III SA/Łd 384/09

Dnia 21 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 roku sprawy ze skargi U. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zażalenia U. O. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] roku nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W toku postępowania administracyjnego organy administracji ustaliły, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. skierował do potencjalnych dłużników skarżącej zawiadomienia z dnia 5 sierpnia 2008 roku i 6 sierpnia 2008 roku o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank. Powyższe zawiadomienia skierowano do 12 podmiotów. Z nadesłanych do organu skarbowego przez niektóre podmioty pism wynika, że nie uznają wierzytelności, ponieważ nie posiadają wobec skarżącej żadnych zaległości. Dodatkowo zaznaczono, że odmawiają przekazywania zajętych wierzytelności z uwagi na toczące się postępowanie wyjaśniające. W piśmie z dnia [...] roku skarżąca wniosła skargę na czynności egzekucyjne wraz z prośbą o zawieszenie i natychmiastowe wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji. W dniu [...] roku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. wpłynęło pismo skarżącej, stanowiące odpowiedź na wezwanie organu, w którym wskazała, że jej wniosek należy traktować jako wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jak i zawieszenie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej z uwagi na niespełnienie przesłanek wynikających z art. 56 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W zażaleniu skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wskazała, że działania urzędu skarbowego spowodowały utratę jej klientów, co ma wpływ na stan materialno-finansowy jej rodziny. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, wskazał, że przyczyny zawieszenia postępowania są enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaistnienie jednej z wskazanych przesłanek obliguje organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Organ odwoławczy zaznaczył, że powoływanie się przez skarżącą na trudną sytuację materialną nie stanowi żadnej z przesłanek wymienionych w art. 56 §1 powoływanej ustawy. Celem postępowania egzekucyjnego jest przymusowe wykonanie zaległego obowiązku, w sytuacji, gdy zobowiązany nie uczynił tego dobrowolnie. Organy odwoławczy uznał, że z sytuacji skarżącej nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania. W skardze z dnia 5 lipca 2009 roku skarżąca wniosła o uchylenie powyższego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji z uwagi na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie prawa procesowego tj. art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie. Skarżąca powołała się na argumenty wskazane w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym zgodnie z treścią art. 145 § 1 punkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. odmawiające U. O. zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie uznały, iż należy skarżącej odmówić prawa do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ta kwestia została uregulowana w przepisie art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 roku Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Interpretacja powyższego przepisu pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż wylicza on w sposób enumeratywny okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wyczerpująco reguluje omawianą instytucję prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2004 r., sygn. akt III SA 2376/03, wyrok NSA z 5 marca 1999r., sygn. akt III SA 4497/97 publ. Baza orzeczeń CBOIS). Organ egzekucyjny jest przy tym związany treścią tej normy prawnej, co oznacza, że nie pozostawia ona organowi prawa do swobody wyboru, zarówno co do zawieszenia, czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zachodzi którakolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z 14 lipca 1998r., sygn. akt IV SA 1502/96). Z drugiej zaś strony w razie niewystąpienia żadnej z powyższych wskazanych w art. 56 ustawy przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżąca nie wskazała na istnienie żadnej z wymienionych powyżej przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w przepisie art. 56 powołanej ustawy. Powoływanie się na trudną sytuację materialną, jak i co za tym idzie, zdaniem skarżącej na pogorszenie stanu psychicznego w związku z masową utratą klientów przez jej biuro nie mieści się w żadnej z wskazywanych okoliczności. Oczywiście, są to okoliczności przykre dla skarżącej, tym nie mniej jednak przepis prawa nie zezwala na zawieszenie postępowania egzekucyjnego w takiej sytuacji. Należy stwierdzić, że egzekucja została wszczęta i jest prowadzona przeciwko skarżącej na podstawie konkretnych tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. Jednocześnie wskazać należy, że organy administracji zebrały materiał dowodowy w sprawie w sposób wyczerpujący i właściwie go oceniły, dlatego też niezasadne są podnoszone przez skarżącą zarzuty naruszenia przepisu art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 5 ze zm.). Reasumując, Sąd stwierdził, że Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie odmówił skarżącej zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż żadna z przesłanek z art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w niniejszej sprawie nie wystąpiła. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. D.T.