III SA/Łd 389/17

Dnia 29 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. J. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy al. [...] kwotę 2952 (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...]. nr SKO[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Starosty [...] z dnia [...].nr Km.[...] w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem pojazdu w całości i ustaliło J. K. wysokość opłaty za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie pojazdu marki Ford Escort, numer rejestracyjny [...], numer identyfikacyjny VIN [...] w kwocie 36.639,27 zł, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm), art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U.z2017.poz.128), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.Dz.U. z 2015r. poz.1659). W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...]. nr Km.[...] Starosta [...]ustalił zapłatę 39.744,68 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu marki Ford Escort, numer rejestracyjny [...], numer identyfikacyjny VIN [...], którego właścicielem był J. K.. Decyzję doręczono stronie w dniu 23.12.2016r. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. zarzucił, że nie otrzymał w dniu 10 października ani później informacji o wszczęciu postępowania w sprawie a tylko pismo z KPMO, z którego wynikało, że po 6 miesiącach nieodebrania samochodu marki Escort nr rej. [...] i po jego przejęciu będzie obciążony kosztami transportu i jego parkowania. Dlatego wobec braku odebrania samochodu odwołujący był przekonany że sprawa jest zakończona. Według odwołującego decyzja została wydana po prawie 9 latach i jest niesprawiedliwa. Jak wynika z przepisów najpierw przepadek samochodu przysługiwał po 6 miesiącach, a od 2010 r. po 3 miesiącach od zajęcia pojazdu, przy czym za każdym razem powinien być informowany o skutkach nieodebrania pojazdu. Jedynym pouczeniem które odwołujący otrzymał było pismo z KPMO Aleksandrowie [...] z marca 2008r. Wobec tego odwołujący uważa, że obciążenie jego kosztami jest niezasadne, a dochodzenie przez gminę takich żądań nastąpiło po zbyt długim upływie czasu i jest przedawnione. Uchylając zaskarżoną decyzję Kolegium wskazało, że w dniu 02.03.2008r. na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu Nr [...] został usunięty pojazd marki Ford Escort nr rej. [...], nr identyfikacyjny [...] z drogi Aleksandrów Ł. Pl. A., i umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] Przedsiębiorstwo Komunikacyjne "B" sp. z o.o. w Z.. Powiadomienie z dnia 03.03.2008r. otrzymał w dniu 03.03.2008r. J. K.. W dniu [...]. nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. umorzył postępowanie w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa ww. pojazdu, którego właścicielem był J. K.. Starosta [...] pismem z dnia 15.02.2012 r. zawiadomił J. K. o usunięciu pojazdu i umieszczeniu na parkingu strzeżonym i możliwości odebrania pojazdu z parkingu po uiszczeniu opłaty za usunięcie i przechowywanie, pouczając stronę o konsekwencjach nieodebrania w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia. W zakreślonym terminie pojazd nie został odebrany. Starosta [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w Z. z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Postanowieniem z dnia [...] sygn.[...] Sąd Rejonowy w Z. po rozpoznaniu sprawy z udziałem J. K. orzekł przepadek ww. pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Postanowienie stało się prawomocne w dniu 31.05.2016 r. Na podstawie opinii rzeczoznawcy ww. pojazd z uwagi na niską wartość i zły stan techniczny został przekazany do recyklingu. Pismem z dnia 10.102.2016r. starosta [...] zawiadomił J. K. o wszczęciu postępowania w sprawie zapłaty kosztów usunięcia, oszacowania i zniszczenia pojazdu. W oparciu o poczynione ustalenia organ I instancji wydał w dniu [...]. decyzję o ustaleniu kosztów w wysokości 39.744,68 zł, wskazując że składa się na to: opłata za usunięcie pojazdu 367,17 zł oraz opłata 39.371,77 zł za cały okres przechowywania pojazdu od 04.09.2010r.do 18.08.2016r.(tj. od dnia wejścia w życie ustawy z 22.07.2010r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz 'niektórych innych ustaw (Dz.U.nr 152,poz.1018 ze zm.), do dnia odbioru, ustalona zgodnie z obwiązującymi uchwałami Rady Powiatu [...]); a ponadto koszt oszacowania pojazdu 307,50 zł i jego ubezpieczenia 65,41 zł. Kolegium wskazało, że podstawę materialnoprawną w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym (dalej p.r.d.). Kwestie związane z usunięciem pojazdu z drogi, na podstawie dyspozycji wydanej przez uprawniony podmiot, uregulowano w art. 130a ust. 1-4 p.r.d. wskazując m. in. , że co do zasady następuje to na koszt właściciela pojazdu (ust. 1, 2 i 2a) oraz że pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (ust. 5c). Odnośnie opłat, w art. 130a ust. 6-6e wskazano, że wysokość opłat jest ustalana corocznie w drodze uchwały rady powiatu, przy czym nie może przekraczać stawek maksymalnych określonych w ustawie. Zgodnie z art. 130a ust. 10 P.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Przepis ten w obecnym brzmieniu obowiązuje od dnia 04.09.2010 r. Wcześniej przepis ten stanowił, że pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nie odebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. W wyroku z dnia 03.06.2008 r.,sygn.akt P4/06 (Dz.U.nr100. poz.649) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 130a ust. 10 p.r.d. w ówczesnym brzmieniu z przepisami Konstytucji RP w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, wskutek czego ww. przepis utracił moc obowiązującą z dniem 12.06.2009 r. Ponadto organ wskazał na przepisy przejściowe w ustawie z dnia 22.07.2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.; dalej u.zm.). Zgodnie z art. 10 u.zm. w przypadku pojazdów, które zostały usunięte przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. 04.09.2010 r.) i do tego dnia nie zostały odebrane z parkingu strzeżonego przez uprawnioną osobę, termin określony w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym (czyli 6 miesięcy od dnia usunięcia), po którego upływie starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, biegnie w dalszym ciągu od dnia usunięcia pojazdu. W przypadkach, w których bieg terminu określonego wart. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu (art. 11 ust. 1 u.zm.). Z mocy art. 12 ust. 2 U.zm. powyższy przepis stosuje się odpowiednio w przypadkach, w których termin określony w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie u.zm. i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 13 u.zm. Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d., w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie u.zm., wobec pojazdów, których 6- miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11.06.2009 r. tj. do dnia wejścia w życie u.zm. Przepisy art. 130a ust.10a-10e p.r.d. regulują tryb wydania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Zgodnie z art. 130a ust. 10e w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej starannosci oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy znaczenie ma treść art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d., które należy interpretować łącznie. W myśl art. 130a ust. 10h p.r.d. - koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu, w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d (dotyczącego sytuacji, gdy nie udało się ustalić właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej do jego odbioru). Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Natomiast stosownie do art. 130a ust. 10i p.r.d., jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponujące nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Zgodnie z art. 130a ust. 10j termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Brak jest zatem podstaw do rozstrzygania w tym zakresie, Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 130a ust. 10k, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat, to nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 10h. Kolegium wskazało, że w świetle art. 130a ust. 10h 10i p.r.d. nakładany w drodze decyzji administracyjnej obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, przy czym w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i p.r.d. jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Organ zwrócił uwagę, że chodzi o jakikolwiek tytuł prawny do pojazdu, z którym wiąże się uprawnienie do używania pojazdu (np. użytkowanie, leasing, najem, użyczenie), a który w określonych przypadkach może powstać na skutek czynności odformalizowanych, w tym w sposób dorozumiany. Ustalenie osób zobligowanych do poniesienia kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d., jest ściśle związane z określeniem stron postępowania prowadzonego w przedmiocie ich zapłaty. Interes prawny w tym postępowaniu ma zawsze osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, zaś w sytuacji określonej w art. 130a ust. 10i P.r.d. także osoba wskazana w tym przepisie. W art. 130 ust. 10h p.r.d. określono zakres przedmiotowy kosztów obciążających właściciela usuniętego pojazdu(z zastrzeżeniem ust. 10i). Należy więc przyjąć, że dotyczy on kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, które powstały od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. W kontekście przechowywania pod pojęciem "zakończenie postępowania" należy rozumieć zakończenie postępowania cywilnego w sprawie przepadku pojazdu. Sprzedaż lub zniszczenie pojazdu stanowi uprawnienie jego właściciela, a zatem jest możliwe dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu przyznającego powiatowi własność pojazdu w drodze przepadku Nie można uznać za celowe obciążanie obywateli wprost wskazanymi w tym przepisie kosztami związanymi z oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem. Analizowane unormowania p.r.d. nie określają terminu do wystąpienia przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Ograniczają się jedynie do wskazania, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10), a dodatkowo przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). Kolegium uznało, że starosta nie jest związany żadnym terminem w zakresie wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, mając w szczególności na względzie, że w świetle obowiązującego prawa czynność ta musi być poprzedzona powiadomieniem właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu i skutkach prawnych jego nieodebrania, co oznacza, że osoby te mają pełną świadomość swojej sytuacji prawnej. Natomiast w zakresie terminu wydania decyzji w sprawie zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ustawodawca zastosował rozwiązanie, o którym mowa wart. 130a ust. 10k p.r.d. Postępowanie wyjaśniające w sprawie administracyjnej zapłaty kosztów nie obejmuje okoliczności, o których mowa w art. 130a ust. 10e P.r.d., stanowiących przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, np. czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu lub uprawnioną osobę o obowiązku odbioru pojazdu. Te i wszystkie inne kwestie poprzedzające orzeczenie o przepadku pojazdu bada sąd w odrębnym postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania. W konsekwencji postępowanie dowodowe przeprowadzane w ramach postępowania administracyjnego powinno skupiać się na kwestiach określonych w art. 130a ust. 10h i 10i P.r.d., tzn. ustaleniu osoby albo osób zobowiązanych do pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu oraz sprecyzowaniu kosztów objętych tym obowiązkiem i określeniu ich wysokości. W wyniku analizy dokumentów załączonych do akt niniejszej sprawy pod kątem treści przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej Kolegium stwierdziło w decyzji organu I instancji naruszenia prawa, które usunięto w postępowaniu odwoławczym. Kolegium wyjaśniło, że usunięcie pojazdu w oparciu o dyspozycję wydaną przez uprawniony podmiot spowodowało, że ma zastosowanie regulacja z przepisu art. 130a p.r.d. Zgodnie z art. 130a ust. 10 P.r.d. w brzmieniu obowiązującym od dnia 4.09.2010 r., mającym z mocy art. 11 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 2 U.zm. zastosowanie w odniesieniu do pojazdu stanowiącego własność J. K. utrata własności pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i nast. p.r.d. następuje w oparciu o prawomocne orzeczenie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, które ma charakter konstytutywny (prawotwórczy). Kolegium powołało brzmienie art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j.Dz.U.2016.l822 ze zm.). Wskazało, że kwestia spełnienia wszystkich przesłanek niezbędnych do orzeczenia przepadku została prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd powszechny i wobec tego wiąże zarówno Starostę [...], jak i tutejsze Kolegium. Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] orzekł przepadek pojazdu marki Ford Escort o numerze rejestracyjnym [...]będącego dotychczas własnością J. K. na rzecz Powiatu [...]. Strona mogła kwestionować powyższe rozstrzygnięcie, czego nie uczyniła. Odnosząc się do zarzutu prowadzenia postępowania przez długi okres czasu należy wyjaśnić, iż wysokość opłaty jest wynikiem, ale tylko i wyłącznie nieodebrania pojazdu przez J. K.. Starosta [...] miał prawo i mógł oczekiwać, że właściciel sam odbierze pojazd, aby uniknąć wyższych kosztów związanych z jego przechowywaniem i równocześnie powiat i właściciel unikną kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Pozbawienie obywatela własności, jako naruszenie konstytucyjnej zasady oraz obciążanie obywateli wszelkimi kosztami z tym związanymi powinno być ostatecznością. Wbrew zarzutom odwołującego przedmiotowe postępowanie toczy się dopiero od 10.10.2016r. i to nie wpływa na wysokość należnych kosztów. W ocenie Kolegium organ I instancji błędnie wyznaczył okres przechowywania pojazdu, za który opłatami obciążył stronę. Przy czym należy zaznaczyć, że naliczane opłaty dopiero od dnia 04.09.2010r. jest rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Zgodnie z przepisem art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym w chwili usunięcia) pojazd był usuwany z drogi na koszt właściciela. Pojazd usunięty z drogi, umieszczało się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (art. 130a ust. 6 P.r.d. w brzmieniu obowiązującym w chwili usunięcia).Skoro z art. 13 U.zm. wynika obciążenie Skarbu Państwa kosztami przechowywania pojazdu w okresie po wyeliminowaniu z obrotu prawnego przepisu art. 130a ust. 10 p.r.d.w jego poprzednim brzmieniu i do dnia wejścia w życie regulacji art. 130a ust. 10h p.r.d., to jednak właściciel usuniętego pojazdu powinien ponosić koszty jego przechowywania w okresie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu, gdy ten okres minął w trakcie obowiązywania przepisu art. 130a ust. 10 p.r.d. tj. do dnia 11.06.2009 r. Organ powołał art. 139 k.p.a. Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja nie narusza rażąco prawa. Również zaskarżona decyzja nie narusza rażąco interesu społecznego. Nie można uznać za rażące naruszenie interesu społecznego samego tylko wydania wadliwej (i to nie rażąco wadliwej) decyzji. Na sytuację prawną strony w przedmiotowej sprawie w dużej mierze wpłynęła zmiana regulacji prawnych. Zdaniem Kolegium w kontekście przechowywania pod pojęciem "zakończenie postępowania" należy rozumieć zakończenie postępowania cywilnego w sprawie przepadku pojazdu. Kolegium uznało, że J. K. ponosi koszty związane z przechowywaniem pojazdu od dnia 04.09.2010r. do dnia 30.05.2016r. (postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...]. sygn. akt. [...] stało się prawomocne dnia 31.05.2016r.). Uchybienie w tym zakresie Kolegium usunęło. Zdaniem Kolegium brak było podstaw prawnych do ustalenia dla Strony kosztów ubezpieczenia pojazdu OC w kwocie 65,41 zł. Uchybienie to Kolegium usunęło. Kierując się ww. przesłankami Kolegium stwierdza, że : - wysokość opłaty za usunięcie pojazdu wynosi 367,17zł - wysokość opłaty za przechowywanie pojazdu wynosi 35964,60 zł - wysokość opłaty za oszacowanie pojazdu wynosi 307,50 zł Zatem ustalona dla Pana J. K. łączna opłata za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie pojazdu wynosi 36.639,27zł. Na powyższą decyzję J. K. wniósł skargę do WSA w Łodzi wskazując, iż jest ona dla niego niezrozumiała i niezasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7, 77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r. poz.1137 ze zm.), dalej p.r.d. Zgodnie z treścią art.130a ust.10h wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010r., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W myśl art.130a ust.5c.) p.r.d. pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Zgodnie z treścią art.130a ust.6 p.r.d. rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. W myśl art.130a ust.6a pkt.c.) p.r.d. ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c motocykl - za usunięcie - 200 zł; za każdą dobę przechowywania - 22 zł, Zgodnie z treścią art.130a ust.6c.) p.r.d. na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych. W myśl art.130a ust.10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Zgodnie z treścią art.130a ust.10e.) p.r.d. w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Należy zaznaczyć, że przepis art.130a p.r.d. przed dniem 4 września 2010r. miał inne brzmienie. Z tym dniem (tzn. z dniem 4 września 2010r.) został on zmieniony ustawą z 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 152 poz.1018 ze zm.). Zgodnie z treścią art.130a ust.1 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2010r., pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku: 1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu; 2) nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia; 3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego. W myśl art.130a ust.10 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2010r., pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. W myśl art.10 ustawy z 22 lipca 2010r. w przypadku pojazdów, które zostały usunięte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i do tego dnia nie zostały odebrane z parkingu strzeżonego przez uprawnioną osobę, termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, po którego upływie starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, biegnie w dalszym ciągu od dnia usunięcia pojazdu. Zgodnie z treścią art.12 ust.1 ustawy z 22 lipca 2010r. postępowania w sprawach przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się, a sprawy przekazuje właściwym starostom. Przepis art. 11 stosuje się odpowiednio. W myśl art.12 ust.2 ustawy z 22 lipca 201r. w przypadkach, w których termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przepis art. 11 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z treścią art.13 ustawy z 22 lipca 2010r. Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego ustalająca wobec skarżącego opłatę za usunięcie z drogi samochodu marki Ford Escort nr rej. [...], jego przechowywanie na parkingu w okresie od 4 września 2010r. do 30 maja 2016r. oraz jego oszacowanie na łączną kwotę 36639,27 zł. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 2 marca 2008r. samochód marki Ford Escort nr rej[...], stanowiący własność J. K., został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym. Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął postępowanie w sprawie przejęcia pojazdu skarżącego na rzecz Skarbu Państwa zaś postanowieniem z dnia [...]. postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone. W dniu 18 marca 2016r. Powiat [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w Z. o orzeczenie przepadku samochodu. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...]. w spr. [...] Sąd Rejonowy w Z. orzekł przepadek samochodu Ford Escort, stanowiącego własność J. K. na rzecz Powiatu [...]. Z przepisu art.130a ust.10h p.r.d., w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010r., wynika, że wszelkie koszty związane między innymi z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do momentu zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia. Intencją tego przepisu było to aby koszty te ponosiła osoba, której niewłaściwe i niezgodne z prawem zachowania spowodowało te koszty. Właściciela pojazdu winny jednak obciążać tylko koszty uzasadnione a więc takie, które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania a nie takie, które są wynikiem zaniechań czy bezczynności organu administracji. Kwestia ta ma istotne znaczenie w przypadku powstania kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi na parking strzeżony. Przepis art.130a ust.10 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010r., przewiduje bowiem, że starosta występuje do sądu cywilnego z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu jeżeli właściciel prawidłowo powiadomiony nie odebrał pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia przy czym z wnioskiem takim może wystąpić nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art.130a ust.10 por.d.). Starosta występuje zatem z wnioskiem do sądu cywilnego przy czym, w ocenie sądu, winien z nim wystąpić w rozsądnym terminie. Termin na złożenie takiego wniosku nie powinien być nadmiernie wydłużony. Nie może być bowiem tak, że organ nie robi nic przez długi okres czasu i dopiero po wielu latach występuje do sądu cywilnego a następnie obciąża kosztami właściciela za cały okres przechowywania pojazdu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego. W ten sposób poprzez swoją bezczynność i zaniechania organ generuje powstanie kosztów, którymi w całości obciąża właściciela pojazdu. Postępując w ten sposób właściciel pojazdu ponosi koszty spowodowane także bezczynnością organu. W przekonaniu sądu właściciel pojazdu winien ponosić koszty przechowywania ale tylko uzasadnione a więc takie, które są normalnym następstwem swojego niewłaściwego zachowania a nie takie, które są spowodowane zaniechaniem organu. W przepisie art.130a ust.10h.) p.r.d. jest mowa o naliczeniu kosztów do zakończenia postępowania. Określenie "zakończenie postępowania" odnosi się do postępowania o stwierdzenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku właścicielem pojazdu staje się bowiem powiat i nie ma już podstaw do obciążania kosztami osoby nie będącej już właścicielem pojazdu. Pogląd taki wyraził NSA w wyroku z 6 kwietnia 2017r. w spr. I OSK 1959/15. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu. W rozpoznawanej sprawie J. K. został obciążony kosztami usunięcia pojazdu z drogi, kosztami przechowywania pojazdu oraz kosztami jego oszacowania. Jeżeli chodzi o koszty usunięcia samochodu to obciążenie kosztami skarżącego wynika zarówno z przepisów obowiązujących w dacie usunięcia pojazdu (art.130a ust.1 p.r.d.) jak i obowiązujących od dnia 4 września 2010r. (art.130a ust.10h.) p.r.d.). Odnośnie kosztów przechowywania i oszacowania pojazdu to skarżący jest zobowiązany do ich ponoszenia na podstawie art.130a ust.10h.) p.r.d. Treść tego przepisu w sposób niewątpliwy wskazuje, że koszty te ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu dyspozycji jego usunięcia z drogi. W przekonaniu sądu organy administracji nie wyjaśniły jednak czy koszty, którymi obciążono skarżącego są kosztami uzasadnionymi. Dotyczy to szczególnie kosztów przechowywania samochodu. J. K. został obciążony kosztami przechowywania za okres od 4 września 2010r. do 30 maja 2016r. czyli za okres od dnia wejścia w życie przepisu art.130a ust.10 p.r.d. do uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku pojazdu na przecz Powiatu [...]. Organy nie wyjaśniły czy koszty przechowywania samochodu przez okres prawie 6 lat są kosztami uzasadnionymi, które winien ponieść skarżący. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach znowelizowany przepis art.130a ust.10 p.r.d. wszedł w życie w dniu 4 września 2010r. Przewiduje on możliwość wystąpienia starosty do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w ciągu 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Po wejściu w życie tego przepisu starosta winien niezwłocznie podjąć działania o których mowa w art.130a ust.10 p.r.d. (wystąpienie z wnioskiem do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu). W niniejszej sprawie Starosta [...] wystąpił do sądu cywilnego o orzeczenie przepadku samochodu dopiero w dniu 18 marca 2016 czyli po upływie przeszło pięciu i pół roku od dnia wejścia w życie przepisu art.130a ust.10 p.r.d. w nowym brzmieniu. Przez okres prawie 6 lat organ nie podjął żadnych działań w tym zakresie. Oznacza to, że przez tak długi okres czasu Starosta [...] był w bezczynności. Zaniechanie organu w tym zakresie generowało dodatkowe koszty przechowywania bo w tym czasie samochód skarżącego cały czas stał na parkingu strzeżonym. Wysokie koszty przechowywania pojazdu były wynikiem zarówno niewłaściwego zachowania skarżącego (usunięto jego samochód na parking strzeżony) jak i wieloletniej bezczynności organu w uregulowaniu stanu prawnego pojazdu. Obecnie całymi kosztami został obciążony skarżący. Oznacza to, że J. K. ma obecnie ponieść koszty zarówno swojego niewłaściwego zachowania jak i wieloletniego zaniechania Starosty [...] w uregulowaniu kwestii własnościowej samochodu. Sąd w obecnym składzie nie podzielił takiego stanowiska. Jak już zostało to omówione we wcześniejszych rozważaniach koszty obciążające właściciela pojazdu, o których mowa w art.130a ust.10 p.r.d., muszą być uzasadnione a więc właściciel winien ponieść koszty będące normalnym następstwem jego nagannego zachowania. Nie można natomiast obciążać właściciela takimi kosztami, które są skutkiem bezczynności organu. W przekonaniu sądu nie można uznać, że całe koszty przechowywania pojazdu przez okres prawie 6 lat (od 4 września 2010r. do 30 maja 2016r.) są normalnym następstwem usunięcia pojazdu skarżącego. W ocenie sądu organy administracji nie wyjaśniły czy koszty, którymi został obciążony skarżący są kosztami uzasadnionymi. Nie został wyjaśnione dlaczego wniosek do sądu cywilnego o orzeczenie przepadku samochodu nie został złożony bezpośrednio po wejściu w życie ustawy z 22 lipca 2010r. tylko w dniu 18 marca 2016r. Dopiero wyjaśnienie tej okoliczności pozwala na dokonanie oceny czy koszty przechowywania spornego pojazdu od 4 września 2010r. do 30 maja 2016r. można uznać za uzasadnione i obciążyć nimi skarżącego. W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji brak jest rozważań w tym zakresie. Organy nie wyjaśniły zatem dokładnie stanu faktycznego w sprawie ani w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego co stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Nie można się zgodzić z poglądem organu wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że starosta nie jest związany żadnym terminem do wystąpienia z wnioskiem do sądu cywilnego o orzeczenie przepadku pojazdu. W przepisie art.130a ust.10 p.r.d. faktycznie nie ma mowy o terminie lecz nie oznacza to całkowitej dowolności organu w tym zakresie. Przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym generuje bowiem koszty i jest rzeczą zrozumiałą, że organ powinien podjąć działania aby je maksymalnie zminimalizować. Powinien zatem wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w art.130a ust.10 p.r.d. w miarę rozsądnym terminie. Przyjęcie poglądu, że organ może w dowolnym czasie wystąpić z wnioskiem do sądu cywilnego oznaczałoby świadome przerzucanie na właściciela pojazdu kosztów przechowywania a koszty te miałyby pokrywać również bezczynność organu w tym zakresie. Pogląd taki, w ocenie sądu, jest nie do przyjęcia. Pogląd, że właściciela pojazdu w dacie jego usunięcia powinny obciążać tylko koszty uzasadnione a więc koszty będące normalnym następstwem jego zachowania a nie koszty powstałe wskutek zaniechania organu wyraził WSA w Łodzi w wyrokach z 19 lutego 2015r. w spr. III SA/Łd 1015/14 i z 15 lutego 2017r. w spr. III SA/Łd 930/16. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że J.K. nie powinien ponosić żadnych kosztów związanych z samochodem usuniętym z drogi, gdyż w myśl art.130a ust.10 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie usunięcia z drogi, przeszedł on na rzecz Skarbu Państwa i nastąpiło to na długo przez nowelizacją tego przepisu. W ocenie skarżącego nie był on właścicielem samochodu w okresie od 4 września 2010r. do 30 maja 2016r. i nie powinien ponosić żadnych kosztów. Należy zaznaczyć, że w dacie usunięcia motocykla z drogi obowiązywał przepis art.130a ust.10 p.r.d. w następującym brzmieniu: pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku: 1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu; 2) nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia; 3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego. W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. nr 191 poz.1377 ze zm.). O przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzekał naczelnik właściwego urzędu skarbowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony był pogląd, że decyzja naczelnika właściwego miejscowo urzędu skarbowego stwierdzająca przejście na rzecz Skarbu Państwa własności samochodu uznanego za porzucony była decyzją deklaratoryjną i potwierdzała tylko to co nastąpiło z mocy samej ustawy (uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z 29 listopada 2010r. w spr. I OPS 1/10, wyrok NSA z 10 marca 2009r. w spr. I OSK 1399/08). Taka decyzja mogła zostać wydana do dnia 11 czerwca 2009r.(z tym dniem art.130a ust.10 p.r.d. stracił moc w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2008r. w spr. P 4/06). W niniejszej sprawie decyzja naczelnika urzędu skarbowego nie została wydana. Wprawdzie postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął postępowanie w sprawie przejęcia motocykla skarżącego na rzecz Skarbu Państwa lecz postanowieniem z dnia [...]. postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone (k.20 akt administracyjnych). W sytuacji gdy nie doszło do wydania takiej decyzji to nie można uznać, że właścicielem pojazdu skarżącego stał się Skarb Państwa. Nawet jednak gdyby doszło do wydania takiej decyzji to i tak treść przepisu art.130a ust.10h p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym od 4 września 2010r.) stanowi kto ponosi koszty określone w tym przepisie a mianowicie jest to osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji o jego usunięciu. Nadto kwestię kto jest właścicielem samochodu skarżący mógł podnosić w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Z. w spr. I / [...], w której był uczestnikiem. W postanowieniu z [...]. Sąd Rejonowy w Z. orzekł przepadek samochodu na rzecz Powiatu [...] wyraźnie stwierdzając, ze był on własnością J. K.. W postanowieniu tym skarżący został nadto obciążony kosztami postępowania. W postępowaniu cywilnym J.K. mógł podnosić, że nie jest już właścicielem pojazdu lecz jest nim Skarb Państwa. Gdyby taka okoliczność została podniesiona sąd cywilny z cała pewnością by tę kwestię wyjaśnił zawiadamiając Skarb Państwa o toczącym się postępowaniu. Tak się jednak nie stało. Zgodnie z treścią art.365 § 1 K.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Oznacza to, że sąd w niniejszej sprawie jest związany postanowieniem z [...]orzekającego przepadek na rzecz Powiatu [...] samochodu będącego dotychczas własnością J. K.. Zarzut skargi, że właścicielem spornego pojazdu jest Skarb Państwa nie jest zasadny. Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że organy administracji nie wyjaśniły dokładnie czy koszty, którymi został obciążony J. K. są kosztami uzasadnionymi a więc takimi, które są normalnym następstwem jego zachowania a nie wynikają z zaniechania organu administracji. Stanowi to naruszenie art. 7, 77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]. Na podstawie art.250 p.p.s.a. sąd przyznał adwokat M. J. kwotę 2952 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy dokonać ponownie wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego i w razie konieczności uzupełnić materiał dowodowy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. ms