III SA/Łd 372/09

Dnia 18 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 roku sprawy ze skargi W.W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie czynności kontrolnych w czasie kontroli celnej oddala skargę. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm. – dalej: k.p.a.) oraz art. 84 c ust. 1, ust. 9 i ust. 16 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( tekst jednolity Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.) w zw. z art. 6 za oraz art. 6 zg ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 . o Służbie Celnej ( tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm) – postanowił kontynuować czynności kontrolne realizowane w Wielobranżowym Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym A w M. na podstawie imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celnej nr [...] W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, iż kontrolowany w dniu 13 maja 2009 r. wniósł sprzeciw-2 na postanowienie z dnia [...] r. wydane w sprawie przedłużenia kontroli do dnia 29 maja 2009 r. Jako podstawę prawną do prowadzenia kontroli, wynikającą z upoważnienia z dnia [...] r., organ wskazał art. 78 rozporządzenia Rady ( EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz.Urz. UE L 302 z 19 października 1992 r. z późn. zm.- Dz.U.UE Polskie Wydanie Specjalne z 2004 r. – rozdz. 02, tom 4, str. 307). Od dnia wstąpienia do Unii Europejskiej Polska stosuje w sposób bezpośredni przepisy wspólnotowego prawa celnego. Skoro podstawą prowadzenia kontroli jest art. 78 rozporządzenia Rady ( EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, to przeprowadzenie kontroli jest realizacją obowiązków wynikających z przepisów prawa wspólnotowego o ochronie konkurencji lub przepisów prawa wspólnotowego w zakresie ochrony interesów finansowych Wspólnoty. Dlatego też ograniczeń czasu kontroli nie stosuje się. Organ pierwszej instancji powołał się na art. 83 ust. 3, bez wskazania aktu prawnego zawierającego przepis art. 83 ust. 3 i stwierdził, iż przedłużenie czasu kontroli jest możliwe jedynie z przyczyn niezależnych od organu kontroli i wymaga uzasadnienia na piśmie. W dniu doręczenia upoważnienia do kontroli, tj. [...] r. zespół kontrolny przekazał kontrolowanemu żądania okazania dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia kontroli. Żądane dokumenty przekazywane były zespołowi kontrolnemu [...] r. W dniu [...] r. kontrolowany złożył pisemne wyjaśnienie, odnosząc się do pisma zespołu kontrolnego z dnia 31 marca 2009 r. Złożone dokumenty nie wyczerpały żądania organu kontrolnego. Brakowało dokumentów magazynowych, niektórych dokumentów handlowych – faktur, dokumentów księgowych, zgłoszenia celnego [...] r., a wyjaśnienia nie wyczerpywały tematów zawartych w piśmie zespołu kontrolnego z dnia [...]r. W wyniku analizy otrzymanych materiałów zespół kontrolny postanowieniami z [...] r. zwrócił się do kontrolowanego o kolejne wyjaśnienia i nie okazane wcześniej dokumenty. Ze względu na upływ przewidywanego terminu zakończenia kontroli w dniu [...]r. i brakiem żądanych dokumentów zasadnym było wyznaczenie nowego terminu zakończenia kontroli. Nie przedstawienie w wyznaczonych terminach dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia kontroli nastąpiło więc z przyczyn niezależnych od organu kontroli. Na postanowienia z dnia [...] r. kontrolowany odpowiedział częściowo w dniu [...] r. Na postanowienia z dnia [...] r. kontrolowany odpowiedział częściowo w dniu [...] r. Zespół kontrolny ponownie zwracał się z pytaniami postanowieniami z [...] r. uzyskując jedynie odpowiedź na postanowienie z dnia [...] r. W.W.prowadząca Wielobranżowe Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe " A wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...]r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych, zarzucając naruszenie art. 9 w zw. z art. 83 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zażądała uchylenia postanowienia i zaprzestania czynności kontrolnych. Uzasadniając zażalenie stwierdziła, iż kontrola swoim zakresem obejmuje okres kilku lat. Organ kontrolny nie powinien zatem być zaskoczony nagromadzeniem się dokumentacji. Organ ten żąda powtórnie przesłania tej samej dokumentacji. Jej przygotowanie i uwierzytelnienie wymaga sporo czasu. Organ żąda także ponownych wyjaśnień na ten sam temat. Tymczasem skarżąca składała wyjaśnienia w sprawie i jej stanowisko jest ostateczne. Z faktu, że nie ma ograniczenia czasu kontroli ze względu na interesy finansowe Wspólnoty Europejskiej nie wynika, że kontrole mogą trwać wiecznie. Dyrektor Izby Celnej w Ł. postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 123 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 2 pkt 6, art. 84 c ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, iż kontrola prowadzona jest w przedsiębiorstwie skarżącej na podstawie art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Jest realizacją obowiązków finansowych Wspólnoty Europejskiej, o których mowa w art. 83 ust. 2 pkt. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z upoważnieniem kontrolą został objęty okres po 1 maja 2004 r., to jest po przystąpieniu Polski do Wspólnoty Europejskiej. Tym samym kontrola dotyczy wszelkiej dokumentacji związanej z importem towarów na obszar UE, mającym miejsce w okresie poakcesyjnym i ma na celu sprawdzenie, czy nie zostały naruszone interesy finansowe Wspólnoty Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 83 ust. 2 pkt 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przedmiotowa kontrola nie podlega zatem ograniczeniom czasowym. Tym samym zgodnie z art. 84 c ust. 3 termin na wniesienie sprzeciwu wynosi 3 dni robocze od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli. W niniejszej sprawie czynności kontroli zostały rozpoczęte w dniu 31 marca 2009 r. Termin na wniesienie sprzeciwu upłynął więc w dniu 3.04.2009 r. W. W. wniosła skargę na postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jego uchylenia i ustalenia, iż datą zakończenia kontroli jest dzień 30 kwietnia 2009 r.. Zarzuciła naruszenie art. 9 w zw. z art. 83 ust. 3, art. 80 b i art. 84 c w zw. z art. 84 d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty przedstawione wcześniej w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Ponadto stwierdziła, że w udostępnionych jej do wglądu 6 lipca 2009 r. aktach sprawy znajdowała się cała dostarczona przez nią dokumentacja, poza nielicznymi detalami. W takiej sytuacji mogła się sprzeciwić przedłużaniu się terminu zakończenia kontroli. Kontrolujący zaś powinni uzasadnić w protokole kontroli konieczność podejmowania uciążliwych dla skarżącej działań. Nie uczynili tego, ponieważ nie spisywali takiego protokołu kontroli. W zaistniałej sytuacji przedłużenie terminu kontroli nastąpiło w sposób nielegalny. Skarżąca wyjaśniła, iż sprzeciw wniosła w terminie. W dostarczonym jej pouczeniu była co prawda mowa o możliwości wniesienia sprzeciwu, ale nie pouczono jej, ze należy to zrobić w terminie 3 dni. Dyrektor Izby Celnej w Ł. w odpowiedzi na skargę nie zgodził się z zarzutami podniesionymi przez stronę i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.) Z treści imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celnej nr [...] r., wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. wynika, iż kontrola przedsiębiorstwa skarżącej prowadzona była w oparciu o przepis art. 78 rozporządzenia Rady ( EWG) Nr 2913 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz.Urz.UE L 302 z 19.10.1992 r. z późn.zm. – Dz.U. UE Polskie Wydanie Specjalne z 2004 r. rozdz. 02, tom 4, str. 307 – dalej: WKC ). Przedmiotem kontroli była dokumentacja celna, ewidencja oraz dane księgowe, handlowe i finansowe dotyczące deklarowanej wartości celnej importowanych towarów. Zespół kontrolujący w dniu 31 marca 2009 r. wezwał skarżącą do przedstawienia szeregu dokumentów i wyjaśnień. Między innymi zażądał zgłoszeń celnych importowych z okresu od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia rozpoczęcia kontroli. Jak wynika z treści pisma skarżącej z dnia 17 kwietnia 2009 r. składała ona zgłoszenia celne importowe w kilku partiach, w dniach [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. wezwał właścicielkę kontrolowanego przedsiębiorstwa do złożenia w terminie 3 dni brakujących dokumentów wskazanych przez zespół kontrolny – zgłoszenia celnego [...] r., a także wszystkich dokumentów handlowych, księgowych, finansowych, bankowych, magazynowych i transportowych dotyczących towarów zgłoszonych do odprawy na podstawie w/w zgłoszenia celnego. W tym samym dniu Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł.wyznaczył postanowieniem nowy termin zakończenia kontroli celnej na dzień 29 maja 2009 r. Uzasadniając powyższe postanowienie wskazał, iż zakres kontroli powoduje konieczność pozyskania i analizy dodatkowych dowodów. Ze względu na to, że okazany przez kontrolowanego materiał jest obszerny, a dowody zostaną przygotowane przez kontrolowanego nie wcześniej niż 27 kwietnia 2009 r. nie ma możliwości zakończenia kontroli w pierwotnie wyznaczonym terminie. Strona wniosła sprzeciw od postanowienia z dnia 27 kwietnia 2009 r. o przedłużeniu kontroli do dnia 29 maja 2009 r., powołując się na art. 84 c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Czas trwania kontroli organu u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym określony został w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( tekst jednolity DzU. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.- dalej: ustawa). Jednakże przepis art. 83 ust. 2 pkt 6 ustawy wyraźnie stanowi, iż ograniczeń czasu kontroli nie stosuje się w przypadku, gdy przeprowadzenie kontroli jest realizacją obowiązków wynikających z przepisów prawa wspólnotowego o ochronie konkurencji lub przepisów prawa wspólnotowego w zakresie ochrony interesów finansowych Wspólnoty Europejskiej. Kontrolę w przedsiębiorstwie skarżącej prowadzono na podstawie art. 78 WKC, a jej celem była ochrona interesów finansowych Wspólnoty Europejskiej. Powyższa okoliczność pozostaje między stronami bezsporna. Wobec powyższego za prawidłowe uznać należy stanowisko przyjęte przez organy obu instancji, iż w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 83 ust. 1 ustawy dotyczące ograniczenia czasu kontroli. Organ pierwszej instancji po rozpatrzeniu sprzeciwu-2 skarżącej postąpił właściwie wydając postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Istniały bowiem uzasadnione podstawy do wyznaczenia nowego terminu zakończenia kontroli celnej – 29 maja 2009 r., określonego w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2009 r. Z akt sprawy wynika, iż zespół kontrolny wzywał kilka razy właścicielkę kontrolowanego przedsiębiorstwa do złożenia pełnej dokumentacji celnej. Dokumentacja ta przekazywana była partiami w okresie od 3 do 27 kwietnia 2009 r. Dlatego też organ kontrolny, z przyczyn od niego niezależnych, nie był w stanie zakończyć czynności kontrolnych do dnia 27 kwietnia 2009 r. W ocenie sądu wyznaczenie nowego terminu zakończenia kontroli na dzień 29 maja 2009 r. było uzasadnione. Umożliwiało bowiem dokładne przeanalizowanie obszernej dokumentacji składanej do dnia 27 kwietnia 2009 r. Organ odwoławczy nie miał zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia i zasadnie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Natomiast za trafny należy uznać zarzut niepouczenia strony przez organ o terminie przewidzianym na zgłoszenie sprzeciwu. W punkcie 29 pouczenia dołączonego do upoważnienia do przeprowadzenia kontroli pouczono kontrolowany podmiot o możliwości wniesienia sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania czynności z naruszeniem art. 79 – 79 b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2 ustawy, nie informując jednak o terminie w jakim sprzeciw powinien być wniesiony. Powyższe uchybienie nie rzutowało jednak negatywnie na sytuację prawną strony. Wniesiony przez nią sprzeciw został rozpatrzony. Nie miało także wpływu na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. t.p.