III SA/Łd 385/15

Dnia 1 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia : zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. P. K. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...]. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomościami położonymi w obrębie geodezyjnym L., oznaczonymi w ewidencji gruntów nr działek: 53, 140 i 278/2 stanowiącymi współwłasność A. W. i R.W. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej, a nieruchomościami obrębu L., oznaczonymi w ewidencji gruntów nr działek: 54, 139 i 279 stanowiącymi własność P. K.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Zwróciło uwagę, iż postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...]., utrzymanym w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...], odmówiono zwolnienia P. K. z kosztów postępowania rozgraniczeniowego został rozpoznany. Sąd z urzędu powziął wiadomość, iż skarga skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględniona wyrokiem z dnia 12 maja 2015r., III SA/Łd 188/15. Wyrokiem tym sąd uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...]. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...]. Wyrok ten na dzień rozpoznawania skargi w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest nieprawomocny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucję zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego regulują przepisy art. 56 oraz art. 123 do art. 126 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Spośród tych przepisów w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Analiza powołanego przepisu prowadzi do wniosku, iż zawieszenie postępowania w tym przypadku jest fakultatywne i uzależnione jest od oceny sądu (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romanowska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 400 i n. oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 189 – 190). Oczywiście ocena ta nie może być dowolna. Jednocześnie zawarte w tym przepisie pojęcie "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania" w orzecznictwie sądowym jest rozumiane szeroko, sądy wychodzą bowiem poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. właśnie w przypadku podjęcia stosownej uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009r., I FZ 248/09; postanowienie NSA z 20 maja 2008r., II FZ 200/08; M. Niezgódka – Medek w uwadze 3 do art. 125 ustawy p.p.s.a. (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze, 2006). Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (vide wyrok NSA z 19 kwietnia 2006r., I FSK 845/05). Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie, np. postępowanie przed Trybunałem Stanu, Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest już rozpoczęte (np. postanowienie NSA z 6 lipca 2011r., II FZ 278/11, postanowienie NSA z 6 lipca 2011r., II FZ 278/11). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się też, że celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego określonych w art. 145 § 1 pkt 7 i art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 267), art. 240 § 1 pkt 7, 8 i 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), jak i przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 p.p.s.a.) na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym, już toczącym się postępowaniu (por. postanowienie NSA z 13 czerwca 2008r., I FZ 221/08; postanowienie NSA z 28 maja 2014r., II GSK 494/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009r., III SA/Wa 3321/08, M. Niezgódka–Medek, Komentarz do art. 125 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex Omega 39/2013). Możliwość zainicjowania tego rodzaju nadzwyczajnego postępowania nie może być jednak traktowana jako samoistna negatywna przesłanka fakultatywnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Warunkiem zawieszenia postępowania mogą być względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. W niniejszej sprawie w ocenie sądu zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania w sprawie kosztów rozgraniczenia do czasu rozpoznania sprawy zwolnienia skarżącego z tych kosztów. Istnieje bowiem ścisły związek między postępowaniem w tej sprawie a wynikiem postępowania w sprawie zwolnienia z kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Zwolnienie skarżącego z kosztów postępowania rozgraniczającego ma wpływ na wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego. A zatem bez uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy zwolnienia skarżącego z kosztów spornego postępowania nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy tych kosztów. Zawieszając postępowanie sąd wziął pod uwagę znaną mu z urzędu okoliczność uchylenia przez WSA w Łodzi nieprawomocnym wyrokiem z dnia 12 maja 2015r., III SA/Łd 188/15, postanowienia o odmowie zwolnienia skarżącego z kosztów postępowania rozgraniczeniowego, jak i wskazane przez sąd w tym wyroku przyczyny uchylenia. Okoliczność podjęcia tego wyroku ma istotne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Na dzień wyznaczonej w niniejszej sprawie rozprawy sądowej kwestia zwolnienia skarżącego z kosztów postępowania rozgraniczeniowego, na którą powoływał się organ odwoławczy utrzymując w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w zakresie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, nie została rozstrzygnięta. Rozstrzygniecie niniejszej sprawy przed rozpoznaniem sprawy zwolnienia z kosztów postępowania rozgraniczeniowego rodzi ryzyko ewentualnego wznowienia postępowania w sprawie kosztów, gdyby okazało się, że skarżący zostanie jednak w toku ponownego rozpoznawania przez organy sprawy zwolnienia z tych kosztów zwolniony z kosztów. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 8 w zw. z art. 126 k.p.a. w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem wznawia się postępowanie, jeśli postanowienie zostało wydane w oparciu o inne postanowienie lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Skoro zatem sprawa kosztów postępowania rozgraniczeniowego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy zwolnienia skarżącego z tych kosztów, to oczywistym staje się, że za zawieszeniem przemawiają również względy ekonomiki postępowania sądowego. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 i art. 131 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. e.o.