III SA/Łd 37/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Referendarz sądowy – Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wywołanego wnioskiem o zwrot kwot zajętych w toku egzekucji administracyjnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 37/08 Uzasadnienie Pismem z dnia 24 października 2007 r. Z. S. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania wywołanego wnioskiem o zwrot kwot zajętych w toku egzekucji administracyjnej. W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. Następnie, pouczony o wymogach formalnych wniosku, przedłożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF". W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł jedynie argumenty merytoryczne dotyczące zaskarżonego postanowienia. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Z. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, wskazał przy tym, że nie osiąga żadnych dochodów. Odnośnie informacji o posiadanym majątku wskazał, że jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 200 m2 z 1938 r., jak przy tym wyjaśnił – budynek jest w stanie zagrażającym katastrofą budowlaną. W części formularza dotyczącej posiadanych środków pieniężnych wskazał na lokatę w wysokości 130.000 zł. Do formularza skarżący dołączył oświadczenie W. S., byłej żony skarżącego, w którym W. S. wyjaśnia, że wskazana lokata w wysokości 130.000 zł jest "wyłącznie zabezpieczeniem egzystencji skarżącego Z. S. na wypadek mojej śmierci (...). Zasoby te może on wykorzystać wyłącznie w przypadku mojej śmierci". W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji Sąd wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W szczególności zażądano: określenia kwoty środków pieniężnych przeznaczonych przez skarżącego na własne utrzymanie wraz ze wskazaniem źródła ich pochodzenia; wskazanie, jaki stopień pokrewieństwa wiąże skarżącego z W. S. oraz przekazania wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący oświadczył, że od lipca 2000 roku nie korzystał z żadnej pomocy społecznej i zasiłków, nie przyznano mu także zasiłku dla bezrobotnych. Podniósł również, że od stycznia 2006 r. w skutek choroby płuc nie może podjąć żadnej pracy. Odnośnie środków na utrzymanie wyjaśnił, że pochodzą one w całości od byłej małżonki W. S. Do pisma skarżący załączył kserokopie dwóch bankowych not memoriałowo-obciążeniowych. Z pierwszej z nich wynika, że skarżący w dniu 17 lipca 2008 r. dokonał częściowej wypłaty z lokaty [...] w Banku A. w kwocie 10.000 zł i środki te przelał na inne konto w tym banku, którego również skarżący jest właścicielem. Z drugiej z not wynika natomiast, że z konta na które przelane zostały środki w kwocie 10.000 zł skarżący tego samego dnia dokonał przelewu w kwocie 9.000 zł na konto W. S. w innym oddziale Banku A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 powoływanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że nie jest w stanie ponieść takich kosztów. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia są ustalenia dotyczące zgromadzonych przez skarżącego środków finansowych na rachunku bankowym. Przede wszystkim wskazać należy na przekazane przez skarżącego na wezwanie sądu informacje o dokonywanych transakcjach z rachunków bankowych, których skarżący jest właścicielem. Z przekazanych kserokopii dwóch bankowych not memoriałowo-obciążeniowych wynika, ze skarżący w dniu 17 lipca dokonał częściowej wypłaty z lokaty [...] w Banku A., której był właścicielem, kwoty 10.000 zł i środki te przelał na inne swoje konto w tym samym banku. Z drugiej z not wynika natomiast, że z konta na które przelane zostały środki w kwocie 10.000 zł skarżący tego samego dnia dokonał przelewu w kwocie 9.000 zł na konto W. S. w innym oddziale Banku A. Z tego zestawienia dokonywanych operacji finansowych wynika, że skarżący w dniu dokonywania opisanych operacji dysponował środkami pieniężnymi w kwocie co najmniej 10.000 zł. Z załączonych not bezsprzecznie wynika, że właścicielem zarówno rachunku bankowego jaki i lokaty bankowej [...] w Banku A. był skarżący Z. S. Z wypłaconych 10.000 zł skarżący kwotę 9.000 zł przekazał na konto swojej byłej żony. Po operacji tej na koncie skarżącego pozostała kwota co najmniej 1.000 zł. Istotna jest w tym względzie także data dokonywanych operacji – 17 lipca 2008 r., tj. w przededniu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazać w tym miejscu ponadto należy, że wezwaniem z dnia 25 lipca 2008 r. sąd zobowiązał skarżącego do przekazania wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące. Skarżący przekazał natomiast jedynie dwie noty memoriałowo-obciążeniowe z dnia 17 lipca 2008 r., nie przedłożył natomiast wszystkich wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych. Z przekazanych not wynika przy tym bezsprzecznie, że skarżący jest właścicielem dwóch kont bankowych, na co wskazuje jedna z not memoriałowo-obciążeniowych, na mocy której skarżący dokonał przelewu wewnętrznego środków pieniężnych (z lokaty [...] na inne swoje konto). Stwierdzić w związku z tym należy, że w tym zakresie skarżący nie wykonał w całości wezwania sądu do przekazania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Przekazane noty nie realizują wezwania sądu do przekazania wyciągów z rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W ten sposób skarżący pozbawił sądu możliwości dokładnej oceny swoje sytuacji majątkowej w zakresie posiadanych środków pieniężnych i wszystkich dokonywanych operacji finansowych. Ponadto wskazać należy na fakt, potwierdzony przez skarżącego już w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, że skarżący Z. S. posiada lokatę bankową, która opiewa na kwotę 130.000 zł. Wtórną kwestią pozostaje tutaj sposób dysponowania tymi środkami, które to ograniczenia w tym zakresie podnosił skarżący w oświadczeniu. Z. S. wyjaśnił w związku z tym składając stosowne oświadczenie, że środki te pozostają w gestii jego byłej żony, a on sam może z nich skorzystać dopiero po jej śmierci. Nie przedstawił w związku z tym jednakże żadnych dodatkowych dokumentów, z których wynikałoby, że faktycznie środki te zostały zablokowane i w praktyce skarżący nie ma do nich żadnego dostępu. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy i dokonując oceny możliwości finansowych skarżącego pamiętać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). W tej sytuacji, mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności faktyczne, w szczególności wobec ustaleń dotyczących posiadanych środków pieniężnych na kontach bankowych, w ocenie Sądu, wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.