III SA/Łd 375/08
WyrokWSA w Łodzi2008-10-22
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Janusz Furmanek, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w sytuacji gdy skarżący podnosi zarzuty dotyczące nieprawomocności decyzji podatkowych stanowiących podstawę egzekucji?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ani prawidłowości postępowań podatkowych. Zgodnie z art. 61 § 1 PPSA, wniesienie skargi na decyzję podatkową nie wstrzymuje jej wykonania, a zatem decyzje te mogą stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, braku wymagalności czy niedopuszczalności egzekucji, wynikające z kwestionowania prawidłowości decyzji podatkowych, powinny być zgłaszane w postępowaniach podatkowych, a nie egzekucyjnych.Stan faktyczny
Skarżąca G. K. zgłosiła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym 10 tytułów wykonawczych, kwestionując ich zasadność z uwagi na nieprawomocność decyzji podatkowych stanowiących podstawę egzekucji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. uznał zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, że decyzje podatkowe są podstawą egzekucji, a ich kwestionowanie nie wstrzymuje wykonania. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się stwierdzenia nieważności postanowień organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano doradcy podatkowemu Z. A. kwotę 257,00 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant: Pomocnik sekretarza Katarzyna Żychlińska, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę; 2. przyznaje doradcy podatkowemu Z. A. prowadzącemu kancelarię doradcy podatkowego w Z. ul. [...] kwotę 257,00 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, w tym kwotę 17,00 (siedemnaście) złotych stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącej z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę doradcy podatkowemu Z. A. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
G. K.w dniu [...] r. zgłosiła zarzuty w sprawie postępowań egzekucyjnych z 10 tytułów wykonawczych z dnia [....] r. oznaczonych numerami od [...] do SM [...] wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Każdemu z tytułów zarzuciła nieistnienie obowiązku, brak wymagalności obowiązku, brak osoby zobowiązanej i niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu zarzutów stwierdziła, iż orzeczenia z dnia [...] r. [...] są nieprawomocne, gdyż zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie mogą zatem stanowić podstawy egzekucji. G. K. wniosła o umorzenie postępowań egzekucyjnych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Uzasadniając swoje orzeczenie wyjaśnił, iż obowiązek objęty przedmiotowymi tytułami wykonawczymi wynika z decyzji ustalających należności w podatku od towarów i usług wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w dniu [...] r. o numerach [...]. Decyzje te zostały doręczone w dniu [...] r. W dniu [...] r. zaksięgowano orzeczone decyzjami ustalającymi kwoty na karcie kontowej. Następnie w wyniku stwierdzenia braku wykonania zobowiązania wystawiono i wysłano w dniu [...] r. upomnienia z zagrożeniem wszczęcia egzekucji administracyjnej. Upomnienia doręczono w dniu [...] r. Po bezskutecznym upływu terminu określonego w upomnieniach, w dniu [...] r. wystawiono tytuły wykonawcze i przekazano je do realizacji. Podniesione przez zobowiązaną zarzuty dotyczące nieistnienia i braku wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi są obecnie przedmiotem rozpatrywania w odrębnym postępowaniu sądowym i w związku z tym istnieją ustawowe przesłanki do uznania niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 34 § 1 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanej są bezzasadne, bowiem badanie zarzutu wynikającego z art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję.
G. K. wniosła zażalenie na postanowienie, żądając jego uchylenia. Podniosła, że decyzje są nieprawomocne i nie mogą stanowić podstawy tytułów wykonawczych.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, iż zarzuty wniesiono na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług. Podstawą wystawienia tytułów wykonawczych są decyzje wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Od tych decyzji zobowiązana złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wobec tego zarzut dotyczący braku wymagalności i nieistnienia obowiązku podatkowego z uwagi na to, że decyzje są nadal nieprawomocne i nie mogą stanowić podstawy wystawienia tytułów wykonawczych , należy uznać za bezzasadny. Podobnie bezzasadny jest zgłoszony zarzut o niedopuszczalności egzekucji. Decyzje będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych zostały doręczone w dniu [...] r. W wyniku stwierdzenia braku wykonania zobowiązania w podatku od towarów i usług w dniu [...] r. zostały wystawione i wysłane do zobowiązanej upomnienia wraz z pouczeniem, iż w przypadku nieuregulowania należności w terminie 7 dni zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Upomnienia doręczono [...] r. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po bezskutecznym upływie terminu określonego w upomnieniu wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy. W związku z powyższym w dniu [...] r. wystawiono tytuły wykonawcze o numerach [...] i przekazano je do realizacji. Organ odwoławczy uznał za prawidłowe przyjęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. stanowisko, iż badanie zarzutu dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanej dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję i w niniejszej sprawie zarzut ten jest błędny.
G. K. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności, a także stwierdzenie nieważności postanowienia je poprzedzającego. Uzasadniając skargę podniosła, iż postępowania egzekucyjne w tej sprawie wszczęto bezprawnie, gdyż nie została dokonana za lata 2002, 2003, 2004 i 2005 żadna kontrola w celu ustalenia obowiązku podatkowego. Prowadzenie egzekucji wobec niej jest niedopuszczalne, bowiem nie przeprowadzono żadnej kontroli, a jedyną podstawą orzeczenia podatku wymiarowego był anonim. Skarżąca stwierdziła, iż nikomu nigdy nic nie sprzedawała i nie prowadziła działalności gospodarczej.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 p. p. s. a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, czy są one zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
W ocenie skarżącej zaskarżone postanowienie jest nieważne ze względu na niedopuszczalność egzekucji. Niedopuszczalność ta wynikać ma ze wskazanych przez skarżącą okoliczności, to jest nieprzeprowadzenia kontroli w celu ustalenia obowiązku podatkowego i wydania decyzji podatkowych w oparciu o anonim.
W myśl art. 29 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednak nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Zarzuty zgłoszone w skardze zmierzają w istocie do podważenia prawidłowości wydanych decyzji podatkowych, określających należności obecnie egzekwowane. Organy egzekucyjne nie są władne, zgodnie z powołanym art. 29 § 1 ustawy, badać zasadności obowiązku objętego przedmiotowymi tytułami wykonawczymi ani prawidłowości postępowań podatkowych. Zastrzeżenia przedstawione w skardze strona uprawniona była zgłosić w trakcie postępowań w przedmiocie ustalenia zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zasadnie nie uwzględnił zgłaszanych przez G. K. zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, braku osoby zobowiązanej i niedopuszczalności egzekucji.
Obowiązek skarżącej wynikał z ostatecznych decyzji organów podatkowych, wydanych w przedmiocie podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie przez G. K. skarg na te decyzje nie wstrzymywało ich wykonania.
Egzekucja była dopuszczalna, bowiem decyzje podatkowe stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych zostały doręczone G. K. Skarżąca nie wykonała ciążących na niej zobowiązań podatkowych mimo doręczenia jej upomnień wysłanych na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Także na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Przewidziany w art. 33 pkt 4 powołanej ustawy zarzut dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję z tytułem wykonawczym oraz decyzją stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przeciwko G. K. Ta sama osoba jako zobowiązana określona została w decyzjach podatkowych oraz w tytułach wykonawczych, w oparciu o które prowadzone są niniejsze postępowania egzekucyjne.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2.12.2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ( Dz.U. z 2003 r. Nr 212, poz. 2075).
T.P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło