III SA/Łd 382/14

Dnia 27 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015 roku wniosku G M o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G M na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł z dnia[...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. G M wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonalność zaskarżonej decyzji oznacza możliwość wystąpienia przez organ administracyjny z wnioskiem o egzekwowanie spornej kwoty. Rozpoczęcie a tym bardziej realizacja egzekucji może spowodować, że mimo uchylenia zaskarżonej decyzji wnioskodawca dozna znacznego uszczerbku w majątku, uniemożliwiającego kontynuowanie działalności rolniczej a w konsekwencji pozbawiony zostanie źródła utrzymania dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z wymienionego przepisu wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej, w którym uprawdopodobni istnienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo: 1) wyrządzenia znacznej szkody lub 2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oceniając z urzędu przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, Sąd stwierdził brak podstaw do wstrzymania jej wykonania. Badając sprawę Sąd nie dostrzegł występowania wystarczających okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z uzasadnienia wniosku nie wynika, by wykonanie zaskarżonej decyzji mogło wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zawarta we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji argumentacja sprowadza się do wskazania, że na skutek uzyskanych przez skarżącego płatności powstały nieodwracalne skutki prawne a konieczność ich zwrotu wyrządzi skarżącemu szkodę. Należy podkreślić, że szkoda występuje wówczas, gdy nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05, nie publ.). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., GZ 138/04 – nie publ.). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Przedmiotem skargi G M jest decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych przez niego płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Nie ulega wątpliwości, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do zwrotu należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje jednak stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Ponadto uprawdopodobnienie istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej i nie może polegać na przytoczeniu ogólnikowych stwierdzeń, ale winno wskazywać na konkretne, poważne skutki wykonania tego aktu, w szczególności dla sytuacji finansowej skarżącego. Powinno być poparte stosownymi dokumentami potwierdzającymi tę sytuację. Odnosząc powyższe uwagi do argumentacji zaprezentowanej przez stronę w toku niniejszego postępowania wpadkowego oraz okoliczności podanych przez stronę w postępowaniu, jakie toczyło się w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd, na podstawie nadesłanych przez stronę dokumentów źródłowych, przeanalizował sytuację materialną strony. W zakresie rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego WSA powziął wątpliwość i dostrzegł nieścisłości w oświadczeniach składanych przez wnioskodawcę – również odnośnie wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego. Powyższa nieścisłość podważa wiarygodność przedstawionych informacji, wobec czego jego wniosek może budzić uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności zawartych w nim oświadczeń. Dokumenty i oświadczenia przedłożone przez wnioskodawcę nie pozwalają na ocenę jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Nie bez znaczenia w rozpoznawanej sprawie pozostaje nadto brak możliwości oceny stanu majątkowego żony skarżącego, z którą wprawdzie ma on ustanowiony ustrój rozdzielności majątkowej, jednakże okoliczność ta nie zwalnia małżonków od wzajemnej pomocy zgodnie z prawem rodzinnym i opiekuńczym. Ponadto z treści złożonych przez skarżącego materiałów dowodowych wynika, że ponosi on znaczne wydatki na pokrycie prywatnych zobowiązań, w tym na spłatę kredytów bankowych i pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem produkcji rolnej. Tym samym Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.