III SA/Łd 382/05

Dnia 17 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Referent-stażysta Dominika Trella, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. - po rozpoznaniu odwołania J. M. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] Nr [...] o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zatrucia disiarczkiem węgla decyzją z dnia [...] Nr [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Stwierdził, że " u J. M. zespół psychoorganiczny należy uznać za następstwo wieloletniego nadciśnienia tętniczego, przebytego udaru mózgu oraz urazu głowy doznanego w wyniku upadku z wysokości. A zatem nie można według nas uznać z wysokim prawdopodobieństwem, że wymienione odchylenia od stanu prawidłowego są skutkiem zdrowotnym pracy. Ponadto należy podkreślić, że od zakończenia narażenia na CS2 minęło 18 lat. Orzeczenie lekarskie Klinika Chorób Zawodowych IMP w Ł. nr [...] z dnia [...] po przeprowadzonym w trakcie hospitalizacji badania układu nerwowego w uzasadnieniu zawiera informację: "Szczegółowa analiza narażenia zawodowego na dwusiarczek węgla /zakończonego przed 18 laty/, przebiegu klinicznego choroby oraz chorób i zdarzeń współistniejących /ciężkie wieloletnie nadciśnienie tętnicze, przebyty udar mózgu, przebyty udar głowy, będący konsekwencją upadku z wysokości, ciężki wieloletni nikotynizm/ oraz wyniki wykonanych badań nie znajdujemy podstaw do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii stwierdzonych zaburzeń w stanie zdrowia badanego. Brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zatrucia dwusiarczkiem węgla." Od tej decyzji odwołał się J. M. nie zgadzając się z jego treścią i kwestionując orzeczenia lekarskie uprawnionych do rozpoznania patologii zawodowej jednostek medycznych przedstawił opinie niezależnego biegłego sądowego w zakresie psychiatrii oraz jednocześnie domaga się przeprowadzenia ponownych badań. W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. Klinika Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. pismem z dnia 11.03.2005 r. uzupełniła orzeczenie nr [...] z dnia [...] odnosząc się w nim także do załączonej do odwołania opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii lek. med. L. G.. Pismo to zawiera m.in. informację: "Po wykonaniu odpowiednich badań i konsultacji specjalistycznych u badanego rozpoznano: - obserwacja w kierunku przewlekłego zawodowego zatrucia dwusiarczkiem węgla - negatywna - zespół psychoorganiczny otępienny - nadciśnienie tętnicze - obustronny ubytek słuchu typu mieszanego znacznego stopnia - przewlekły nieżyt lewej trąbki słuchowej - nikotynizm przewlekły - stan po udarze mózgu - stan po urazie głowy W załączeniu przesyłamy kartę informacyjną leczenia klinicznego, zawierającą opisy wyników badań wykonanych podczas hospitalizacji. Ze względu na bezpieczeństwo pacjenta /stan ogólny chorego oraz wywiad dotyczący schorzeń układu krążenia/ odstąpiono od wykonania badań elektrofizjologicznych". "Brak jest danych na występowanie objawów ze strony układu nerwowego w okresie zatrudnienia /wg opinii lek. med. L. G. - "brak dokumentacji psychiatrycznej - nie leczył się"/. W wywiadzie medycznym badanego znajdujemy wiele czynników, które wykazują działanie uszkadzające układ nerwowy: - dużego stopnia miażdżyca naczyń - w wywiadzie kardiomiopatia miażdżycowa z niewydolnością krążenia, wstrząs kardiogenny z częstoskurczem napadowym - przebyty udar mózgu z niedowładem prawostronnym - ciężkie wieloletnie nadciśnienie tętnicze - przebyty uraz głowy będący konsekwencją upadku z wysokości - ciężki i wieloletni nikotynizm. Stan kliniczny pacjenta oraz ustalone przez nas rozpoznanie /zespół psychoorganiczny otępienny/ są zgodne z zawartymi w przedmiotowej opinii lek. med. L. G.. Jednakże w obowiązującym stanie prawnym /Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach/ rozpoznania choroby zawodowej można dokonać, "jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy". W przypadku J. M. nie znajdujemy podstaw do uznania z przeważającym prawdopodobieństwem, że zakończone przed 18 laty zawodowe narażenie na dwusiarczek węgla jest przyczyną obecnie stwierdzonych zaburzeń w stanie zdrowia. Zgadzamy się w tej materii z orzeczeniem [...] opracowanym przez specjalistów z WOMP w Ł.." Odnosząc się do wniosku strony o ponowne badanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. stwierdza, że w świetle przepisu § 7 ust.3 cyt. rozporządzenia z dnia 30.07.2002 r. orzeczenie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku strony o ponowne badanie. W świetle zebranego materiału dowodowego w postępowaniu I instancyjnym uzupełnionego o wyczerpujące wyjaśnienia zawarte w piśmie Kliniki Chorób Zawodowych IMP w Ł. - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. nie znajduje podstaw do stwierdzenia u J. M. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zatrucia disiarczkiem węgla. W ocenie jednostek orzeczniczych uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych nie można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że choroba rozpoznana u J.M. została spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy i wskazują na pozazawodowe czynniki, które chorobę pod postacią zespołu psychoorganicznego wywołały. Ocenę tę podkreśla Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. Należy podkreślić, że inspektor sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli uprawnione jednostki orzecznicze nie rozpoznały choroby zawodowej i wskazują na pozazawodowe przyczyny stwierdzonego schorzenia oraz w sposób jednoznaczny wykluczają jego zawodową etiologię." J. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucił, że z opinii biegłego psychiatry, którą załączył do akt wynika, że schorzenia, na które cierpi związane są i wywodzą się z zatrutego środowiska pracował ponad 27 lat. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi przytaczając argumenty analogiczne z uzasadnieniem decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny, badając legalność zaskarżonej decyzji ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie, stosownie do art.145 § 1 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi: 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, 3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło on mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art.134 § 1 p.p.s.a/. W rozpoznawanej przez sąd sprawie doszło do naruszenia przez organy administracyjne przepisów postępowania, a zwłaszcza art.7, 77 § 1, 80 kpa i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy /art.77 § 1 kpa/, a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oznacza m. in. obowiązek zajęcia stanowiska wobec różnic w zebranym materiale dowodowym będącym podstawą decyzji. Zaniedbanie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stosownie do art.107 § 3 kpa uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zaskarżona decyzja wskazanym wymaganiom nie odpowiada, gdyż przeprowadzone postępowanie dowodowe /a przynajmniej uzasadnienie zaskarżonej decyzji/ nie wyjaśnia, dlaczego choroba, na którą cierpi skarżący nie można uznać za chorobę zawodową. Zgodnie z § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U Nr 132, poz.1115// rozpoznanie choroby zawodowej następuje "jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Jak wynika z ustaleń dokonanych w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej /k. 6 odw. akt administracyjnych/ J. M. przepracował w warunkach szkodliwych narażenia zawodowego na CS2 28 lat i 5 miesięcy. Brał udział w likwidacji skutków awarii, wypadków, gdzie stężenie tego związku przekraczało normatyw higieniczny. Tak długie narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia może prowadzić do stwierdzenia, przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana ich działaniem. Odmienny wniosek musi być szczegółowo uzasadniony. W tej sprawie zarówno orzeczenie lekarskie, jak i oparta na nim decyzja takiego uzasadnienia nie zawierają. Po pierwsze orzeczenie powinno opisać, jakie cechy charakteryzują zatrucie disiarczkiem węgla. Czy działanie tego związku może uszkodzić układ nerwowy, albo spowodować chorobę psychiczną, a jeżeli tak, to jakie przyczyny i objawy spowodowały uznanie, że stwierdzony u skarżącego zespół psychoorganiczny otępienny nie ma zawodowej etiologii. Nie odniesiono się też do opinii biegłego z zakresu psychiatrii L. G., o wieloprzyczynowej etiologii miażdżycowej i toksycznej. Nie ustalono też, kiedy skarżący przebył udar mózgu i doznał urazu głowy, czy w czasie pracy, czy w warunkach narażenia i nie wyjaśniono, czy te czynniki miały wpływ na powstanie choroby. Z tych też względów Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art.145 /§ 1 pkt 1c w zw. z art.135 p.p.s.a.