III SA/Łd 38/08

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia przyznać skarżącemu J. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata R.A. III SA/Łd 38/08 Uzasadnienie W dniu 30 czerwca 2007 r. J. P. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę. Postanowienie w tym przedmiocie uprawomocniło się w dniu 20 lutego 2009 r. W dniu 19 stycznia 2010 r., skarżący J. P. wniósł do Sądu pismo zatytułowane "Zażalenie", w którym zawarł żądanie przywrócenia "wszelkich terminów", które zaniedbał. Do przedmiotowego pisma skarżący załączył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (na urzędowym druku "PPF"), z którego wynikało, że skarżący wnosi o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Córka, na którą wskazuje we wniosku, jak wyjaśnił pozostaje pod opieką babci. Skarżący, zgodnie z oświadczeniem, zamieszkuje w "ziemiance" o powierzchni 3 m2. Jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 7,7 ha, w tym jak wyjaśnił 6,28 ha zostało zlicytowane oraz 1,5 ha gruntu, przy czym, jak wyjaśnił, grunt ten nie został "notarialnie przepisany". Odnośnie posiadanych przedmiotów wartościowych wyjaśnił, że wszystkie posiadane przedmioty (stare monety oraz samochody) zostały mu zarekwirowane lub "ukradzione (przywłaszczone)". Podniósł także, że posiada wierzytelność w postaci zasądzonego odszkodowania w wysokości 30.000 zł, jednakże jest ona – jak wyjaśnił – niemożliwa do wyegzekwowania. Podał także, że obecnie nie osiąga żadnych dochodów. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Na wstępie należy odnieść się do kwestii dopuszczalności samego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu skargi. Wyjaśnić w związku z tym należy, że wniosek taki złożyć można jedynie "w toku postępowania". Tym samym wniosek złożony po uprawomocnieniu się postanowienia o odrzuceniu skargi winien co do zasady podlegać odrzuceniu jako niedopuszczalny. Zaznaczyć jednak należy, ze pojęcie "tok postępowania" może jednakże być rozumiane także jako sytuacja zainicjowania przez stronę – po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie – postępowania, które ma poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia. Również w tym postępowaniu strona – w ocenie referendarza – winna mieć możliwość korzystania z prawa pomocy, jeżeli tylko spełnia przesłanki jego otrzymania. W przeciwnym razie byłaby ona pozbawiona skutecznego środka prawnego w celu przedstawienia swych racji związanych z brakiem winy w uchybieniu terminu, co mogłoby ograniczyć jej prawo do sądu (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 21 marca 2006 r., I OZ 346/06 (niepubl.). Z tych też względów, mając na uwadze, że skarżący w swoim piśmie z dnia 19 stycznia 2010 r. wnosił o przywrócenia "wszelkich terminów", które zaniedbał, co oznacza, ze dotyczy to również terminów, które spowodowały odrzucenie jego skargi, należy rozpoznać merytorycznie wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżącego. Na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych we wniosku okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżący nie osiąga obecnie żadnych dochodów, nie posiada także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Z powyższego wynika, że sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna i ewentualna konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego, czy pomocy profesjonalnego pełnomocnika może w istotnym stopniu wpłynąć na jego sytuację materialną. Stąd też biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnośnie części wniosku dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wobec nie sprecyzowania przez skarżącego, czy wnosi o ustanowienie adwokata, czy też radcy prawnego (we wniosku zakreślił zarówno "ustanowienie adwokata" jak i ustanowienie radcy prawnego", referendarz zdecydował się ustanowić skarżącemu adwokata. Nadmienić w tym miejscu jedynie należy, że profesjonalny pełnomocnik, zarówno w osobie adwokata jak i radcy prawnego ma identyczny zakres kompetencji i prawnych możliwości występowania przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.