III SA/Łd 383/17

WyrokWSA w Łodzi2018-04-06

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doktorantowi, który nie wykazał się postępami w pracy naukowej i terminowym realizowaniu programu studiów doktoranckich w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku, przysługuje stypendium doktoranckie na kolejny rok akademicki?
Ratio decidendi
Przyznanie stypendium doktoranckiego na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich wymaga spełnienia przesłanek w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku, w tym terminowej realizacji programu studiów oraz wykazania się postępami w pracy naukowej i przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Niespełnienie tych warunków, nawet przy dobrych wynikach z egzaminów, uzasadnia odmowę przyznania stypendium.
Stan faktyczny
Skarżący P.T. złożył wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2011/2012. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odmówił przyznania stypendium, powołując się na brak postępów w pracy naukowej i terminowej realizacji programu studiów. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez sądy administracyjne, organ ponownie odmówił przyznania stypendium, wskazując na niespełnienie przesłanek określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi niewykonanie zaleceń sądu i błędną ocenę jego postępów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P.T.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Referent- stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi P.T. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2011/2012 oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu [...] w [...], po rozpatrzeniu wniosku P. T. o ponowne rozpoznanie sprawy, na podstawie art.200 i 207 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164 poz.1365 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz.U. nr 225 poz.1351) oraz art.138 § 1 pkt.1 K.p.a., urzynał w mocy własną decyzję z dnia [...] o nieprzyznaniu P. T. stypendium doktoranckiego za okres od 1 października 2011r. do 30 września 2012r. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 15 sierpnia 2011r. P. T. złożył do Rektora Uniwersytetu [...] w [...] wniosek o przyznanie mu stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2011/201. Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu [...] w [...] odmówił przyznania P. T. stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2011/2012. P. T. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu [...] w [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. Na wymienioną decyzję P. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 25 października 2012r. w sprawie III SA/Łd 516/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...]. Od wymienionego wyroku Rektor Uniwersytetu [...] w [...] wniósł skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013r. w sprawie I OSK 150/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu [...] w [...] umorzył postępowanie w sprawie przyznania P. T. stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2011/2012. P. T. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu [...] w [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] i orzekł o odmowie przyznania P. T. stypendium doktoranckiego w roku akademickiemu 2011/2012. Na wymienioną decyzję P. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2016r. w sprawie III SA/Łd 576/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu [...] w [...] odmówił P. T. stypendium doktoranckiego na okres od 1 października 2011r. do 30 września 2012r. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że P. T. nie wykazał się postępami w pracy naukowej i przygotowaniu rozprawy doktorskiej. P. T. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu [...] w Łodzi[...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż zgodnie z treścią § 15 ust.1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz.U. nr 225 poz.1351) stypendium doktoranckie może być przyznane doktorantowi, który terminowo realizuje program studiów doktoranckich oraz wykazuje się zaangażowaniem w: 1) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo 2) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową. W myśl § 15 ust.3 wymienionego rozporządzenia stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego: 1) uzyskał bardzo dobre albo dobre wyniki z egzaminów objętych programem studiów doktoranckich; 2) wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Organ odwoławczy podniósł, że P. T. w semestrze zimowym roku akademickiego 2010/2011 uzyskał ocenę dobrą w zakresie poczynionych przez niego postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej oraz prowadzeniu zajęć dydaktycznych jednakże w semestrze letnim jego postępy zostały ocenione na poziomie dostatecznym. Nadto w miesiącu maju i czerwcu 2011r. P.T. nie przebywał w Zakładzie Rehabilitacji Psychospołecznej i nie zaliczył zajęć z pedagogiki. Trudno zatem uznać, że terminowo realizował program studiów doktoranckich oraz wykazywał się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych skoro nie przebywał na zajęciach przez okres dwóch miesięcy. Nadto samo uzyskanie dobrych lub bardzo dobrych wyników w nauce nie gwarantuje jeszcze uzyskania stypendium doktoranckiego gdyż w sytuacji gdy w danym roku akademickim duża liczba doktorantów spełnia przesłanki uzyskania stypendium doktoranckiego to stypendium uzyskują najlepsi doktoranci. Wyniki w nauce, postępy w przygotowaniu pracy doktorskiej oraz zaangażowanie w prowadzenie zajęć dydaktycznych P. T. trudno uznać za wybitne i wyróżniające się na tle innych doktorantów co, w ocenie organu odwoławczego, uzasadniało odmowę przyznania mu stypendium doktoranckiego. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Na wymienioną decyzję P. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podnosząc, że podtrzymuje swoją argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz we wszystkich wcześniejszych pismach procesowych. Skarżący zarzucił organowi, że nie wykonał on zaleceń WSA w Łodzi zawartych w wyrokach w sprawie III SA/Łd 576/15 i III SA/Łd 516/12. Organ administracji wziął pod uwagę wyniki uzyskane przez skarżącego w roku akademickim 2009/2010 a nie w roku 2010/2011. W ocenie skarżącego w roku akademickim 2010/2011 osiągnął on bardzo dobre wyniki z egzaminów objętych programem studiów doktoranckich. Do przyznania stypendium nie są potrzebne wybitne osiągnięcia i nieprawdą jest, że postępy w semestrze letnim w roku 2010/2011 ocenione zostały przez opiekuna naukowego na ocenę dostateczną. Skarżący zaliczył pedagogikę na ocenę celującą, realizował terminowo program studiów doktoranckich i wykazał się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych. W miesiącach maju i czerwcu 2011r. był w Zakładzie Rehabilitacji Psychospołecznej i miał dobre i bardzo dobre oceny od opiekuna naukowego. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie obu decyzji Rektora Uniwersytetu [...] w [...] i przyznanie mu stypendium doktoranckiego. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz.U. nr 225 poz.1351). Zgodnie z treścią § 15 ust.1 tego rozporządzenia stypendium doktoranckie może być przyznane doktorantowi, który terminowo realizuje program studiów doktoranckich oraz wykazuje się zaangażowaniem w: 1) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo 2) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową. W myśl § 15 ust.3 wymienionego rozporządzenia stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego: 1) uzyskał bardzo dobre albo dobre wyniki z egzaminów objętych programem studiów doktoranckich; 2) wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu [...] w [...] odmawiająca P. T. przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2011/2012. Przede wszystkim należy podnieść, że niniejsza sprawa była już dwukrotnie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. W sprawie III SA/Łd 516/12 sąd przesądził, że w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 57 z 2010r. poz.359 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tzn.30 kwietnia 2012r.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011r. Pogląd taki podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2013r. w spr. I OSK 150/13, w którym oddalono skargę kasacyjną organu administracji. Natomiast w sprawie III SA/Łd 576/15 sąd uznał, iż doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art.15 K.p.a. gdyż w decyzji pierwszoinstancyjnej organ w ogóle nie zajął merytorycznego stanowiska w kwestii przyznania skarżącemu stypendium. Oceny takiej dokonano dopiero w zaskarżonej decyzji przy czym ocena ta nie została oparta na pełnym materiale dowodowym. Akta administracyjne były niekompletne, dokumenty nie były uporządkowane chronologicznie zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w ocenie sądu, nie spełniało warunków z art.107 § 3 K.p.a. W związku z czym sąd uchylił decyzje organu administracji wydane w pierwszej i drugiej instancji. Po ponownym dokonaniu oceny wniosku skarżącego o przyznanie mu stypendium doktoranckiego organ administracji trafnie odmówił przyznania tego świadczenia. Rozstrzygnięcie organu w tym zakresie, w ocenie sądu, w ostateczności odpowiada prawu. Przede wszystkim należy podnieść, iż przyznanie stypendium na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich opiera się na spełnieniu przesłanek w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium. W rozpoznawanej sprawie P. T. wnosił o przyznanie mu stypendium, na rok akademicki 2011/2012 a więc to czy winno mu być przyznane to świadczenie musi się opierać na spełnieniu przesłanek w roku akademickim 2010/2011r. Należy zaznaczyć, że jedną z przesłanek przyznania stypendium doktoranckiego jest terminowe realizowanie programu studiów doktoranckich co wynika z treści § 15 ust.1 rozporządzenia z 5 października 2011r. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w miesiącu maju i czerwcu 2011r. P. T. nie przebywał w Zakładzie Rehabilitacji Psychospołecznej. Wskazuje na to opinia opiekuna naukowego skarżącego prof. J. K. będącego jednocześnie kierownikiem wymienionego zakładu. Opinia ta znajduje się w sprawozdaniu rocznym z przebiegu studiów oraz postępów w realizacji pracy doktorskiej za rok akademicki 2010/2011 (w aktach administracyjnych). W sytuacji gdy skarżący przez okres dwóch miesięcy nie przebywał w Zakładzie Rehabilitacji Psychospołecznej i nie uczęszczał na wszystkie zajęcia to nie można uznać, że terminowo realizował program studiów doktoranckich. Program ten przewiduje bowiem uczęszczanie na konkretne zajęcia a skoro doktorant nie uczęszcza na takie zajęcia to oznacza, że nie realizuje terminowo programu studiów. W skardze P. T. podniósł, że nie jest jasne na jakiej podstawie organ twierdzi, iż nie przebywał w zakładzie w miesiącu maju i czerwcu 2011r. Odnosząc się do tego zarzutu należy podnieść, że organ oparł się w tym zakresie na opinii kierownika zakładu prof. J. K. Opiekun naukowy skarżącego nie miał żadnego interesu aby podawać, że skarżący nie przebywał we zakładzie w maju i czerwcu 2001r. w sytuacji gdyby faktycznie był w zakładzie w tym okresie. Organ administracji prawidłowo uznał za wiarygodną w tym zakresie opinię prof. J. K. Można zatem uznać, ze nie została spełniona przesłanka przyznania stypendium w postaci terminowej realizacji programu studiów doktoranckich. Nie została także spełniona przesłanka przyznania stypendium określona w § 15 ust.3 pkt.2 rozporządzenia z 5 października 2011r. a mianowicie skarżący nie wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. O niespełnieniu tej przesłanki świadczy treść sprawozdania rocznego – punkt 8 (ocena postępów) podpunkt 4 (udokumentowane zaangażowanie w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę). W podpunkcie 4 opiekun naukowy prof. J.K. przyznał skarżącemu 0 pkt (w skali od 0 do 5 pkt.). Oznacza to, że P.T. nie angażował się w realizację badań naukowych. Nadto ogólna ocena postępów (punkt 8) została określona na stopień 3 (w skali od 2 do 5). Jest to bardzo niska ocena, poniżej średniej przewidzianej w tym zakresie. W sytuacji gdy ocena postępów dokonana przez opiekuna naukowego była poniżej średniej (stopień 3 w skali 2-5) to nie można uznać, że skarżący "wykazał się postępami w pracy naukowej’ w rozumieniu § 15 ust.3 pkt.2 rozporządzenia z 5 października 2011r. Brak jest również podstaw do uznania, że P.T. wykazał się w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Jak wynika z oceny semestralnej w semestrze letnim w roku akademickim 2010/2011 opiekuna naukowego skarżący przedstawił w lutym 2011r. tezy i wstępne wyniki przygotowywanej rozprawy doktorskiej lecz Rada Wydziału odrzuciła jego wniosek o rozpoczęcie przewodu doktorskiego. Analiza wymienionej oceny wskazuje, że nie można uznać aby P.T. "wykazał się w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej" w znaczeniu, o którym mowa w § 15 ust.3 pkt.2 rozporządzenia z 5 października 2011r. Dodać należy, iż cały semestr letni skarżącego został nisko oceniony przez jego opiekuna naukowego a mianowicie na ocenę 3 i była ona niższa od oceny za semestr zimowy (ocena 4). Organ administracji trafnie uznał, że nie została spełniona przesłanka przyznania stypendium określona w § 15 ust.3 pkt.2 rozporządzenia z 5 października 2011r. a mianowicie P. T. nie wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Uzasadniało to odmowę przyznania prawa do tego świadczenia w roku akademickim 2011/2012. W sytuacji gdy nie zostały spełnione wymienione przesłanki przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego to nie ma znaczenia okoliczność czy spełnione zostały pozostałe warunki przyznania tego świadczenia takie jak bardzo dobre lub dobre wyniki z egzaminów czy zaangażowanie w prowadzenie zajęć dydaktycznych. Nawet gdyby spełnione zostały wymienione "pozostałe warunki" to i tak skarżącemu nie przysługiwałoby prawo do stypendium z uwagi na niespełnienie przesłanek terminowej realizacji programu studiów doktoranckich oraz wykazanie się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Faktem jest, że decyzje organu administracji wydane w obu instancjach nie w pełni spełniają wymogi określone w art.107 § 3 K.p.a. lecz w ostateczności wydane rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. P. T. nie zgadza się z treścią wydanego rozstrzygnięcia podnosząc kilkanaście różnych zarzutów do wydanej decyzji. Zarzuty te nie podważają jednak ustaleń organu, że skarżący nie przebywał w Zakładzie Rehabilitacji Psychospołecznej w maju i czerwcu 2011r. oraz że nie wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej w roku akademickim 2010/2011. Zarzuty skarżącego stanowią polemikę z rozstrzygnięciem organu administracji lecz nie zostały one w żaden sposób uprawdopodobnione. W ocenie sądu nie zasługują one na uwzględnienie. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że nie zostały spełnione przesłanki przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego. P. T. nie realizował bowiem terminowo programu studiów doktoranckich ani też nie wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Organ administracji prawidłowo odmówił skarżącemu prawa do tego świadczenia. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę P. T. Sąd nie uwzględnił oświadczenia skarżącego o cofnięciu skargi zawartego w emailu z dnia 6 kwietnia 2018r. gdyż nie został on przez niego podpisany (k.98). Należy zaznaczyć, że P. T. w poprzednich terminach rozprawy tzn. 26 września 2017r. i 28 grudnia 2018r. również przysłał emaile o cofnięciu skargi (k.41 i 66). Był on wzywany do uzupełnienia braków tych pism przez ich podpisanie w terminie 7 dni lecz tego nie uczynił. W związku z czym zarządzeniami z 18 stycznia 2018r. i z 24 stycznia 2018r. pisma te pozostawiono bez rozpoznania (k.76 i 83). W dniu rozprawy 6 kwietnia 2018r. P.T. ponownie przesłał email o cofnięciu skargi bez własnoręcznego podpisu. Ponieważ w przypadku dwóch poprzednich emaili skarżący mimo wezwania ich nie podpisał sąd odstąpił od ponownego wzywania P.T. do podpisania emaila z 6 kwietnia 2018r. R.T.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło