III SA/Łd 390/18

Dnia 4 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych i formalnych zażalenia w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. AM, B1, B p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. AM, B1, B z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 czerwca 2018 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł oraz nadesłania odpisu zażalenia podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Przesyłka listowa skierowana do skarżącej została zwrócona do sądu z uwagi na upływ terminu do jej odbioru. Wezwania przesłano skarżącej ponownie zarządzeniem z dnia 12 lipca 2018 r. i doręczono w dniu 24 lipca 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 26). W dniu 8 sierpnia 2018 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych i formalnych zażalenia. Wskazała, że ma chorą mamę, którą się opiekuje. Wyjaśniła, że wezwania odebrała córka, a ona sama wróciła do Ł. 3 sierpnia 2018 r. i otrzymała pismo, które córka odebrała 24 lipca 2018 r. Do wniosku załączyła kserokopię skargi. W dniu 8 sierpnia 2018 r. na rachunek sądu wpłynęła kwota 100 zł tytułem wpisu od zażalenia. Zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2018 r. wezwano skarżącą do nadesłania odpisu zażalenia podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. W dniu 28 sierpnia 2018 r. skarżąca uzupełniła brak formalny powyższego wniosku przez jego własnoręczne podpisanie oraz złożenie odpisu zażalenia. Kolejnym zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2018 r. wezwano skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przywrócenia terminu zaznaczając, że dowód doręczenia wezwania do usunięcia braków zażalenia i uiszczenia wpisu wskazuje, że przesyłka została doręczona "adresatowi", a więc osobiście skarżącej. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że osobiście nie odebrała wezwań, gdyż była poza Ł., a pismo odebrała jej córka. Wezwanie otrzymała dopiero po powrocie i dlatego nie zmieściła się w terminie. Skarżąca wskazała, że mieszka pod innym adresem, a korespondencja przyszła pod adres zameldowania. Do pisma załączyła kserokopię umowy najmu lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. nr 1302 t.j.) przywrócenie terminu przez sąd następuje, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z wnioskiem o przywrócenie terminu strona występuje w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych zażalenia w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, skoro jak twierdzi, w dniu 3 sierpnia 2018 r. wróciła do Ł. i zapoznała się z treścią wezwań. Wniosek o przywrócenie terminu nadała za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 8 sierpnia 2018 r. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 4 p.p.s.a., skarżąca równocześnie ze złożonym wnioskiem dokonała czynności, co do których uchybiła wcześniej terminowi. Rozważenia wymagało zatem, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków zażalenia nastąpiło bez jej winy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Jak podkreśla się w orzecznictwie (np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym przy ocenie winy lub jej braku, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków zażalenia. Skarżąca wskazała bowiem, że nastąpiło ono ze względu na jej wyjazd poza granice Ł.. Twierdziła, że przesyłkę listową z wezwaniami do uzupełnienia braków zażalenia odebrała córka i przekazała ją jej po powrocie. W związku z wezwaniem sądu do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, skarżąca podtrzymała argumentację, że korespondencję odebrała córka. Wyjaśniła także, że korespondencja została wysłana na adres zameldowania, a nie na adres, pod którym ma zawartą umowę najmu lokalu mieszkalnego. Odnosząc się do argumentacji podniesionej we wniosku o przywrócenie terminu wskazać trzeba, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany powinien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie powinno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Okoliczności przedstawione przez skarżącą nie uprawdopodabniają braku jej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków zażalenia. Jak wynika z załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania do uzupełnienia braków zażalenia - k. 26 przesyłka została odebrana w placówce pocztowej przez adresata przesyłki – M.K. w dniu 24 lipca 2018 r. Takim podpisem opatrzono zwrotne potwierdzenie odbioru., na co zwrócono uwagę w kierowanym do skarżącej zarządzeniu. W ocenie sądu nie zasługują zatem na uwzględnienie gołosłowne wyjaśnienia skarżącej, że przesyłkę odebrała jej córka. Z akt sprawy wynika, że córka skarżącej – I. S. odebrała jedynie wcześniejszą przesyłkę zawierającą odpis postanowienia o odrzuceniu skargi - k. 15. Pozostałe w aktach zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłek sądowych odbierane były osobiście przez skarżącą i opatrzone tym samym podpisem. Nie można zatem, uznać, że skarżąca dołożyła należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Podkreślić należy, że skarżąca planując wyjazd (z wyjaśnień skarżącej nie wynika by był nagły i nieoczekiwany), w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, powinna sobie zapewnić możliwość odbioru korespondencji w swoim miejscu zamieszkania przez osobę uprawnioną np. dorosłego domownika lub dozorcę domu, jak również mogła ustanowić pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego, bądź też w placówce pocztowej ustanowić inną osobę swoim pełnomocnikiem pocztowym. Opieka nad innym członkiem rodziny, bądź konieczność wyjazdu jako takie nie stanowią podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Dodatkowo zauważyć należy, że korespondencja w przedmiotowej sprawie doręczana jest skarżącej na adres wskazany w skardze. Stosownie do treści art. 70 § 1 p.p.s.a. strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu ( § 2 art. 70). O powyższym obowiązku pouczoną skarżącą przy doręczeniu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi – punkt 7 pouczenia – k. 12 odw. Skarżąca nie wskazała sądowi innego adresu do doręczeń, zatem dla rozstrzygnięcia niniejszego wniosku o przywrócenie terminu nie ma znaczenia okoliczność, że faktycznie skarżąca nie mieszka pod adresem zameldowania. Reasumując, zachowanie strony nosi znamiona winy polegającej na niedbalstwie - braku należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, co skutkuje odmową przywrócenia wnioskowanego terminu Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. e.c.