem niefunkcjonującego w obrocie prawnym, albowiem brak jest wówczas przedmiotu zaskarżenia, który mógłby podlegać kontroli sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie strona skarżąca złożyła skargę, jak sama wskazała, na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...], w którym "nie stwierdzono istotnego naruszenia prawa uzasadniającego usunięcie z obrotu prawnego uchwały Nr XXXV/204/09 Rady Miejskiej w Poddębicach z dnia 24 kwietnia 2009 roku w sprawie przyjęcia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy, szczegółowe obliczanie i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa dla nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych prowadzonych przed Gminę Poddębice". W rozpoznawanej sprawie nie zostało jednak wydane przez Wojewodę [...] żadne rozstrzygnięcie nadzorcze. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 15 czerwca 2009 roku, Wojewoda [...] w odpowiedzi na wniosek o stwierdzenie w trybie nadzoru nieważności uchwały Nr XXXV/204/09 Rady Miejskiej w Poddębicach z dnia 24 kwietnia 2009 roku stwierdził jedynie brak podstaw prawnych do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanej przez stronę uchwały. W konsekwencji oznacza to, że skarga została złożona na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] nie istniejące w obrocie prawnym. Skargę złożono zatem na nie istniejący akt prawny. Niezależnie od przedstawionych powyżej okoliczności należy wskazać, że zgodnie z art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i organizacja społeczna, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Istnienie po stronie wnoszącej skargę legitymacji do skutecznego wystąpienia na drogę sądową, jest warunkiem rozpoznania sprawy przez Sąd. Inaczej mówiąc, postępowanie sądowe (także sądowoadministracyjne) może się toczyć tylko na skutek skargi wniesionej przez uprawniony do tego podmiot. Brak uprawnienia (legitymacji) do wystąpienia ze skargą powoduje niedopuszczalność jej rozpoznania przez Sąd. W myśl art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust.1 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Zgodnie zaś z treścią art.98 ust.3 wymienionej ustawy do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze (art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym). Przepis art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, dokładnie wskazuje zatem krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi w przedmiocie rozstrzygnięcia organu nadzoru dotyczącego gminy. Wobec jasnego brzmienia powołanych przepisów, określających expresis verbis podmioty uprawnione do wniesienia skargi w tym przedmiocie, nie ulega wątpliwości, że jedynie gminie i związkowi międzygminnemu przysługuje legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcia nadzorcze wojewody. Stanowisko to znajduje wsparcie w dotychczasowej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1999r., sygn. II SA 1244/98. Lex Nr 47305, wyrok NSA z dnia 8 marca 2005r., sygn. OSK 1299/04, Lex 175364). Zawarta zatem w art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, legitymacja do zaskarżenia rozstrzygnięcia organu nadzorczego wyłącza stosowanie art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Skarga podmiotu innego niż wskazany w przepisie art.98 ust.3 ustawy z 8 marca 1990r. (tzn. gminy lub związku międzygminnego) jest niedopuszczalna. Skoro zatem w niniejszej sprawie skarga wniesiona została na akt prawny nie istniejący w obrocie prawnym przez podmiot nie posiadający legitymacji do jej wniesienia, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.