III SA/Łd 40/07

Dnia 19 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi B. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Burmistrz Gminy A. decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 104 kpa orzekł o wymeldowaniu B. A. wraz z dziećmi R. i Ł. A. z pobytu stałego w A. przy ul. G. 15. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że w dniu 10 maja 2006 r. A. A. zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o wymeldowanie B. A. wraz z dziećmi R. i Ł. z pobytu stałego w A. przy ul. G. 15, wyjaśniając, iż synowa razem z dziećmi opuściła miejsce stałego zameldowania w 1999 r. i obecnie przebywa w gminie S. w miejscowości W.. W piśmie z dnia 18 maja 2006 r. B. A. potwierdziła fakt opuszczenia miejsca stałego zameldowania i dodała, iż opuszczenie lokalu przy ul. G. 15 nie było dobrowolne. Wiązało się ono bowiem z koniecznością zapobieżenia konfliktowi z mężem (zmarłym w kwietniu 2006 r.) oraz teściem. Ponadto strona oświadczyła, iż sama zamierza decydować o tym, gdzie chce być zameldowana. W dniu 20 lipca 2006 r. organ I instancji przeprowadził oględziny posesji przy ul. G. 15 w A., w wyniku których ustalono, iż w przedmiotowym lokalu nikt nie zamieszkuje. Obecna podczas oględzin współwłaścicielka posesji B. A. zeznała, iż między jej synem J. A. a synową od 1998 r. trwał konflikt. Wtedy też syn wyprowadził się i nocował na działce w R.. Oświadczyła również, że synowa wraz z dziećmi od 1999 r. nie mieszka w spornym lokalu, zaś miejscem jej pobytu jest gmina S.. Powyższe okoliczności potwierdziła sąsiadka D. B.. Ustalony stan faktyczny sprawy w świetle regulacji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadniał zatem wymeldowanie B. A. wraz z dziećmi z posesji przy ul. G. 15 w A.. Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik skarżącej – Z. A. (brat skarżącej), wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 9 ust. 2b i 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 6, 7, 8 i 89 § 2 kpa. Jego zdaniem, decyzja o wymeldowaniu jest sprzeczna z prawem, gdyż B. A. nie opuściła miejsca stałego pobytu dobrowolnie, a ponadto do chwili obecnej nie złożyła żadnego wyraźnego oświadczenia, iż chce na stałe opuścić sporny lokal. Uprawnienie B. A. do przebywania w lokalu wywodzi się bowiem z art. 26 Kodeksu rodzinnego. Opuszczenie miejsca stałego pobytu powinno być, według pełnomocnika, rozumiane "jako zaniechanie posiadania lokalu jako miejsca pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli, jak również poprzez odpowiednie zachowanie się, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby". Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Wojewoda podzielił argumentację Burmistrza Gminy A. w kwestii wymeldowania B. A. i wyjaśnił, iż w obecnym stanie prawnym jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie jest opuszczenie lokalu. Przebywanie pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu oznacza skoncentrowanie w tym miejscu swoich praw życiowych, w tym założenie ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przejawia się to w stałym korzystaniu z urządzeń tego lokalu, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych. B. A. skupiła swoje centrum życiowe w lokalu nr 12 w miejscowości S., gdzie zameldowała się czasowo od dnia 30 listopada 1999 r. do dnia 14 lutego 2010 r. Co więcej, nawet gdyby przyjąć, iż została zmuszona do opuszczenia lokalu przy ul. G. 15 w A., to przez 7 lat nie podjęła żadnych działań mających na celu ponowne zamieszkanie w tym lokalu. Powyższe potwierdza również fakt, że nawet po śmierci męża B. A. nie wróciła do spornego lokalu. Powyższą decyzję B. A. reprezentowana przez brata Z. A. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia organu II i I instancji, rozpatrzenie sprawy w postępowaniu uproszczonym i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu, pełnomocnik skarżącej powtórzył argumenty z odwołania od decyzji I instancji. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 40/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek skarżącej o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i skierował sprawę do rozpoznania w trybie zwykłym na rozprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga B. A. nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.15 ust.2 wymienionej ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które jest dobrowolne i ma charakter trwały. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanego a nie z bezprawnego działania innych osób. Za dobrowolne opuszczenie lokalu uznaje się także taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 kwietnia 2001r. w sprawie V SA 3078/00(Lex nr 78937), z 12 lutego 1986r. w sprawie SA/Gd 1141/85 (nie publikowany) i z 18 kwietnia 2000r. w sprawie V SA 1424/99(Lex nr 79243). O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy natomiast zamiar zainteresowanej osoby złożenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Przy ocenie zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie można poprzestać jedynie na oświadczeniu zainteresowanej osoby lecz winno się uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 marca 1987r. w sprawie SA/Gd 1073/86(nie publikowany). Zgodnie z treścią art.6 ust.1 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 139 z 2006r. poz.993 z późn. zm.) pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Miejscem pobytu stałego jest lokal w którym dana osoba zamieszkuje, w którym znajduje się jej centrum życiowe i w którym skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. Organy administracji obu instancji słusznie uznały, iż spełnione zostały przesłanki wymeldowania skarżącej wraz z dziećmi z lokalu przy ul. G. 15 w A.. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż B. A. dobrowolnie wyprowadziła się ze spornego lokalu. W 1999r. opuściła ona wraz z dziećmi sporne mieszkanie wskutek konfliktów do jakich dochodziło z mężem J. A. i teściem A. A.. W ocenie sądu wyprowadzenie się skarżącej z lokalu na skutek nieporozumień z mężem i teściem należy ocenić jako mające charakter dobrowolny. Wynikało to bowiem z własnej woli B. A.. Od 1999r. skarżąca nie podjęła żadnych środków prawnych mających na celu powrót do lokalu. Nie wystąpiła z powództwem o przywrócenie utraconego posiadania ani nie skorzystała z żadnych innych środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu. Można zatem uznać, iż zrezygnowała z własnej woli z dalszego przebywania w spornym mieszkaniu a tym samym jej opuszczenie lokalu w 1999r. miało charakter dobrowolny. Całokształt okoliczności sprawy wskazuje, iż opuszczenie spornego lokalu przez skarżącą miało charakter trwały. Świadczy o tym upływ długiego okresu czasu od momentu jej wyprowadzenia się. B. A. opuściła sporne mieszkanie w 1999r. a więc przeszło 7 lat temu. Od tego czasu ani razu nie pojawiła się w tym lokalu. Jedynie dzieci czasami, w okresie wakacji, przychodziły do ojca. W lokalu nie ma rzeczy osobistych skarżącej i nie nadaje się on obecnie do zamieszkania. Dach wymaga naprawy i lokal nadaje się do remontu. Od 1999r. do chwili obecnej B. A. zamieszkuje w S. gdzie zameldowała się na pobyt czasowy w następujących okresach: od 30 listopada 1999r. do 31 grudnia 2002r., od 20 stycznia 2003r. do 31 grudnia 2005r. i od 14 lutego 2006r. do 14 lutego 2010r. Dowodzi to, iż w S. skarżąca skoncentrowała swoje sprawy rodzinne, osobiste i zawodowe. Dodać należy, iż B. A. do chwili obecnej nie wyraziła zamiaru powrotu do spornego lokalu ani też nie podała ewentualnej daty tego powrotu. W przekonaniu sądu upływ długiego okresu czasu od daty wyprowadzenia się skarżącej ze spornego mieszkania, niepojawienie się w tym lokalu od przeszło 7 lat, skoncentrowanie swoich spraw życiowych w S. oraz brak zamiaru powrotu do mieszkania dowodzi, iż opuszczenie lokalu przez B. A. miało charakter trwały. Organy administracji obu instancji słusznie doszły do przekonania, iż skarżąca opuściła sporne mieszkanie w znaczeniu, o którym mowa w art.15 ust.2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. Zarzuty B. A. podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie Skarżąca podnosi, iż nie opuściła miejsca pobytu stałego dobrowolnie gdyż jej wyprowadzenie się spowodowane było konfliktami ze zmarłym mężem. Nadto skarżąca podniosła, iż nie złożyła jeszcze oświadczenia o definitywnym i stałym opuszczeniu spornego lokalu. Do chwili obecnej nie podjęła jeszcze decyzji czy będzie mieszkać przy ul. G. 15. Należy zaznaczyć, iż opuszczenie miejsca stałego pobytu przez B. A. wynikało z jej własnej woli. Przyjmując, iż uczyniła to wskutek konfliktów ze zmarłym mężem to nie podjęła ona żadnych działań prawnych zmierzających do powrotu do lokalu. Jej opuszczenie miejsca stałego pobytu miało więc charakter dobrowolny. Nie ma natomiast żadnego znaczenia fakt, iż skarżąca nie złożyła oświadczenia o definitywnym i stałym opuszczeniu spornego lokalu oraz że nie podjęła ona jeszcze decyzji czy będzie mieszkać przy ul. G. 15. Całokształt okoliczności sprawy wskazuje, iż B. A. trwale opuściła miejsce stałego pobytu. Świadczy o tym upływ długiego okresu czasu od daty wyprowadzenia się ze spornego mieszkania, niepojawienie się ani razu w tym lokalu od tego czasu oraz skoncentrowanie swoich spraw życiowych w S.. Dowodzi to, że opuszczenie spornego lokalu przez skarżącą miało charakter trwały mimo, że nie złożyła ona wyraźnego oświadczenia w tym zakresie. Odnośnie zarzutu nie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej to organ administracji nie miał takiego obowiązku. Nie zachodziła bowiem sytuacja o której mowa w art.89 § 1 kpa jak również nie zaistniały okoliczności wymienione w art.89 § 2 kpa. Zebrany materiał dowodowy wyjaśnia w dostateczny sposób stan faktyczny i nie było potrzeby przeprowadzania rozprawy. Jeżeli chodzi o zarzut niesprawdzenia zeznań świadka B. A. oraz oparcie się na relacjach jedynie dwóch świadków to nie ma to istotnego znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Sprawdzenie okoliczności, o których zeznała B. A. a mianowicie czy J. A. mógł zamieszkać w R. nie ma żadnego znaczenia w sprawie. Faktem jest, iż organy administracji oparły się na relacjach zaledwie dwóch świadków lecz stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny. Niesporne jest bowiem to, że w 1999r. skarżąca opuściła sporny lokal i od tego czasu nie pojawiła się tam ani razu. Niesporne jest także to, że B. A. od tego czasu mieszka w S. i nie podjęła żadnych środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Skoro zatem stan faktyczny nie jest sporny to nie zachodziła potrzeba przesłuchiwania dodatkowych świadków. Skarżąca nie sprecyzowała zresztą jacy jeszcze świadkowie i na jakie okoliczności mieliby zostać przesłuchani. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę B. A..