III SA/Łd 375/12

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego postanawia przyznać skarżącemu J. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata R.A. III SA/Łd 375/12 Uzasadnienie Pismem z dnia 31 marca 2012 r. J. W. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając formularz wniosku na druku "PPF". W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż z uwagi na wysokość wpisów w prowadzonych przed sądem sprawach, które wynoszą łącznie 21.139 zł nie jest w stanie – wobec swojej trudnej sytuacji finansowej – ponieść tych kosztów. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 86-letnią matką J. W. oraz córką N. W. (7 lat). Zgodnie z oświadczeniem skarżącego na dochody gospodarstwa domowego składają się: dochody z tytułu świadczeń rentowych jego (514 zł) oraz jego matki (1.236 zł). Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym w wysokości ok. 1.750 zł miesięcznie. Skarżący, jak wyjaśnił, nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Nadmienił, iż opłaca alimenty na syna w kwocie 400 zł. Mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego nie zawierało wszystkich istotnych informacji niezbędnych do prawidłowej oceny stanu majątkowego skarżącego referendarz wezwał go – na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) do nadesłania dodatkowych dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący przekazał kopie deklaracji VAT-7 za ostatnie 4 miesiące. Z deklaracji za styczeń wynikało, że podstawa opodatkowania wyniosła 925 zł, za luty 2.326 zł, za marzec 829 zł, za kwiecień 0 zł. Saldo rachunku bankowego na dzień 20 maja 2012 r. wynosiło 14,83 zł. Z kolei z kserokopii zaświadczeń z Urzędu Skarbowego o dochodach skarżącego wynikało, że w roku 2010 uzyskał dochód w kwocie 22.781,99 zł, z pozarolniczej działalności gospodarczej wykazał stratę w wysokości 3.091,48 zł. W roku 2011 odpowiednio – dochód wyniósł 33.471,56 zł, a strata z pozarolniczej działalności gospodarczej 23.046,84 zł. Skarżący załączył również kserokopie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych prze niego i jego matkę świadczeń rentowych (decyzje ZUS). Wykazał także, poprzez przedstawienie kserokopii rachunków, wysokość ponoszonych wydatków związanych z kosztami energii elektrycznej, gazu oraz wody. Załączył również decyzję Prezydenta Miasta Łodzi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznaniu jego matce pomocy w formie posiłku. Z uzasadniania decyzji tego organu wynikało, że organ ustalił, iż dochód w rodzinie skarżącego wynosi 373,05 zł na osobę. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie referendarz badał przede wszystkim sytuację majątkową skarżącego, i to ona w decydującym zakresie miała wpływ na ocenę możliwości płatniczych strony w niniejszym postępowaniu. Należało także wziąć pod uwagę fakt, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 86-letnią matką i 7-letnią córką. Stąd analizując sytuację majątkową strony skarżącej należało mieć te czynniki na uwadze. W tym stanie faktycznym należało więc uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym zakresie należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącego, w szczególności fakt, iż łączne dochody gospodarstwa domowego zamykają się kwotą 1.750 zł, co daje średnio ok. 600 zł na jednego członka rodziny. Skarżący – jak wynika z przedłożonego oświadczenia – jest ponadto zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz syna w wysokości 400 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, jak i przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Także z dokumentów przekazanych przez skarżącego (zaświadczenia z urzędu skarbowego oraz deklaracje VAT-7) nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący dysponuje wolnymi środkami i możliwościami finansowymi ich uzyskania w krótkiej perspektywie czasu, tak aby uiścić zobowiązania wynikające z wyliczonych wpisów sądowych, które łącznie wynoszą 21.139 zł. Z tych samych względów za zasadny uznać należało wniosek o ustanowienie adwokata. Niewątpliwie bowiem, przy wykazywanych dochodach i konieczności ponoszenia wskazanych wydatków oraz innych wydatków związanych z tzw. bieżącym utrzymaniem skarżący nie byłby w stanie pokryć kosztów zastępstwa procesowego poprzez ustanowienie pełnomocnika. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.