III SA/Łd 372/12

Dnia 26 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego p o s t a n a w i a : wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W dniu 12 kwietnia 2012 roku J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego. W skardze J. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż wykonanie zaskarżonej decyzji oraz pozostałych siedmiu zaskarżonych do tut. Sądu decyzji o nałożeniu kar pieniężnych za samowolne zajęcie pasa drogowego w okresie od dnia 31 lipca 2005 roku do dnia 17 maja 2011 roku w łącznej kwocie 1.986.804,50 zł spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Wskazał, że wszczęcie postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego w celu wyegzekwowania wskazanej powyżej kwoty spowoduje utratę nieruchomości oraz majątku ruchomego, który jest niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zatem utratę płynności finansowej, a w konsekwencji konieczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, będącej jedynym źródłem dochodu skarżącego i jego rodziny i brak jakichkolwiek możliwości na zaciągnięcie kredytu w celu dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przedstawiony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, pozostawiło do uznania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, iż w myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., nr 270) – [zwaną dalej w skrócie: -p.p.s.a.] wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkiem jednak wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W literaturze przedmiotu podkreśla się również, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt I GSK 40/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe uwagi do argumentacji zaprezentowanej przez stronę w toku niniejszego postępowania wpadkowego (popartej dowodami źródłowymi znajdującymi się w aktach sprawy), w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznać należy, że skarżący wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W pierwszej kolejności należy wskazać, że okolicznością uzasadniającą zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest trudna sytuacja finansowa skarżącego i związany z nią brak majątku i środków pieniężnych. W znajdującym się w aktach sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy zawarte zostały informacje, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 86-letnią matką – J. W. oraz córką N. W. (7 lat). Zgodnie z oświadczeniem skarżącego na dochody gospodarstwa domowego składają się: dochody z tytułu świadczeń rentowych jego (514,00 zł) oraz jego matki (1.236 zł). Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym w wysokości ok. 1.750 zł miesięcznie. Skarżący, jak wyjaśnił, nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Nadmienił, iż opłaca alimenty na rzecz syna w kwocie 400,00 zł. W przypadku natomiast wykonania zaskarżonej decyzji oraz pozostałych siedmiu decyzji wyegzekwowaniu podlegać będzie kwota 1.986.804,50 zł, która w związku z podjęciem czynności egzekucyjnych spowoduje utratę lokalu mieszkalnego, w którym skarżący zamieszkuje wraz z rodziną oraz majątku ruchomego, niezbędnego do prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji spowoduje to trudne do odwrócenia skutki, gdyż wysokość wymierzonych kar doprowadzi (w wyniku uiszczenia kar) do utraty płynności finansowej i konieczności zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez J. W. Skutki powyższe, mogą mieć dla skarżącego charakter nieodwracalny. Mając na uwadze wysokość nałożonej kary pieniężnej oraz możliwości finansowe strony należy uznać, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji powstanie niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Można zatem uznać, że spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, określone w art. 61 § 3 p.p.s.a Podkreślić jednak należy, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uzależnione od oceny zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje bowiem od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. W tej sytuacji wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało uznać za zasadny i na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak postanowieniu. a.ł.