III SA/Łd 414/17

Dnia 20 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Referent stażysta Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2017 roku sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę. 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi P. B. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul A 98 lok. 2 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...], po rozpatrzenia zażalenia A.K. na postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia [...] Nr [...] o odmowie uwzględnienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając wydane orzeczenie organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 26 września 2016 r. ZUS III Oddział w W. Inspektorat w Ż. wystawił na A.K. tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], które następnie skierował do Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. celem przymusowego wykonania obowiązków nimi objętych. Odpisy ww. tytułów doręczono zobowiązanemu w dniu 12 października 2016 r. A.K. w dniu 18 października 2016 r. złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc, że wszczęcie wobec niego postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości Zakładów Przemysłu Mięsnego Ax. Sp. z o.o. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nastąpiło z pogwałceniem prawa i pominięciem dowodów i wniosków zgłoszonych do Sądu Okręgowego w Sieradzu, rozpatrującego pozew zgłoszony przez ZUS – Inspektorat w Ż. Zdaniem zobowiązanego został on pozbawiony konstytucyjnego prawa do sądu z uwagi na oddalenie przez Sąd Apelacyjny w Łodzi wniosku o przywrócenie terminu do złożenia apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt IV U 919/14, oddalającego odwołanie od decyzji ZUS III Oddział w W. z dnia [...] w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracowniczy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Uniemożliwiono mu także złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu, a tym samym pozbawiono go prawa do apelacji. Organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. odmawiając postanowieniem z dnia [...] uwzględnienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego powołał się na ostateczną decyzję ZUS III Oddział w W. Inspektorat w Ż. z dnia [...] Nr [...] Znak: [...] o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania Zakładów Przemysłu Mięsnego Ax. Sp. z o.o. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od października 2009 r. do lipca 2010 r., składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2009 r. do lipca 2010 r. oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od października 2009 r. do lipca 2010 r. Przytoczone przez zobowiązanego w piśmie z dnia 18 października 2016 r. argumenty nie wypełniają przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym brak jest podstaw uzasadniających wyrażenie zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego. A.K. w zażaleniu na postanowienie organu I instancji wskazał, że w związku z odmową uwzględnienia zarzutów "wnosi o wstrzymanie egzekucji z powodu art. 33 pkt 4 – błędu co do osoby zobowiązanego". Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. rozpatrując zażalenie stwierdził, że organ egzekucyjny zakwalifikował zgłoszony przez stronę zarzut jako zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jest nieistnienie obowiązków objętych tytułami wykonawczymi z dnia 26 września 2016 r. Wyjaśnił, iż podstawą obowiązków dochodzonych w oparciu o te tytuły wykonawcze jest decyzja ZUS III Oddziału w Warszawie Inspektoratu w Ż. z dnia [...] Nr [...] Znak: [...] o przeniesieniu na A.K. odpowiedzialności za zobowiązania Zakładów Przemysłu Mięsnego Ax. Sp. z o.o. Pozostaje ona w obrocie prawnym i jest ostateczna, z uwagi na oddalenie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt IVU919/14 przez Sąd Okręgowy w Sieradzu odwołania od tej decyzji. Powyższa okoliczność przesądza o tym, że objęte tytułami wykonawczymi z dnia 26 września 2016 r. o numerach od [...] do [...] należności z tytułu składek istnieją i mogą być dochodzone przez Dyrektora II Oddziału ZUS w Ł. Zarzut nieistnienia dochodzonych obowiązków należy zatem uznać za nieuzasadniony. W odniesieniu natomiast do zarzutów skierowanych do decyzji, będącej podstawą dochodzonych obowiązków, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zasadność i poprawność decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania Zakładów Przemysłu Mięsnego Ax. Sp. z o.o. na członka zarządu tej spółki A.K. nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o ww. tytuły wykonawcze w ramach zarzutu nieistnienia obowiązku zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.. Postępowanie egzekucyjne służy bowiem doprowadzeniu do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, co wynika z art. 1 u.p.e.a. Obowiązki te wynikają z tytułów wykonawczych z dnia 26 września 2016 r. o numerach od [...] do [...] wystawionych na podstawie ostatecznej decyzji ZUS III Oddziału w W. Inspektoratu w Ż. z dnia [...] Nr [...] Znak: [...] i organ egzekucyjny nie ma prawnej możliwości kwestionowania istnienia zaległości w wysokości określonej w tym rozstrzygnięciu. Postępowanie egzekucyjne nie może stanowić kolejnego etapu postępowania, w którym decyduje się o wymiarze, czy też istnieniu obowiązku. Takie właśnie kwestie rozstrzyga się na etapie postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W zażaleniu skarżący wskazał, że wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego z uwagi na błąd, co do osoby zobowiązanego. Powołał się zatem na okoliczność będącą przesłanką wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W piśmie z dnia 18 października 2016 r. zakwestionował jedynie zasadność przeniesienia na niego odpowiedzialności za zobowiązania Zakładów Przemysłu Mięsnego Ax. Sp. z o.o. Argumentację zobowiązanego Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. rozpatrzył jako zarzut nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie można uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując się na nowe ich podstawy. Ani organy odwoławcze, ani sądy administracyjne nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze, czy skardze kasacyjnej. Uznanie za dopuszczalne zmiany podstawy prawnej zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego po terminie do jego złożenia nie tylko powodowałoby obejście przepisów dotyczących terminu na dokonanie czynności procesowej, ale także przerzucałoby konieczność rozpoznawania tego zarzutu po raz pierwszy przez organ odwoławczy albo przez sąd administracyjny. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego stwierdził, że w myśl art. 17 § 2 u.p.ea. wniesienie zażalenia nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ odwoławczy może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia. Niniejszym postępowaniem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. rozpoznał zażalenie strony na postanowienie Dyrektora II Oddziału ZUS w Ł. z dnia [...] Nr [...], a zatem wniosek skarżącego o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego stał się bezprzedmiotowy. A.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie organu odwoławczego, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi przedstawił szereg okoliczności związanych z funkcjonowaniem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Ax. oraz negocjacjami prowadzonymi z bankiem BPS W. Wyjaśnił, że podejmuje, z udziałem kancelarii prawnych, czynności zmierzające do uchylenia decyzji ZUS o jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki Ax. w J. Opracowuje także uzasadnienie pozwu przeciwko Sądowi Okręgowemu w Sieradzu, celem wzruszenia wyroku z dnia 29 czerwca 2016 r. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej: p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić ich nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego nie zostały wydane z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) – dalej: u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia w terminie 7 dni do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tytuły wykonawcze doręczone zostały skarżącemu w dniu 12 października 2016 r. W terminie 7 dni zgłosił on zarzut nieistnienia obowiązku, to jest zarzut przewidziany w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Podniósł, że zarówno decyzja ZUS orzekająca o jego odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu zaległych składek spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Ax., jak i prawomocny wyrok sądu oddalający odwołanie od tej decyzji, wydane zostały z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu Dyrektor Izby skarbowej w Ł. prawidłowo przyjął, powołując się na art. 29 § 1 u.p.e.a, iż uprawniony jest on jedynie do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji. Nie jest natomiast władny badać zasadności i wymagalności obowiązków objętych tytułami wykonawczymi. Skarżący tymczasem domagał się, by organ w ramach postępowania egzekucyjnego ocenił prawidłowość działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydającego decyzję o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Ax. z tytułu składek, a następnie zasadności wyroku sądu oddalającego odwołanie od ww. decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3120/12 ( v. System Informacji Prawnej Lex nr 1769596) przyjął, że zestawienie zdania drugiego art. 29 § 1 u.p.e.a. przesądzającego, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia tegoż art. 29 § 1 u.p.e.a. Istotą przywołanej normy prawnej jest by organ egzekucyjny nie wkraczał w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku i nie podejmował się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do badania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w niniejszym składzie, podziela stanowisko wyrażone w powołanym wyroku NSA. Istotne w rozpatrywanej sprawie jest , że zobowiązany w skardze nie podnosi, by po wydaniu tytułów wykonawczych wystąpiły okoliczności potwierdzające nieistnienie obowiązku. Wyjaśnia natomiast, iż dopiero podejmuje czynności zmierzające do uchylenia decyzji ZUS o jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki z o.o.Ax. W ocenie Sądu nie mógł zostać rozpatrzony przez organ odwoławczy, zgłoszony dopiero w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, zarzut wystąpienia błędu co do osoby zobowiązanego, przewidziany w przepisie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Zobowiązany po upływie 7 dniowego terminu do wniesienia zarzutów nie może zgłaszać nowych zarzutów lub uzupełniać wcześniej zgłoszonych zarzutów, powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Wniesienie przez zobowiązanego, z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego było bezskuteczne i jego zasadność nie mogła stać się przedmiotem analizy organu odwoławczego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a w związku z § 21 ust. 1pkt 1 c) i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714). D.Cz.