III SA/Łd 389/09

WyrokWSA w Łodzi2009-10-01

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa użyczenia lokalu mieszkalnego stanowi tytuł prawny do zajmowanego lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa użyczenia lokalu mieszkalnego, na podstawie której wnioskodawczyni ponosiła koszty utrzymania lokalu i jego napraw, stanowi tytuł prawny do zajmowanego lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W związku z tym, organy błędnie odmówiły przyznania dodatku mieszkaniowego, naruszając tym samym prawo materialne.
Stan faktyczny
J. M. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, zajmując lokal na podstawie umowy użyczenia zawartej z synem. Prezydent Miasta Ł. odmówił przyznania dodatku, uznając, że umowa użyczenia nie stanowi tytułu prawnego do lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało tę decyzję w mocy. J. M. zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając błędną wykładnię pojęcia "tytułu prawnego".
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 1 października 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]. III SA/Łd 389/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (D.U. z 2001 r Nr 71 poz. 734 ze zm.); art. 104 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.)- zwany dalej Kpa., Prezydent Miasta Ł. odmówił J. M. przyznania dodatku mieszkaniowego. Uzasadniając orzeczenie organ pierwszej instancji wskazał, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia bowiem strona nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. zarzuciła naruszenie art. 710 i art. 713 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 Nr 16 poz. 93 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kpa.; art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 ze zm.); art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na treść art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ odwoławczy wskazał, iż dodatek mieszkaniowy z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i ust. 4 tej ustawy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Na podstawie zebranego materiału dowodowego Kolegium ustaliło, iż J.M.zajmuje samodzielnie lokal mieszkalny przy ul. [...] w Ł. Lokal ten stanowi własność syna wnioskodawczyni – B.M., co wynika ze znajdującej się w aktach kserokopii aktu notarialnego [...] r. Strona zajmuje powyższy lokal na podstawie umowy użyczenia z dnia 1 marca 2005 r. W ocenie Kolegium J. M. w chwili składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Na podstawie wskazanej powyżej umowy użyczenia strona mogła jedynie korzystać z przedmiotowego lokalu. Natomiast tytuł prawny należał do B. M. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Łodzi J.M.zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, iż pojęcie "tytułu prawnego" jest równoznaczne z pojęciem "własności lokalu". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. wydane zostały z naruszeniem art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, co skutkuje jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy powołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. dodatkach mieszkaniowych (D.U. z 2001 r Nr 71 poz. 734 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Powyżej powołany przepis określa jedno z trzech niezbędnych kryteriów nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego. Warunkiem jego otrzymania jest łączne spełnienie następujących warunków: 1) zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej , z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego; 2) osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego; 3) tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W niniejszej sprawie organy administracji publicznej rozpatrujące wniosek J. M. uznały, iż nie spełnia ona przesłanki "posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego". W ocenie organów umowa użyczenia z dnia 1 marca 2005 r. , na podstawie której skarżąca zajmuje lokal przy ul. [...] w Ł. , upoważnia ją jedynie do korzystania z tego lokalu. Nie stanowi natomiast tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniu organów orzekających w tej sprawie skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu, który uprawnia ją do ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi bowiem, że dodatek mieszkaniowy przysługuje innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem. J. M.jako swój tytuł prawny do lokalu wskazywała umowę użyczenia mieszkania przy ul. [...] w Ł. zawartą z synem w dniu 1 marca 2005 r. Z treści przedmiotowej umowy wynika, iż J. M. zobowiązuje się między innymi do pokrywania kosztów utrzymania lokalu, jak również do ponoszenia kosztów wszelkich napraw niezbędnych do zachowania przedmiotu użyczenia w stanie nie pogorszonym. Uznać zatem należało, iż spełniona została przesłanka , o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy. Przepis ten wskazuje bowiem osoby, którym dodatek mieszkaniowy przysługuje, stanowiąc że uprawnionymi do dodatku są także inne osoby mające tytuł prawny do zajmowanego lokalu i ponoszące wydatki związane z jego zajmowaniem. Analiza całego przepisu art. 2 ust. 1 tej ustawy pozwala stwierdzić, że każdy inny, niż wymieniony w pkt 1-3 i pkt 5, tytuł do lokalu mieszkalnego może, po spełnieniu pozostałych przewidzianych ustawą przesłanek, upoważniać do nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego. Tytułem tym w ocenie Sądu może być również umowa użyczenia lokalu mieszkalnego, bowiem tytuł taki nie został wprost wyłączony przez ustawę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1181/07, publ. internet - Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawie Naczelnego Sądu Administracyjnego). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] T.,P..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło