III SA/Łd 39/11

Dnia 2 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2011 roku sprawy ze skargi F. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wysokości dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt k.p.a. w związku z art. 2, art. 3, art. 5, art. 6, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych po rozpoznaniu odwołania F. M. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wysokości dodatku mieszkaniowego przyznanego na okres 1 października 2010 r. do 31 marca 2011 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania organ I instancji przyznał skarżącej dodatek mieszkaniowy w wysokości 18,99 złotych miesięcznie. Skarżąca w dniu 2 listopada 2010 r. wniosła odwołanie, w którym podniosła, że przyznany dodatek mieszkaniowy jest za niski, bowiem w poprzednim miesiącu wynosił 74,19 złotych. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. wskazało, że jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jest równy lub wyższy od 150 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym to, zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20 % dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie jednoosobowym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że F. M. zajmuje spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 36,07 m2, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Średni miesięczny dochód z tego gospodarstwa w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, zgodnie z deklaracją o wysokości dochodu członków gospodarstwa domowego z dnia 24 września 2010 r. wynosił 1.061,27 zł. Do dochodu zaliczono, zgodnie z definicją ustawową, emeryturę wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczką na podatek dochodowy w łącznej kwocie 3.183,81 zł. Średni miesięczny dochód skarżącej w wysokości 1.061,27 zł był wyższy od 150 % kwoty najniższej emerytury, która w dniu złożenia wniosku wynosiła 706,29 zł. Organ odwoławczy podniósł, że skarżąca nie kwestionuje wysokości dochodu, który został przyjęty przez organ pierwszej instancji do wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Wydatki mieszkaniowe poniesione przez skarżącą potwierdzone przez administrację Spółdzielni Mieszkaniowej "P.", wynosiły 257,61 zł. Do celów obliczenia dodatku mieszkaniowego organ pierwszej instancji kwotę tę pomniejszył o "dopłatę do wkładu z tytułu zwiększenia wartości budynku' w wysokości 28,86 zł do kwoty 228,75 zł. Na podstawie Uchwały Rady Miejskiej w Ł. nr [...] z dnia [...] r. obowiązuje stawka w wysokości 0,80 zł/m. Opłaty w wysokości 28,86 zł (36,07 m x 0,80 zł = 28,86 zł) nie można uznać za opłatę związaną z eksploatacją w rozumieniu art. 6 ust. 4 pkt 2 lub inną - niż wymienione w art. 6 ust. 4 pkt 1 -4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - opłatę za używanie lokalu, a tym samym opłaty tej nie można uwzględnić przy wyliczaniu dodatku mieszkaniowego. Wydatki zwiększające wartość budynku nie są opłatą związaną z używaniem lokalu. Zwiększenie wartości budynku ma wpływ na wartość rynkową własnościowego prawa do lokalu F. M. Ponieważ lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącą ma powierzchnię użytkową wynoszącą 36,07 m2, a powierzchnia normatywna dla 1 osoby wynosi 35 m2, to dla celów obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego - na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy - została przyjęta kwota wydatków mieszkaniowych w wysokości 221,96 zł. Z uwagi na to, iż w lokalu mieszkalnym zajmowanym przez skarżącą brak instalacji ciepłej wody do wydatków mieszkaniowych zaliczono również ryczałt za ogrzewanie wody w wysokości 9,28 zł. Wydatki mieszkaniowe łącznie z naliczonym ryczałtem wyniosły 231,24 zł. Organ odwoławczy wskazał, że dodatek mieszkaniowy wyliczony dla skarżącej stanowi różnicę pomiędzy wydatkami mieszkaniowymi, które po pomniejszeniu o kwotę 28,86 zł, przeliczeniu na powierzchnię normatywną łącznie z naliczonym ryczałtem wynosiły 231,24 zł, a 20 % średniego miesięcznego dochodu odwołującej, który wynosił 1.061,27 zł. Wyliczony dodatek mieszkaniowy osiągnął wartość 18,99 zł. W skardze z dnia 3 stycznia 2011 r. F. M. wniosła o uchylenie powyższej decyzji, podnosząc, że obliczając dochód organ powinien zaliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne oraz liczbę określającą wydatki mieszkaniowe, która nie została wskazana prawidłowo. W odpowiedzi na skargę z dnia 25 stycznia 2011 r. organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji czy postanowienia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała rozstrzygnięcie strona skarżąca. W rozpoznawanej sprawie organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W przedmiotowym postępowaniu Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję przyznającą F. M. dodatek mieszkaniowy w wysokości 18,99 złotych na okres od 1 października 2010 r. do 31 marca 2010 r. w dniu [...] r. Na decyzji tej widnieje podpis "R. M." i adnotacja "otrzymałem" w dniu 15 października 2010 r. Natomiast w dniu 2 listopada 2010 r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie sporządzone przez F. M. od powyższej decyzji. Przesyłając je do organu odwoławczego Prezydent Miasta Ł. zaznaczył w piśmie przewodnim z dnia 9 listopada 2010 r., że odwołanie nie zostało złożone w terminie, a organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, a w motywach uzasadnienia nie ustosunkowało się do okoliczności złożenia odwołania w terminie, czy też po terminie. W ocenie Sądu stanowi to podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego powyższej decyzji z uwagi na nieustalenie stanu faktycznego sprawy. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z treścią art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W myśl zaś przepisu art. 42 § 1 i § 2 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy; pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie ustalił czy odwołanie zostało wniesione w terminie, co więcej nie ustalił również czy decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. została doręczona stronie skarżącej. Z akt administracyjnych nie wynika bowiem jaki stosunek - pokrewieństwa, małżeństwa, powinowactwa łączy osobę, która decyzję osobiście odebrała, czyli R. M. ze skarżącą. Nie wiadomo również czy R. M.i był w ogóle uprawniony do odbioru tej decyzji w siedzibie organu I instancji. Podkreślić bowiem należy, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego F. M. wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z oświadczenia zarządcy domu znajdującego się na drugiej stronie przedmiotowego wniosku również wynika, że w lokalu na pobyt stały zameldowana jest jedna osoba. Stąd też uznać należy, że organ administracji nie poczynił w zakresie doręczenia decyzji piewszoinstancyjnej odpowiednich ustaleń, które wskazywałyby na datę jej faktycznego doręczenia i ewentualnego zachowania terminu do wniesienia odwołania. Obowiązek organu dokonania skutecznego doręczenia decyzji podmiotowi, który zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego jest upoważniony do odbioru pisma, traktować należy jako korelat uprawnienia strony do zapoznania się ze sposobem rozstrzygnięcia przez organ złożonego pisma. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 15 października 2008 r. (sygn. akt II GPS 4/08, ONSAiWSA 2009/1 poz. 1), uzewnętrznienie oświadczenia woli kompetentnego organu administracji publicznej następuje przez zakomunikowanie woli jednostce, której uprawnienia lub obowiązki kształtuje decyzja administracyjna. Sąd stanął więc na stanowisku, iż organ nie ustalił czy dokonano doręczenia w sposób właściwy, a co za tym idzie, nie ustalił czy decyzja organu I instancji weszła do obrotu prawnego, nie ustalił także kiedy i czy w ogóle skarżąca otrzymała decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, ustosunkowując się przy tym do pisma organu I instancji z dnia 9 listopada 2010 r. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do dnia uprawomocnienia się wyroku. A. B.