III SA/Łd 378/10

WyrokWSA w Łodzi2010-10-14

Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję administracyjną na podstawie art. 155 k.p.a., gdy strona domaga się uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa, a nie z uwagi na interes społeczny lub słuszny interes strony?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może rozpatrywać wniosku o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli strona uzasadnia swój wniosek naruszeniem prawa, a nie interesem społecznym lub słusznym interesem strony. W przypadku wątpliwości co do trybu, w jakim strona domaga się wzruszenia decyzji (np. art. 155 k.p.a. czy art. 156 k.p.a.), organ ma obowiązek ustalić rzeczywistą wolę strony po jej odpowiednim pouczeniu. Ponadto, postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną, a nie nowych spraw, takich jak zwrot opłat, które nie były przedmiotem pierwotnego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Miasto Zduńska Wola wniosło o uchylenie decyzji z dnia 3 grudnia 2008 r. dotyczącej zgody na umieszczenie oświetlenia ulicznego w pasie drogowym oraz o zwrot opłat za lata 2008-2009, argumentując, że oświetlenie uliczne jest urządzeniem związanym z potrzebami ruchu drogowego. Starosta odmówił uchylenia decyzji i zwrotu opłat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu uchyliło decyzję Starosty w części dotyczącej odmowy zwrotu opłat i umorzyło postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymało decyzję w mocy, uznając, że decyzja o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego i ustaleniu opłat ma charakter związany, a nie uznaniowy, co wyklucza zastosowanie art. 155 k.p.a. do zmiany decyzji w zakresie opłat.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w Zduńskiej Woli i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Miasta Zduńska Wola zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 roku sprawy ze skargi Miasta Zduńska Wola na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 22 kwietnia 2010 roku nr SKO. 401/290/DR/10 w przedmiocie opłaty za umieszczenie w pasie drogowym oświetlenia ulicznego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w Zduńskiej Woli z dnia 18 marca 2010 roku, znak; DF.II.5443-22/10; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz strony skarżącej - Miasta Zduńska Wola kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 18 listopada 2009 r. Dyrektor Biura Infrastruktury Technicznej Urzędu Miasta Zduńska Wola, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Zduńska Wola, wystąpił do Starostwa Powiatowego w Zduńskiej Woli o uchylenie decyzji z dnia 3 grudnia 2008 r., znak: DF.II.5443-119/08 dotyczącej wydania zgody na umieszczenie w pasie drogowym ul. Karsznickiej i ul. Kolejowej oświetlenia ulicznego, w części naliczenia opłat oraz wniósł o zwrot wniesionych opłat za rok, 2008 i 2009. Wnioskodawca uzasadnił swój wniosek powołując się na treść art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zdaniem wnioskodawcy oświetlenie uliczne należy uznać za urządzenie związane z potrzebami ruchu drogowego oraz z funkcjonowaniem drogi. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2010 r. Starosta Powiatowy w Zduńskiej Woli uznał za niezgodne z przepisami prawa żądanie uchylenia decyzji z dnia 3 grudnia 2008 r., znak: DF.II.5443-119/08 w części dotyczącej naliczenia opłat oraz dokonania zwrotu wniesionych opłat za rok, 2008 i 2009. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, w wyniku rozpoznania zażalenia, uchyliło powyższe postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że Zarząd Powiatu w Zduńskiej Woli nowe rozstrzygnięcie winien wydać na podstawie o art. 155 k.p.a. w wymaganej przez prawo formie. Decyzją z dnia 18 marca 2010 r. nr 22/10, wydaną na podstawie art. 104 i 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 19 ust 1 i 2 pkt 3, art. 20 pkt 8 w związku z art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. z 2007r. Dz. U. Nr 19, poz. 115 ze zm.) i na podstawie § 140 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r.w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz.430), Starosta Powiatowy w Zduńskiej Woli odmówił uchylenia decyzji nr DF.II.5443-119/08 z dnia 3 grudnia 2008 r. dotyczącej wydania zgody na umieszczenie w pasie drogowym ul. Karsznickiej i ul. Kolejowej oświetlenia ulicznego, w części naliczenia opłat oraz zwrot wniesionych opłat za rok, 2008 i 2009. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że uznał za niezgodne z przepisami prawa uchylenie decyzji nr DF.II.5443-119/08 w części dotyczącej opłat oraz dokonanie zwrotu wniesionych opłat za rok 2008 i 2009. Wskazał, że linia oświetlenia ulicznego stanowi infrastrukturę, która narusza elementy techniczne drogi i za jej umieszczenie w pasie drogowym pobiera się stosowne opłaty. Od powyższej decyzji odwołał się Prezydent Miasta Zduńska Wola reprezentujący Miasto Zduńska Wola, wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji w zaskarżonej części i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w kwestii dotyczącej naliczenia opłat - zwrot wniesionych opłat za lata 2008-2009. W uzasadnieniu wskazał, że umieszczenie przedmiotowego oświetlenia ulicznego w pasie drogowym ul. Karsznickiej i ul. Kolejowej miało na celu poprawienie bezpieczeństwa ruchu na wyżej wymienionych ulicach. Z powyższych względów oświetlenie to uznać należy jako urządzenie związane z potrzebami ruchu drogowego oraz z funkcjonowaniem drogi. Decyzją z dnia 22 kwietnia 2010 r. nr SKO.401/290/DR/10, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 155 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy zwrotu opłat za rok 2008 i 2009 i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja jest co do zasady słuszna (nie w całości), jednakże z innych przyczyn niż wskazane w jej uzasadnieniu. Przesłanki uchylenia lub zmiany ostatecznych decyzji administracyjnych przewidziane w art. 155 wskazują, iż przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie do decyzji, które nie są wadliwe (względnie wadliwość ta nie jest istotna, kwalifikowana). Wymienione przesłanki są bowiem niezależne od prawnej poprawności analizowanej decyzji - ustawodawca dopuszcza bowiem zmianę bądź uchylenie decyzji w sytuacjach uzasadnionych interesem społecznym lub słusznym interesem strony. Tymczasem strona zarówno swój wniosek o zmianę decyzji Zarządu Powiatu w Zduńskiej Woli, jak i odwołanie od decyzji odmownej uzasadnia wskazując na naruszenia prawa. Już choćby z tej przyczyny wniosek Prezydenta Miasta Zduńska Wola nie mógł zostać uwzględniony. Ponadto Kolegium wskazało, że za odmową uwzględnienia żądania strony przemawia przede wszystkim inna okoliczność. Zmiana bądź uchylenie decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. może mieć bowiem miejsce wyłącznie w odniesieniu do decyzji o charakterze uznaniowym, co z kolei oznacza, iż decyzje związane nie mogą być przedmiotem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 155 k.p.a. Zastosowanie analizowanego przepisu, który oparty jest właśnie na przesłankach uznaniowych (organ może uchylić lub zmienić... gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony) nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia, którego podstawę prawną stanowiły przepisy prawa nie pozostawiające organom orzekającym luzu decyzyjnego. W przeciwnym razie uwzględnienie przesłanki interesu społecznego lub interesu strony skutkowałoby wydaniem decyzji sprzecznej z przepisami prawa. Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo sądowe, częściowo wydane na gruncie art. 154 k.p.a., jednakże adekwatne do spraw rozstrzyganych w oparciu o art. 155 k.p.a. Decyzja w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oraz ustalenia opłat z tego tytułu nie ma charakteru uznaniowego a związany. Przepisy prawa regulujące powyższe instytucje - art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie pozostawiają organom je stosującym możliwości wyboru rozstrzygnięcia, a to oznacza, że wydanych na ich podstawie decyzji ostatecznych, jako związanych, nie można modyfikować w oparciu o przesłanki wynikające z art. 155 k.p.a., zaś wniosek o zmianę takiej decyzji winien zostać załatwiony odmownie. Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, mimo nieprawidłowego uzasadnienia, było zasadne w zakresie odmowy zmiany decyzji z dnia 3 grudnia 2008 r. Natomiast brak było podstawy prawnej do rozstrzygania wniosku Prezydenta Miasta Zduńska Wola o zwrot opłaty za zajęcie pasa drogowego, a więc prawidłowym rozstrzygnięciem winno być umorzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie, gdyż takie żądanie Prezydenta Miasta Zduńska Wola nie wszczynało sprawy administracyjnej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że nie budzi wątpliwości, iż budowa oświetlenia ulicznego (posadowionego przy drodze) jest zajęciem pasa drogowego na cel inny, niż ten który wskazuje ustawodawca. Jeśli chodzi o zaklasyfikowanie oświetlenia ulicznego jako urządzenia, które jest związane z potrzebami ruchu drogowego oraz z funkcjonowaniem drogi czy też takiego, które jest niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, to w ocenie skarżącego należy odwołać się do regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej z dnia 2 marca 1999 r. Z § 140 ust. 2 ww. rozporządzenia wynika, że urządzeniami infrastruktury technicznej niezwiązanymi z drogą są w szczególności: linie elektroenergetyczne wysokiego i niskiego napięcia oraz linie telekomunikacyjne, przewody kanalizacyjne nie służące do odwodnienia drogi, gazowe, ciepłownicze i wodociągowe, urządzenia wodnych melioracji, urządzenia podziemne specjalnego przeznaczenia i ciągi transportowe. Pomimo, że wyliczenie to nie jest enumeratywne, to mimo wszystko pozwala na sklasyfikowanie ich do urządzeń infrastruktury technicznej mającej przede wszystkim na celu zapewnienie określonych dla społeczeństwa usług (mediów) o charakterze podstawowym, powszechnym i umieszczanych ze swej istoty na okres wieloletni. Z tego zapewne powodu prawodawca sformułował specjalne - odrębne uregulowania związane z pobieraniem opłat za ich umieszczeniem w obrębie pasa drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ten ma natomiast prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, zaskarżonej decyzji można postawić skuteczny zarzut sprzeczności z prawem, w rozumieniu art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. Zgodnie z treścią art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy, której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku SN z dnia 6 stycznia 1999 r., III RN 101/98, ONSAPiUS 1999, nr 20, poz. 637: "uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) lub do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.); wyrok NSA z dnia 26 lipca 1993 r., I SA 1892/92, ONSA 1994, nr 3, poz. 116, w którym stwierdzono, że " w trybie art. 155 k.p.a. nie można dokonywać zmiany decyzji dotkniętej wadą nieważności w celu jej sanowania" (patrz: Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, komentarz LEX/el.2010, komentarz bieżący do art. 155 k.p.a.). Organ administracji rozpoznający wniosek jest związany jego treścią. Treść wniosku określała bowiem zakres w jakim strona wyrażała zgodę na zmianę decyzji ostatecznej. Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, Nr 2-3, poz. 47). Wobec powyższego wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej z dnia 18 listopada 2009 r. o uchylenie decyzji z dnia 3 grudnia 2008 r., znak: DF.II.5443-119/08 wskazywał na naruszenie przez organ administracji przy wydaniu decyzji ostatecznej przepisów prawa, a zatem nie można było jednoznacznie przyjąć, że strona domaga się uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Skoro więc istniały wątpliwości w jakim trybie nadzwyczajnym strona żąda uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, czy w trybie stwierdzenia nieważności określonym w art. 156 § 1 k.p.a., czy też jak przyjęły organy administracji w trybie art. 155 k.p.a., to obowiązkiem organów było ustalenie rzeczywistej woli strony. Potraktowanie przez organy wniosku strony o uchylenie decyzji jako wniosku o jego rozpatrzenie w trybie art. 155 k.p.a., bez usunięcia wątpliwości co do jego treści, stanowiło nieuprawnione wkroczenie w uprawnienia procesowe strony. Wskazanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu w postanowieniu z dnia 25 lutego 2010 r. uchylającym postanowienie Starosty Powiatowego w Zduńskiej Woli z dnia 13 stycznia 2010 r. i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, że Zarząd Powiatu w Zduńskiej Woli nowe rozstrzygnięcie winien wydać w oparciu o art. 155 k.p.a., a następnie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że strona zarówno swój wniosek o zmianę decyzji Zarządu Powiatu w Zduńskiej Woli, jak i odwołanie od decyzji odmownej uzasadnia naruszeniem prawa i już choćby z tej przyczyny wniosek Prezydenta Miasta Zduńska Wola nie mógł zostać uwzględniony, narusza przepis art. 7 i 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Z powyższych względów decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 22 kwietnia 2010 roku oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia 18 marca 2010 roku, wydane na podstawie art. 155 § 1 k.p.a. nie mogły ostać się w obrocie prawnym, uzasadnione było zatem ich uchylenie. Dla prawidłowego bowiem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne jest wyjaśnienie faktycznego żądania strony, po odpowiednim pouczeniu strony - zgodnie z art. 9 k.p.a. - o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw będących przedmiotem postępowania. Dopiero wówczas będzie możliwe dokonanie pełnej analizy stanu faktycznego i wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Ponadto wskazać należy, iż zasada trwałości decyzji ostatecznych sprawia, że zakres stosowania trybu nadzwyczajnego, jakim jest m.in. zmiana decyzji ostatecznej, uzasadniony jest zakresem tej decyzji. Postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej musi zatem być prowadzone w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 października 1995 r., III SA 27/95, LEX nr 26991; z dnia 13 sierpnia 1997 r., III SA 854/96, LEX nr 30615). Zauważyć należy, iż decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 lipca 1993 r., I SA 1892/92, ONSA 1994/3/116; z dnia 3 grudnia 2002 r., II SA 4093/01, LEX nr 151421). Wzruszenie decyzji w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a. musi być podyktowane względami celowości mieszczącymi się w założeniach interesu strony. Wzruszenie decyzji w tym trybie może dotyczyć zarówno decyzji wadliwych, jak i niewadliwych (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1994 r., III SA 739/94, Fiskus 1995, nr 9, s. 15). Skoro zatem decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną, a nie kwestii nowych, to należy uznać, iż w niniejszej sprawie w trybie art. 155 k.p.a. organ administracji nie mógł rozstrzygnąć żądania zwrotu opłat za zajęcie pasa drogowego wniesionych za rok 2008 i 2009, gdyż kwestia ta nie była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 3 grudnia 2008 r. Zwrot opłat za zajęcie pasa drogowego na podstawie art. 155 k.p.a. stanowi, bowiem rozszerzenie decyzji ostatecznej. Rozszerzenie to stanowi treść nowej sprawy administracyjnej, podczas gdy zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej. Organ I instancji natomiast orzekł w przedmiocie zwrotu opłat za zajęcie pasa drogowego wniesionych za rok 2008 i 2009, wprawdzie organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji w tym zakresie i umorzył postępowanie, ale skoro w niniejszej sprawie organ zaniechał ustalenia wątpliwości co do treści żądania strony, to sąd uznał, iż decyzja organu II instancji również narusza prawo. Wskazać w tym miejscu należy, że gdyby przyjąć, że żądanie strony było jasno sprecyzowane w przedmiocie zwrotu opłat za zajęcie pasa drogowego wpłaconych za lata 2008-2009, to obowiązkiem organu I instancji było wszczęcie postępowania w tym przedmiocie, a wynik tego postępowania niewątpliwie uzależniony byłby od zakończenia postępowania w przedmiocie wniosku strony o wzruszenie w trybie nadzwyczajnym decyzji ostatecznej z dnia 3 grudnia 2008 r., znak: DF.II.5443-119/08 dotyczącej wydania zgody na umieszczenie w pasie drogowym oświetlenia ulicznego, w części dotyczącej naliczenia opłat. Podkreślić również należy, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa i wytłumaczeniem zastosowania danego przepisu prawa w konkretnej sytuacji faktycznej, w tym wskazania związku między oceną stanu faktycznego a treścią podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji organu I instancji nie odpowiada więc wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organy administracji publicznej rozpatrując sprawę w trybie art. 155 k.p.a. obowiązane są rozważyć i ocenić, czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku w takich granicach, jakie zakreśliła strona. Oceny takiej nie zawiera uzasadnienie decyzji organu I instancji, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niewystarczające. Organ II instancji utrzymując w mocy taką decyzję organu I instancji wykroczył, z naruszeniem art. 15 k.p.a., poza granice sprawy rozstrzygniętej decyzją wydaną w I instancji, albowiem rozpatrzył sprawę w zakresie przesłanek z art. 155 k.p.a., podczas gdy decyzja pierwszoinstancyjna w ogóle nie odnosi do tych przesłanek. Organy administracji winny dążyć do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przed podjęciem rozstrzygnięcia oraz winny kierować się zasadami prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania do organów Państwa i udzielać stronom stosownych informacji (art. 7- 9 k.p.a.), a decyzje uzasadnić w sposób odpowiadający przepisom prawa (art. 107 § 1- 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie powyższych zasad postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji, mając na uwadze treść powyższych rozważań Sądu i wskazanych przepisów, wyjaśni żądanie strony skarżącej, ustalając tryb postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 135 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło