III SA/Łd 399/04

WyrokWSA w Łodzi2004-12-15

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie w sprawie o wymeldowanie, gdy toczy się postępowanie cywilne dotyczące ochrony posiadania lokalu, od którego zależy ustalenie, czy opuszczenie lokalu było dobrowolne?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie o wymeldowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie o wymeldowaniu zależy od uprzedniego ustalenia przez sąd cywilny, czy opuszczenie lokalu przez osobę, której dotyczy postępowanie, nastąpiło dobrowolnie i czy nie było wynikiem bezprawnych działań innych osób. Postępowanie cywilne w sprawie o ochronę posiadania stanowi zagadnienie wstępne, od którego zależy treść decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wymeldowanie K. Ł. z lokalu, twierdząc, że ta wyprowadziła się w czerwcu 2002 r. W międzyczasie M. Ł. i K. Ł. wniosły pozew przeciwko skarżącej o uniemożliwianie korzystania z lokalu. Prezydent Miasta Ł. zawiesił postępowanie o wymeldowanie, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania cywilnego. Wojewoda Ł. utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, powtarzając argumenty o dobrowolnym opuszczeniu lokalu przez K. Ł.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi kwotę 240 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. Ł. na postanowienie Wojewody Ł. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie K. Ł. 1/ oddala skargę, 2/ przyznaje adw. R. S., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. kwotę 240 /dwieście czterdzieści/ złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej i kwotę tę nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa - kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. III SA/Łd 399/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [..] Nr [...] Wojewoda Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i 97 § 1 pkt 4 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..] o zawieszeniu postępowania w sprawie o wymeldowanie K. Ł. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A.w Ł. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, z wnioskiem o wymeldowanie K. Ł. i M. Ł. wystąpiła w dniu 7 października 2003 r. W. Ł. - współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości w 4/6 częściach. W uzasadnieniu wniosku podała m. in., że K. Ł. nie mieszka w domu przy ul. A od czerwca 2002 r. W toku prowadzonego postępowania , organ I instancji uzyskał informację o wniesieniu do Sądu Rejonowego dla Ł. W. w Ł. przez M. Ł. i K. Ł pozwu przeciwko W. Ł. o uniemożliwianie korzystania z lokalu przy ul A. ( sygnatura sprawy II C 892/03). Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [..] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie o wymeldowanie K. Ł.uznając, że taką podstawę daje złożenie przez K. Ł. pozwu do sądu powszechnego. W ocenie organu I instancji, rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd, co uzasadniało wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. Ł. podnosiła, że K. Ł. została zameldowana w domu przy ul. A. bez jej wiedzy i nie uiszczała opłat za mieszkanie ani opłat za energię elektryczną, wodę czy gaz, a ponadto wyprowadziła się w czerwcu 2002 r. ,co potwierdziły przeprowadzone kontrole meldunkowe. Zaskarżonym postanowieniem, wskazanym na wstępie, Wojewoda Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji . Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawieszenie postępowania następuje wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W omawianej sprawie, w ocenie organu, przedwczesne byłoby ustalenie, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r ze zm. ), skoro K. Ł. podjęła działania zmierzające do odzyskania prawa do pobytu w lokalu przy ul. A w Ł.. Powództwo o ochronę naruszonego posiadania jest bowiem podstawową drogą zmierzającą do wykazania, że opuszczenie lokalu nastąpiło z naruszeniem prawa i wbrew woli osoby szukającej ochrony swego posiadania. Organ II instancji podkreślił, że uzyskanie prawomocnego rozstrzygnięcia sądu jest niezbędne do wydania merytorycznej decyzji przez Prezydenta Miasta Ł., bowiem pozwoli ocenić, czy spełniona została przesłanka dobrowolnego opuszczenia lokalu, w oparciu o którą można orzec o wymeldowaniu osoby w drodze decyzji administracyjnej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. Ł. powtórzyła argumenty zawarte wcześniej w zażaleniu. Podniosła, że w jej ocenie opuszczenie lokalu przez K. Ł. nie nastąpiło z naruszeniem prawa , a związane było z chęcią ułożenia sobie życia osobistego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wnosił o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślił jedynie, że zaskarżone postanowienie wydane zostało po uzupełnieniu materiału dowodowego o informację z Sądu Rejonowego dla Ł- W. w Ł. co do skuteczności prawnej wniesionego pozwu. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej popierał skargę i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi. Uczestniczka postępowania wnosiła o oddalenie skargi. Oświadczyła, że nie może przebywać w miejscu zameldowania , gdyż skarżąca jej to uniemożliwia. Poinformowała ponadto, że w pierwszej instancji sąd uwzględnił jej powództwo . Od wyroku tego W. Ł. wniosła apelację , która nie została jeszcze rozpoznana.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania 3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź naruszenia prawa procesowego w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r Nr 87 poz. 960 ze zm. ) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W orzecznictwie za utrwalony można przyjąć pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu jest spełniona , jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Stanowisko takie wielokrotnie prezentował Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyroku z dnia 23 kwietnia 2001 r. V S.A. 3169/00, w wyroku z dnia 22 sierpnia 2000 r V S.A. 108/00 , czy w wyroku z 3 kwietnia 2000 r V S.A. 1784/99 ( nie publikowane). Ustalenie przez organ administracji czy opuszczenie miejsca pobytu stałego było dobrowolne i wynikało z woli osoby, co do której toczy się postępowanie o wymeldowanie , a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób jest warunkiem niezbędnym do wydania decyzji w sprawie o jej wymeldowanie. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 sierpnia 2000 r ( lex nr 49954) jeżeli przed sądami lub organami prokuratury toczy się postępowanie, podczas którego może nastąpić ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu, organ rozpoznający sprawę o wymeldowanie powinien zawiesić postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – do czasu zakończenia postępowania sądowego lub przygotowawczego. Taki sam pogląd wyraził też NSA w wyroku z 7 czerwca 1991 r. S.A./Wr 302/91 ( ONSA 1991/3-4/65). Stanowisko takie podziela także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organy administracji trafnie uznały, że rozstrzygnięcie w sprawie cywilnej o ochronę posiadania, toczącej się z powództwa K. Ł. – i M. Ł. przeciwko skarżącej, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego zależy treść decyzji w sprawie o wymeldowanie uczestniczki. Natomiast podnoszone przez skarżącą zarówno w zażaleniu jak i w skardze okoliczności dotyczące zameldowania uczestniczki czy nie uiszczania przez nią opłat związanych z korzystaniem z lokalu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi, w świetle przesłanek cytowanego wyżej przepisu . Z powyższych względów , Sąd na podstawie art. 151 wskazanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. Kwotę 240 zł Sąd przyznał adwokatowi ustanowionemu w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy, na podstawie § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust.1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło