III SA/Łd 383/14
WyrokWSA w Łodzi2015-09-24
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, pomimo argumentacji strony skarżącej o błędnym działaniu organu i przekroczeniu terminu 12 miesięcy na wydanie decyzji o zwrocie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Strona skarżąca, podpisując wniosek, zobowiązała się do informowania o wszelkich zmianach mających wpływ na przyznanie płatności. Błąd w deklaracji powierzchni działek rolnych mógł zostać przez nią wykryty, co wyklucza zastosowanie art. 80 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który zwalnia z obowiązku zwrotu w przypadku błędu organu niewykrywalnego dla rolnika. Kwota stanowiąca różnicę między pierwotnie przyznaną a ostatecznie należną płatnością stanowiła nienależnie pobraną kwotę podlegającą zwrotowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Po przyznaniu pierwotnie płatności w wysokości 58161,48 zł, w wyniku kontroli i wznowienia postępowania, organ pierwszej instancji uchylił pierwotną decyzję i przyznał płatność w niższej kwocie (26525,03 zł). Skutkowało to ustaleniem kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 31636,45 zł. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń faktycznych i zarzucała organowi naruszenie przepisów dotyczących terminu wydania decyzji o zwrocie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 roku sprawy ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) w związku z art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.), art. 80 ust. 1-3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. (WE) z 2 grudnia 2009 roku, Nr L 316, str. 65), art. 3 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. L Nr 280 z 13.10.2012, str. 2), art. 53 § 1, art. 55, art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 5 ust. 2, art. 7, art. 40 ust, 1 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r., poz. 1164) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję nr [...] wydaną dnia [...] r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. T. o ustaleniu G. M. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] r., znak [...]
Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:
W dniu 7 maja 2010 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W dniu [...] r. organ l instancji wydał decyzję nr [...] przyznając stronie płatność na 2010 r. w wysokości 58161,48 zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej 31701,88 zł, z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych 18458,59 zł, płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych 8001,01 zł.
W dniu 28 lutego 2011 r. w gospodarstwie strony przeprowadzono kontrole na miejscu podczas której wykryto nieprawidłowości.
W wyniku wznowienia postępowania z urzędu w dniu [...] r. organ l instancji wydał decyzję nr [...] o uchyleniu dotychczasowej decyzji i przyznaniu płatności jednolitej w wysokości 26525,03 zł oraz odmowie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i odmowie przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych.
W wyniku wniesienia odwołania od decyzji przez stronę organ II instancji w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...]o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W wyniku złożenia skargi do WSA przez stronę w dniu 6 grudnia 2012 r. WSA w Łodzi wydał wyrok o oddaleniu skargi strony. Wyrok stał się prawomocny od dnia 21 marca 2013 r.
W dniu 6 listopada 2013 r. organ l instancji wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W dniu [...] r. organ l instancji wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 31636,45 zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej 5176,85 zł, z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych 18458,59 zł, z tytułu płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych 8001,01 zł.
W dniu 17 grudnia 2013 r. strona wniosła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wstrzymanie jej wykonania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Strona podniosła, iż nie zgadza się z wynikami kontroli na miejscu i podważając prawidłowość przeprowadzenia postępowania dowodowego. W opinii skarżącego naruszono także art. 80 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 ponieważ decyzja została wydana po upływie 12 miesięcy od płatności, dlatego jak twierdzi nie musi dokonywać jej zwrotu.
Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu i instancji. W jej uzasadnieniu powołał brzmienie art. 29. Ustawy o ARiMR.
Organ wyjaśnił, iż przedmiotem postępowania nie jest kwestia spełnienia przez stronę przesłanek przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r., a jedynie kwestia ustalenia kwoty nienależnie pobranej. Postępowanie administracyjne dotyczące przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest zupełnie odrębnym postępowaniem, które poprzedza postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu płatności pobranych nienależnie lub nadmiernie. Postępowanie w sprawie przyznania płatności zostało zakończone ostateczną decyzją Kierownika BP wobec czego argumenty dotyczące merytoryki tego postępowania zawarte w odwołaniu nie mogą być przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Informująco organ nadmienił, że w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. organ l instancji ustalił że:
powierzchnia zadeklarowana w ramach grupy upraw JPO wynosiła 56,40 ha zaś powierzchnia stwierdzona 53,33 ha;
powierzchnia zadeklarowana w ramach grupy upraw UPO wynosiła 56,40 ha zaś powierzchnia stwierdzona 20,15 ha;
powierzchnia zadeklarowana w ramach grupy upraw ST wynosiła 38,60 ha zaś powierzchnia stwierdzona 1,75 ha.
Sprawa przyznania G.M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. stanowiła przedmiot odrębnego postępowania, w wyniku którego Kierownik BP w P. T. najpierw decyzją nr [...] z dnia [...] r. przyznał płatność w wysokości 58161,48 zł, a następnie w wyniku wznowienia postępowania na skutek ujawnienia podczas kontroli na miejscu z dnia 28 lutego 2011 r., że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana wydał decyzję, którą uchylił w całości decyzję nr [...] i przyznał płatność jednolitą w wysokości 26525,03 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i odmówił przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych. Swoje rozstrzygnięcie Kierownik BP powziął na mocy art. 151 § 1 pkt 2 kpa i art. 145 § 1 pkt 5 kpa w związku z art. 7 ust. 1, 2, 2b Ustawy oraz art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Rozstrzygnięcia powzięte w tej decyzji stały się ostateczne przez co jej ustaleniami faktycznymi i konsekwencjami związany jest zarówno organ jak i strona. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie w wyniku wznowienia postępowania organ stwierdzi, że dotychczasowa decyzja była wadliwa, uchyli ją i wyda decyzję na mniejszą kwotę niż pierwotnie bądź jej odmówi. Zaznaczyć jednak należy, iż w takim przypadku zadaniem organu odwoławczego nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną).
Z racji, iż Kierownik BP decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości decyzję nr [...] i przyznał płatność jednolitą w wysokości 26525,03 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i odmówił przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych to kwota stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą przyznaną decyzją nr [...] i kwota przyznaną decyzją nr [...], a więc 31636.45 zł stała się nienależna i zachodzi konieczność ich zwrotu. Kwota ta przewyższa równowartość 100 euro, o której mowa w art. 40 ust. 1 Ustawy. W związku z tym obowiązkiem Kierownika BP stało się wypełnienie dyspozycji zawartej w art. 80 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, które stanowią, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca przedmiotową kwotę powiększoną o odsetki. Odsetki nalicza się za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu, a zwrotem lub odliczeniem. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, ale nie jest niższa niż stopa procentowa stosowana na mocy przepisów krajowych przy odzyskiwaniu kwot.
Na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji, do kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich, ustalonej zaskarżoną decyzją, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60, ze zm.), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. L Nr 280 z 13.10.2012, str. 2), zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) Nr 937/2012, w odniesieniu do decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wydawanych od dnia 16 października 2012 r., odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez rolnika wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosownie do art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 56 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2 %, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8 %. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, stawkę odsetek za zwłokę w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Na dzień wydania i doręczenia zaskarżonej decyzji stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi 10,00 % kwoty zaległości w stosunku rocznym (Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 9 lipca 2013 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych), i może ulec zmianie.
Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia. Zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR "do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności.". Odpowiednie stosowanie oznacza, że w zależności od uregulowań szczególnych jedne przepisy będą miały zastosowanie wprost, inne mogą być modyfikowane w zależności od specyfiki danego uregulowania, a jeszcze innych zastosowanie będzie wyłączone. W niniejszej spawie powyższy art. 68 OP nie będzie miał zastosowania, gdyż tą kwestię reguluje przepis szczególny dotyczący przedawniania należności pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych współfinansujących fundusze Unijne.
Zgodnie z art. 80 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 "Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. l, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.".
Zatem zgodnie z przytoczoną powyżej regulacją obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie znajduje zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy oraz błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednak w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstanie wyłącznie wówczas, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zostały wypełnione przesłanki opisane powyższej. Zauważyć należy, że podpisując wniosek strona oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności oraz oświadczyła się do niezwłocznego informowania organu na piśmie o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie płatności oraz o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności. Skoro strona złożyła takie oświadczenie to zdaniem organu nie można twierdzić, że błąd polegający na niedokładnym określeniu powierzchni działek rolnych oraz zgłoszeniu do płatności działek rolnych na których podczas kontroli w ogóle nie stwierdzono zadeklarowanego sposobu użytkowania, nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Wskazać należy że strona pomimo złożenia niepoprawnej deklaracji nie poinformowała organu, że wniosek był niepoprawny i otrzymała płatność bezpośrednią do gruntów rolnych. Termin 12 miesięczny którym mowa w art. 80 ust. 3 akapit 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 mógłby mieć zastosowanie jedynie w sytuacji zaistnienia łącznie przesłanek, o których mowa w art. 80 ust. 3 akapit 1. Tym samym zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranej.
Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji, przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Biorąc pod uwagę powyższe z racji zadeklarowania przez G. M. we wniosku na 2010 r. niedokładnej powierzchni działek rolnych oraz działek rolnych na których podczas kontroli nie stwierdzono zadeklarowanego sposobu użytkowania oraz z racji uchylenia przez Kierownika BP dotychczasowej decyzji w całości oraz przyznania płatności jednolitej w wysokości 26525,03 zł oraz odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i odmowy przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych na 2010 r., to zdaniem organu II instancji zasadne było wydanie decyzji o ustaleniu nienależnie nadmiernie pobranych płatności. Wyliczona przez organ l instancji kwota do zwrotu w wysokości 31636,45 zł nie budzi wątpliwości organu.
Na powyższą decyzję G.M. wniósł skargę do WSA w Łodzi zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR w zw. Z art. 68 ust. 1 Ordynacji podatkowej w zw. Z art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. poprzez odstąpienie od zbadania przesłanek dopuszczalności ustalenia i dochodzenia zwrotu pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego ocenie spór pomiędzy skarżącym i organem sprowadza się do ustaleń faktycznych przemawiających za uznaniem, że w stosunku do skarżącego nie zachodzą podstawy do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zdaniem skarżącego wskazane przez niego przepisy prowadzą do wniosku, że przesłanką ustalenia i dochodzenia tej kwoty jest uprzednie ustalenie, że płatność nie została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz, ze ewentualny błąd mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Dodatkowa przesłanką jest ustalenie, że w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczeniem przedmiotowej płatności dochodzenie kwoty jest możliwe, jeśli decyzja o odzyskaniu została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności. Każdy z dotychczasowych pomiarów dokonywanych w latach 2004 – 2011 wskazywał inny wynik, co uzasadniało twierdzenie, ze wskazanie danych we wniosku, jeżeli nawet uznać za błędne, opierało się na wynikach wcześniejszych pomiarów dokonywanych na zlecenie Agencji bądź jej samej. W związku z powyższym w rozumieniu art. 80 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 nie zachodzi przesłanka ustalenia i dochodzenia zwrotu przyznanych płatności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż wbrew twierdzeniu strony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przeanalizował przesłanki odstąpienia od żądania nienależnych płatności. Strona nie zgłosiła żadnych dowodów lub twierdzeń, które mogły być przedmiotem oceny w toku postepowania.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2015 r. WSA w Łodzi odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. NSA oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r. WSA w łodzi odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest decyzja nr [...] Kierownika Biura Powiatowego w P. T. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca tę decyzję w mocy. Sprawa przyznania G. M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowiła przedmiot odrębnego postępowania.
Na wniosek strony z dnia 7 maja 2010 r. o przyznanie płatności Kierownik BP w P. T. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] przyznając stronie płatność w wysokości 58161,48 zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej 31701,88 zł, z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych 18458,59 zł, płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych 8001,01 zł. Decyzja została doręczona stronie w dniu 1 grudnia 2010 r. i stała się ostateczna. Płatność została wypłacona stronie w dniu 10 grudnia 2010 r. Następnie w wyniku wznowienia postępowania Kierownik Biura Powiatowego w P. T.w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu w całości decyzji nr [...] i przyznaniu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 26525,03 zł oraz odmowie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i odmowie przyznania płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych. Decyzja została doręczona stronie w dniu 4 stycznia 2012 r. i stała się ostateczna. Zarówno organ odwoławczy jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podtrzymał prawidłowość powziętych w niej ustaleń.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia ustalenia kwoty nienależnie pobranej.
W skardze zarzucono naruszenie art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR w zw. z art. 68 ust. 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Zdaniem skarżącego organ odstąpił od zbadania wskazanych w art. 80 ust. 3 rozporządzenia przesłanek dopuszczalności ustalenia i dochodzenia zwrotu pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.) "do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności.". Odpowiednie stosowanie oznacza, że w zależności od uregulowań szczególnych jedne przepisy będą miały zastosowanie wprost, inne mogą być modyfikowane w zależności od specyfiki danego uregulowania, a jeszcze innych zastosowanie będzie wyłączone. W niniejszej sprawie art. 68 Ordynacji Podatkowej nie będzie miał zastosowania, gdyż tą kwestię reguluje przepis szczególny dotyczący przedawniania należności pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych współfinansujących fundusze Unijne.
Zgodnie z art. 80 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 "Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. l, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.".
Zatem zgodnie z przytoczoną powyżej regulacją obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie znajduje zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy oraz błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednak w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstanie wyłącznie wówczas, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Zdaniem Sądu w tym składzie w przedmiotowej sprawie nie zostały wypełnione przesłanki opisane powyższej. Zauważyć należy, że podpisując wniosek skarżący oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania organu na piśmie o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie płatności oraz o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności. Skoro skarżący złożył takie oświadczenie to zdaniem Sądu nie można twierdzić, że błąd polegający na niedokładnym określeniu powierzchni działek rolnych oraz zgłoszeniu do płatności działek rolnych na których podczas kontroli w ogóle nie stwierdzono zadeklarowanego sposobu użytkowania, nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Wskazać należy że skarżący pomimo złożenia niepoprawnej deklaracji nie poinformował organu, że wniosek był niepoprawny i otrzymał płatność bezpośrednią do gruntów rolnych. Termin 12 miesięczny którym mowa w art. 80 ust. 3 akapit 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 mógłby mieć zastosowanie jedynie w sytuacji zaistnienia łącznie przesłanek, o których mowa w art. 80 ust. 3 akapit 1. Tym samym zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranej.
Ponadto zasadą jest, że płatności nienależne lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone a tym samym przepisy ustanawiające wyjątki od tej zasady powinny być interpretowane ściśle.
Dlatego też nie można uznać, że zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
Kwota stanowiąca różnicę pomiędzy sumą płatności przekazaną na rachunek strony w dniu 10 grudnia 2010 r. na podstawie pierwotnej decyzji z dnia [...] r. a sumą tych płatności przyznanych w ostatecznej decyzji z dnia [...] r. stanowi płatności pobrane nienależnie i wynosi 31636,45 co uzasadnia ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151p.p.s.a. skargę oddalił.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło