III SA/Łd 416/19
WyrokWSA w Łodzi2019-08-16
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Małgorzata Kowalska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty w przedmiocie uwzględnienia zarzutów dotyczących danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków, w szczególności położenia punktów załamania linii granicznych działek i ich powierzchni?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie modernizacyjne ewidencji gruntów i budynków, uwzględniając zalecenia sądu z poprzedniego postępowania. Organy prawidłowo ustaliły przebieg granic działek według ostatniego spokojnego stanu posiadania, gdyż spór graniczny nie tamuje prac modernizacyjnych i nie jest rozstrzygany w tym postępowaniu. Zmiana powierzchni działek wynika z prawidłowego ustalenia ich granic.Stan faktyczny
Skarżąca J.S. wniosła zarzuty do danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków dotyczących położenia punktów załamania linii granicznych działek nr 1766/2 i 1765/2 oraz ich powierzchni. Po wielokrotnych decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji, które odrzucały lub uchylały zarzuty, sprawa trafiła do WSA, który uchylił poprzednie decyzje. W ponownym postępowaniu organy uwzględniły zarzuty skarżącej, wprowadzając zmiany w ewidencji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2019 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów dotyczących danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...]w przedmiocie uwzględnienia zarzutów J.S. zgłoszonych do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym ewidencji gruntów i budynków dotyczących położenia punktów załamania linii granicznych działek oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2 położonych w obrębie R., gm. R. oraz powierzchni tych działek i wprowadzenia w tym zakresie zmian oraz aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków.
Z akt sprawy wynika, że w 2011 r. Starosta [...] wszczął postępowanie w sprawie modernizacji istniejącej ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków i lokali m.in. dla obrębu R., gmina R., powiat [...], województwo [...]. Celem prac modernizacyjnych było założenie ewidencji budynków i lokali oraz modyfikacja istniejących danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Sporządzono numeryczny opis granic działek ewidencyjnych, wykorzystując istniejące materiały i dane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W odniesieniu do działek oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2 w obrębie R. wykorzystano dane zawarte na mapie scaleniowej z 1939 r., operacie podstawowym o nr ewid. [...], operacie o nr ewid. [...], operacie technicznym - pomiar sytuacyjny do celów prawnych, obiekt: droga P.-W. Przejście przez R., nr ewid. [...], operacie z założenia zbiorów numerycznej mapy ewidencji gruntów i budynków nr ewid. [...] oraz dane z pomiaru stanu użytkowania, wykonanego w ramach przeprowadzonych prac modernizacyjnych i dokumentację stanowiącą akta ksiąg wieczystych założonych bądź prowadzonych dla przedmiotowych działek. Powierzchnię działek o nr 1766/2 i 1765/2 wyliczono na podstawie określonych współrzędnych punktów załamania linii granicznych i wskazano, że wynosi ona odpowiednio dla działki o nr 1766/2 - 0,1166 ha, dla działki nr 1765/2 – 0,3708 ha. Przebieg linii granicznych działek o nr 1766/2 i 1765/2 na odcinku graniczącym z działką drogową nr 2634 przyjęto zgodnie z operatem o nr ewid. [...], na podstawie określonych w nim współrzędnych. W operacie zostały również określone współrzędne punktów granicznych pomiędzy działką 1766/2 a działkami 1765/2 i 1767/2, na styku z działką drogową o nr 2634. Organ ewidencyjny uznał, że granice są zgodne ze stanem użytkowania w terenie oraz zostały uznane jako bezsporne i prawnie obowiązujące przez ówczesnych właścicieli działek, o czym świadczy protokół z okazania nowego stanu posiadania wisi R., gm. R., z 20 czerwca 1983 r. podpisany m. in. przez M.S. ówczesnego właściciela działki numer 1766. Pozostałe punkty załamania linii granicznych przedmiotowych działek przyjęto w oparciu o dane zawarte w operacie podstawowym o nr ewidencyjny [...].
W ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji został opracowany projekt operatu opisowo-kartograficznego. Z dniem 18 czerwca 2012 r. projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informacja o tym została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 17 lipca 2012 r. pod poz. 2178.
Pismem z 13 sierpnia 2012 r. J.S. zgłosiła zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym powstałym w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zarzuty te dotyczyły położenia punktów załamania linii granicznych działek oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2 położonych w obrębie R., gm. R. oraz powierzchni tych działek.
Decyzją z [...] września 2012 r. Starosta [...] orzekł o odrzuceniu powyższych zarzutów.
Na skutek odwołania J.S. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] stycznia 2013 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Następnie Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r. ponownie orzekł o odrzuceniu zarzutów strony z 13 sierpnia 2012 r. Decyzja ta została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] sierpnia 2016 r.
Kolejną decyzją z [...] stycznia 2017 r. Starosta [...] ponownie orzekł o odrzuceniu zarzutów dotyczących danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym w zakresie położenia punktów załamania linii granicznych działek oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2 położonych w obrębie R., gm. R. oraz powierzchni tych działek.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z [...]czerwca 2017 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Wyrokiem z 15 listopada 2017 r. w sprawie sygn. akt III SA/Łd 836/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi J.S., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...]czerwca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...]stycznia 2017 r. Sąd wskazał, iż budzi wątpliwości sposób ustalenia granic działek nr 1766/2 i 1765/2 położonych w obrębie R. oraz powierzchni tych działek. Podkreślił, że organ administracji rozpatrując zarzut dotyczący wadliwego ustalenia przebiegu granicy winien wnikliwie przeanalizować argumentację strony i rozważyć, czy jest konieczne przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych. Obowiązkiem organów ewidencyjnych rozpoznających zarzuty skarżącej było bowiem ustalenie, czy ujawnione w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków punkty graniczne jej działki są prawidłowe, jak są oznaczone, oraz czy są zgodne ze stanem rzeczywistym (aktualnym). W przypadku stwierdzenia rozbieżności, konieczne było dokonanie odpowiednich ustaleń w tym przedmiocie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji mając na uwadze zalecenia wynikające z powyższego wyroku poddał ponownej ocenie sposób i dane przyjęte do określenia współrzędnych załamania linii granicznych działek nr 1765/2, i 1766/2 podczas prac modernizacyjnych. Uznając, że dane zawarte w dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego są niewiarygodne i dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych powinny zostać pozyskane w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic, organ zlecił dokonanie dodatkowych czynności dowodowych w tym zakresie nowo wyznaczonemu geodecie uprawnionemu. Sporządzona z przebiegu powyższych czynności dokumentacja dotycząca wskazania przebiegu granic spornych działek została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 17 sierpnia 2018 r. za nr. [...]. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Starosta [...] wydał decyzję z [...] orzekającą o:
I. uwzględnieniu zarzutów J.S. i wprowadzeniu zmian w części przedmiotu ewidencji gruntów i budynków obrębu R. gm. R. poprzez określenie numerycznego opisu punktów załamania linii granicznych działek oznaczonych numerami 1765/2 i 1766/2 na odcinku sąsiadowania z działkami oznaczonymi numerami: 1660, 1764, 1767/2 i 2634 (punkty 9884, 16329, 16330, 16331, 16335, 16336, 16337, 16338, 16339, 15984, 3688, 16328, 3687, 3749 i 3686) w obrębie R., gm. R. poprzez wpisanie:
w jednostce rejestrowej G.398:
- działki oznaczonej numerem 1766/2 o pow. 0.1594 ha, w tym: Br/RIVb - 0.1158 ha, Br/PsIV -0.0436 ha;
-działki oznaczonej numerem 1765/2 o pow. 0.3181 ha, w tym: PsIV - 0.3181 ha;
w jednostce rejestrowej G.24:
- działki oznaczonej numerem 1767/2 o pow. 0.1451 ha, w tym: Br/RIVb - 0.1451 ha;
3. w jednostce rejestrowej G.23:
- działki oznaczonej numerem 1764 o pow. 0.3543 ha, w tym: Br/RIVb - 0.1142 ha, Br/PsIV -0.0861 ha, Ps/PsIV - 0.1540 ha;
II. o aktualizacji danych w części przedmiotu ewidencji gruntów i budynków, poprzez:
1. zmianę powierzchni zabudowy budynku nr ewid. 1275 posadowionego na działce oznaczonej numerem 1766/2 z 170 m2 na 161 m2,
zmianę powierzchni zabudowy budynku nr ewid. 1276 posadowionego na działce oznaczonej numerem 1766/2 z 20 m2 na 8 m2,
zmianę powierzchni zabudowy budynku nr ewid. 1277 posadowionego na działce oznaczonej numerem 1766/2 z 41 m2 na 34 m2,
zmianę powierzchni zabudowy budynku nr ewid. 1278 posadowionego na działce oznaczonej numerem 1766/2 z 135 m2 na 128 m2, oraz liczby kondygnacji nadziemnych z 1 na 2
zmianę powierzchni zabudowy budynku nr ewid. 1281 posadowionego na działce oznaczonej numerem 1767/2 z 37 m2 na 39 m2,
wykreślenie z ewidencji budynku nr ewid. 1280 dotychczas posadowionego na działce oznaczonej numerem 1767/2
zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych zaewidencjonowanym w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym za nr [...] w dniu 17 sierpnia 2018 r.
Odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...] z [...] wniosła J.S.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności wskazał, że na gruncie rozpatrywanej sprawy mają zastosowanie przepisy § 56 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. z których wynika, że przy wykonywaniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków przepisy § 35, 36, 37, 38 i 39 tego rozporządzenia stosuje się odpowiednio. Następnie podkreślił, że mając na uwadze zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ocenił sposób i dane przyjęte do określenia współrzędnych załamania linii granicznych działek oznaczonych numerami 1765/2 i 1766/2 na podstawie operatu technicznego [...] wykonanego w 2018 roku. Wyjaśnił, że z operatu tego wynika, że operat podstawowy – [...], operat pod poszerzenie drogi – [...], operat z ustalenia linii brzegowej rzeki N. – [...], operat podziałowy działki numer [...], operat modernizacji ewidencji gruntów i budynków – [...], operat aktualizacji ewidencji gruntów – [...] oraz operat podziałowy działki numer [...] , są dokumentacją o której mowa w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i stanową podstawę wykazania w ewidencji granic działek ewidencyjnych. Dotyczy to punktów oznaczonych numerami: 3683, 3684, 3685, 9884, 3686, 3749, 3687 i 3688. Punkty 9884, 3686, 3749, 3687 i 3688 stanowią północną granicę działek o numerach 1766/2 i 1765/2, wobec czego 2 sierpnia 2018 r. dokonano wyznaczenia punktów granicznych 9884, 3686, 3749, 3687 i 3688 na gruncie. W czynnościach udział wzięli: przedstawiciel A - działka numer 1660 oraz przedstawiciel GDDKiA - działka numer 2634. Pomimo prawidłowego zawiadomienia w czynnościach udziału nie wzięli: J.S. - właścicielka działek o numerach 1766/2 i 1765/2 ani jej pełnomocnik, A.S. - właściciel działki 1767/2 oraz przedstawiciel Powiatu [...] - działka numer 1768/2. Z przeprowadzonych czynności został spisany protokół. Osoby biorące udział w czynnościach wyznaczenia punktów granicznych oświadczyły, że okazane punkty graniczne przyjmują bez zastrzeżeń i złożyły podpisy do protokołu.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że dane zawarte w operacie podstawowym numer ewid. [...], w szczególności zawarte na zarysie pomiarowym są niewystarczające do jednoznacznego określenia granic działek nr. 17765/2 i 1766/2. Na zarysie pomiarowym wpisana jest jedynie czołówka działki numer 1766/2 (ówczesny nr 791). Brak jest natomiast czołówek działek nr 1765/2 (dawniej 790) i 1767/2 (dawniej 792). Brak jest również miar pozwalających na właściwe umiejscowienie podanej czołówki. Zatem dane te są niewiarygodne i niepozwalają na rzetelne określenie numerycznego opisu granic działek 1765/2 i 1766/2. Ponadto w operacie wykonanym w 1982 r. na potrzeby aktualizacji i odnowy operatu ewidencji gruntów nr ewid. [...] brak jest danych do określenia granic działek, powierzchnie działek przyjęto z operatu podstawowego, a zatem operat ten również nie daje możliwości określenia numerycznego opisu granic działek 1765/2 i 1766/2.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zwrócił następnie uwagę, że w operacie z roku 1983 została sporządzona dokumentacja do wydzielenia obszaru pod poszerzenie drogi P. – W. numer ewid. [...]. W ramach tych prac ustalono stan władania działek aktualnie oznaczonych numerami 1765/2, 1766/2 i 1767/2 na odcinku graniczącym z działką drogową aktualny numer 2634 - protokół ustalenia granic z 20 czerwca 1983 r., podpisany przez ówczesnego właściciela działki 1766/2 – M.S.. W wyniku tych prac obliczono współrzędne punktów granicznych działek numer 1765/2, 1766/2 na odcinku graniczącym z działką drogową aktualny numer 2634, a także współrzędne punktów granicznych pomiędzy działką 1766/2, a działkami 1765/2 i 1767/2, na styku z działką drogową aktualny numer 2634. Tak określone granice okazano M.S. (właścicielowi działki 1766/2). Przebieg granic nowoprojektowanych działek na gruncie uznał on za bezsporny i prawnie obowiązujący, co potwierdził złożeniem podpisu. Ówczesny właściciel działek aktualnie oznaczonych numerami 1765/2 i 1767/2 L.S. nie stawił się. Zdaniem organu odwoławczego z uwagi na to, że protokół ten został podpisany przez jedną stronę należy uznać za obowiązujące jedynie punkty w zakresie ich określenia pomiędzy gruntami wywłaszczonymi pod drogę, a gruntami przyległymi.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że mapa ewidencji gruntów obrębu R. została założona na podstawie uczytelnionych zdjęć lotniczych i pomiaru na gruncie w 1967 roku - nr operatu [...]. Uczytelnienie zdjęć lotniczych opierano na fotopunktach wykazanych na zarysie pomiarowym. Po utworzeniu mapy w skali 1:5000 obliczono powierzchnie działek wyrównując do powierzchni działek ze scalenia z 2 marca 1939 r. w zaokrągleniu do ara. Porównując czołówki działek nr 792, 791 i 790 z mapy scaleniowej z 1939 r. z zawartymi na zarysie pomiarowym sporządzonym w roku 1967 wykonawca prac geodezyjnych stwierdził rozbieżności, uznając że wyrównanie powierzchni działek powojennych do powierzchni przedwojennej było błędem, gdyż licząc powierzchnię działek z wykorzystaniem miar na zarysie różnica powierzchni wynosi około 0.04 ha. Ponadto na zarysie pomiarowym podana jest szerokość tylko działki 791 obecnie 1766/2, brak jest miar pozwalających na właściwe umiejscowienie czołówki działki oznaczonej wówczas nr 791. Z powyższych względów organ uznał, że dane zawarte w dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego są niewiarygodne i dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych winny zostać pozyskane w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic, o czym stanowi § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazał, że 2 sierpnia 2018 r. przeprowadzono na gruncie czynności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2. W wyniku tych czynności, wobec braku zgodnych wskazań stron i braku ich zgodnego oświadczenia złożonego do protokołu, przebieg granic działek ewidencyjnych wykonawca ustalił według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Granice określono w sposób następujący:
granica zachodnia działki numer 1766/2 biegnie od punktu 9884 poprzez punkty: 16329 (narożnik budynku), 16330 (wzdłuż ściany budynku gospodarczego), 16331 (wzdłuż ściany budynku gospodarczego) do punku 16335;
granica wschodnia działki numer 1765/2 biegnie od punktu 3688 przez punkt 15984 do punktu 16339;
granica południowa działek 1765/2 i 1766/2 biegnie od punktu 16335 (narożnik budynku) poprzez punkty: 16336 (słupek ogrodzenia na murze budynku gospodarczego), 16337 (słupek ogrodzenia), 16338 (słupek ogrodzenia) do punktu 16339 (na kierunku wyznaczonym przez ogrodzenie);
granica pomiędzy działkami oznaczonymi numerami 1766/2 i 1765/2, ponieważ stanowią przedmiot tej samej własności, została odtworzona poprzez odłożenie miary z zarysu - 38.45 m od ustalonej jak wyżej granicy pomiędzy działką 1766/2, a działką 1767/2.
Organ odwoławczy podkreślił, że wyniki ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca utrwalił w protokole oraz na szkicu granicznym, stanowiącym integralną część protokołu, wchodzącego w skład operatu technicznego numer [...]. W związku z tym, iż J.S. odmówiła podpisania protokołu ustalenia granic wykonawca wykazał ustalane granice jako sporne. Organ wskazał jednocześnie, że spór co do ich przebiegu nie wstrzymuje prac modernizacyjnych i może być rozstrzygnięty w trybie rozgraniczenia nieruchomości.
Dalej organ wyjaśnił, że na podstawie tak pozyskanych danych, określono współrzędne wyznaczające położenie punktów granicznych i obliczono pola powierzchni poszczególnych działek ewidencyjnych, które wynoszą odpowiednio dla działek numer: 1766/2 - 0.1594 ha (przed modernizacją 0,16 ha), 1765/2 - 0.3181 ha (przed modernizacją 0,37 ha), 1767/2 - 0.1451 ha (przed modernizacją 0,1476 ha).
Ponadto podczas wykonywania prac geodezyjnych polegających na wykonaniu czynności technicznych i opracowaniu dokumentacji dotyczącej ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zweryfikowano także dane dotyczące budynków ewidencyjnych posadowionych na przedmiotowych działkach. Dla budynków, dla których stwierdzono zmiany danych ewidencyjnych, sporządzono wykazy zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynków.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego sposób postępowania wykonawcy w zakresie zleconych prac jest właściwy, a przekazane wyniki wykonanych prac są kompletne i zgodne z przepisami prawa obowiązującymi w geodezji i kartografii.
Organ II instancji zwrócił jednocześnie uwagę, że strony postępowania zostały poinformowane o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W wyznaczonym terminie z dokumentacją zapoznali się: G. i J. małż. S., A.S. oraz J.S. W dniu zapoznania się osoby te nie zgłosiły zastrzeżeń do zgromadzonej dokumentacji ani nie przedstawiły nowych dowodów w sprawie. Pozostałe strony nie skorzystały z możliwości zapoznania się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie. Natomiast 24 września 2018 r. do Starosty [...] wpłynęło pismo R.S. występującego jako pełnomocnik J.S. o przeprowadzenie wskazanych w piśmie czynności i wyjaśnienie okoliczności w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego w złożonym piśmie pełnomocnik nie określił czynności, jakich przeprowadzenia żąda, zażądał jedynie wyjaśnień i wskazał na nieprawidłowości, jakie w jego ocenie zaistniały w sprawie. Tymczasem żądane przez pełnomocnika skarżącej informacje i wyjaśnienia wynikają wprost ze zgromadzonego materiału dowodowego, stanowiącego akta sprawy i zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący. Różnica w powierzchni nieruchomości należącej do J.S., której dotyczy niniejsza decyzja, tj. działek oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2 pomiędzy stanem wykazanym w dotychczasowej ewidencji gruntów i budynków, a tym samym w urządzonych dla tych nieruchomości księgach wieczystych, a powierzchnią wynikającą z wykazu zmian danych ewidencyjnych zaewidencjonowanym w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym 17 sierpnia 2018 r. za nr [...] wynika z przyjęcia danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych dokonanych w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic przeprowadzonych 2 sierpnia 2018 r. przez geodetę J.R.. W wyniku tych czynności, wobec braku zgodnych wskazań stron i braku ich zgodnego oświadczenia złożonego do protokołu, przebieg granic działek ewidencyjnych wykonawca ustalił według ostatniego spokojnego stanu posiadania.
Jednocześnie organ odwoławczy dodał, że starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma wynikający z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne obowiązek bieżącego aktualizowania danych ewidencyjnych, co nie oznacza jednak, iż jest on właściwy do rozstrzygania sporów własnościowych. Zmian w zakresie granic nieruchomości wykazanych w ewidencji gruntów nie można bowiem dochodzić w postępowaniu modernizacyjnym, a rozstrzygnięcie sporu co do położenia znaków granicznych może nastąpić w postępowaniu rozgraniczeniowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję J.S. podniosła zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, 10, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 133 k.p.a. w związku z art. 24 a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i art.107 § 3 k.p.a. poprzez:
1. wydanie decyzji całkowicie sprzecznej z rzeczywistym stanem faktycznym, zasadą prawdy materialnej i działania na podstawie przepisów prawa oraz obowiązkiem należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, wobec braku zgody właścicieli spornych działek oraz wbrew danym wynikającym z istniejącej dokumentacji;
2. ustalenie granic pomiędzy działkami 1765/2, 1766/2, 1767/2 w sposób dowolny i bez dokonania właściwych i zgodnych z przepisami pomiarów ze strony upoważnionego przez starostę geodetę, a jedynie przedłożenia przez niego protokołu do podpisania przez właścicieli działek, w szczególności bez zbadania położenia znaków i śladów granicznych oraz niedokonania numerycznego opisu działek ewidencyjnych w sposób właściwy i zgodny z przepisami prawa;
3. przeprowadzenie postępowania modernizacyjnego pomimo braku właściwego rozgraniczenia nieruchomości w sposób zgodny ze znakami i śladami granicznymi, mapami i innymi dokumentami, punktami osnowy geodezyjnej, zgodnymi oświadczeniami stron;
4. przeprowadzenie i zakończenie postępowania modernizacyjnego pomimo stwierdzenia w protokole ustalenia granic z 20 marca 2012 r., że granice działek nie zostały ustalone, oraz dowolne ustalenie, że dane w operacie z 1983 r. nie są spójne z danymi zawartymi w zarysie pomiarowym oraz w dokumentach, będących podstawą oznaczenia działek przy zakładaniu ksiąg wieczystych, a także pomimo nieprzeprowadzenia niezbędnych czynności poprzedzających modernizację;
5. zawarcie w uzasadnieniu sprzecznych, wzajemnie się wykluczających ustaleń oraz pominięcie ustaleń zawartych w protokole ustalenia granic z dnia 20 marca 2012 r.;
6. całkowicie dowolne ustalenie, że uczestniczka postępowania nie wyraziła zgody na żadną z okazanych granic, podczas gdy w rzeczywistości w trakcie czynności oględzin nie okazano żadnej z granic oraz nie potwierdzono punktów granicznych w terenie;
7. dowolne ustalenie, że dokonano przyjęcia granic działek zgodnie z rzekomym ostatnim spokojnym stanem posiadania z uwzględnieniem danych zawartych w operacie numer ewidencyjny [...], podczas gdy:
- powyższe ustalenie nie jest zgodne z zasadami przeprowadzania modernizacji, określonymi w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. a w operacie podstawowym nr ewid. [...] dane w zarysie nie są wystarczające do jednoznacznego określenia granic działek 1766/2 i 1767/2 oraz brak jest czołówek działek 1765/2 i 1767/2, jak również brak jest miar pozwalających na właściwe umiejscowienie podanej czołówki, w związku z czym dane są niewiarygodne i niepozwalające na rzetelne określenie numerycznego opisu granic działek 1765/2 i 1766/2;
- w operacie wykonanym w 1982 r. na potrzeby aktualizacji i odnowy operatu ewidencji gruntów numer ewidencyjnych [...] brak jest danych do określenia granic działek, powierzchnie działek przyjęto z operatu podstawowego a zatem operat ten również nie daje możliwości określenia numerycznego opisu granic działek 1765/2 i 1766/2;
- po porównaniu czołówek nieruchomości z mapy scaleniowej z 1939 r. z zawartymi na zarysie pomiarowym sporządzonym w roku 1967 - założenie ewidencji gruntów - wykonawca stwierdził rozbieżności: od strony ul. B - przedwojenna miara 42,45 m, powojenna 42,20 m; od strony rzeki przedwojenna 45.10 m, powojenna 43.10 m;
- dane zawarte w dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego są niewiarygodne a dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych powinny zostać pozyskane w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.
8. dowolne ustalenie, że przebieg linii granicznych działki nr 1765/2 w obrębie R. nie był rozbieżny z ich przebiegiem wykazanym w operacie opisowo-kartograficznym powstałym w ramach modernizacji;
9. zaniechanie ustalenia rzeczywistych powierzchni działek o nr 1765/2, 1766/2 oraz 1767/2;
10. zaniechanie wyjaśnienia sprzeczności związanych ze zmianą powierzchni działek 1766/2 oraz 1767/2;
11. zaniechanie wyjaśnienia, sposobu w jaki wykonawca uznał istniejące dane za niewiarygodne oraz, że dane dotyczące przebiegu granic pomiędzy działkami ewidencyjnymi oznaczonymi nr 1766/2 i 1767/2 pozyskano w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic, pomimo nieustalenia przebiegu granic, nieprzeprowadzenia geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu obiektów, nieustalenia numerycznego opisu działek ewidencyjnych za pomocą punktów granicznych;
12. niepozyskanie danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnie z ww. rozporządzeniem, w szczególności na skutek zaniechania ustalenia położenia wyznaczających granice działek punktów granicznych, w sposób rzetelny i zgodny z zasadą prawdy materialnej;
13. zaniechanie wyjaśnienia proponowanego przez geodetę przebiegu granic działek 1765/2 oraz 1766/2 z działką oznaczoną 2634-dr oraz niezaznaczenia wjazdu z drogi publicznej;
14. niezaznaczenia instalacji burzowej oraz wjazdu na działkę 1765/2;
15. błędnego oznaczenia budynków posadowionych na działce 1766/2;
16. dowolnego ustalenia przebiegu granic działek 1765/2 i 1766/2 z działką
1764;
17. dowolne przyjęcie położenia punktów granicznych ww. działek;
18. niewyjaśnienie przebiegu granic działek 1765/2 i 1764 z granicą rzeki N.;
19. zaniechanie wyjaśnienia sposobu określenia powierzchni działek;
20. zawarcie w uzasadnieniu sprzecznych, wzajemnie się wykluczających ustaleń oraz pominięcie ustaleń zawartych w protokole ustalenia granic z 20 marca 2012 r.;
21. dowolne ustalenie, że dokonano przyjęcia granic działek zgodnie z rzekomym stanem użytkowania z uwzględnieniem danych zawartych w operacie o numerze ewidencyjnym [...], podczas gdy powyższe ustalenie nie jest zgodne z zasadami przeprowadzania modernizacji, określonymi w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r.;
22. zaniechanie wyjaśnienia sposobu w jaki wykonawca uznał istniejące w aktach dane za niewiarygodne oraz, że dane dotyczące przebiegu granic pomiędzy działkami ewidencyjnymi oznaczonymi nr 1766/2 i 1767/2 pozyskano w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic, pomimo nieustalenia przebiegu granic, nieprzeprowadzenia geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu obiektów, nieustalenia numerycznego opisu działek ewidencyjnych za pomocą punktów granicznych;
23. niewyjaśnienie przyczyn zmiany kwalifikacji gruntu dla działki 1766/2.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z [...]. Ponadto wniosła o obciążenie organu administracji kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej, a także naruszania prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje ponadto przepis art. 153 p.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W sprawie niniejszej toczyło się już bowiem postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wspomnianym wcześniej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 15 listopada 2017 r. w sprawie sygn. akt III SA/Łd 836/17. Uchylając decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...]czerwca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2017 r. sąd wskazał na uchybienia popełnione przez organy w toku rozpoznawania zarzutów skarżącej. Dokonując zatem kontroli w niniejszej sprawie, rzeczą sądu, stosownie do powołanego wyżej art. 153 p.p.s.a. była ocena, czy wytyczne zawarte w tamtym wyroku zostały wykonane, a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Analizując akta przedmiotowej sprawy pod tym kątem stwierdzić wypadnie, że wytyczne te prawidłowo zostały zrealizowane przez organy.
Przedmiotem kontroli sądu w aktualnym postępowaniu jest decyzja [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z [...] w przedmiocie uwzględnienia zarzutów J.S. zgłoszonych do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym ewidencji gruntów i budynków dotyczących położenia punktów załamania linii granicznych działek oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2 położonych w obrębie R., gm. R. oraz powierzchni tych działek i wprowadzenia w tym zakresie zmian oraz aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Powyższa decyzja została wydana w toku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w efekcie złożonych przez skarżącą zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej "p.g. i k." oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz u. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.) – dalej "rozporządzenie".
Stosownie do art. 2 pkt 8 p.g. i k. ewidencja stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Z kolei zgodnie z art. 20 ust. 1 p.g. i k. ewidencja gruntów i budynków w zakresie gruntów obejmuje informacje dotyczące - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 p.g. i k. ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, których zadaniem jest stosowanie do § 44 pkt 2 rozporządzenia utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności.
Szczególnym trybem dokonywania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków jest tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego, który uregulowany został w art. 24a p.g. i k. Modernizacja ewidencji została zdefiniowana w § 55 rozporządzenia, który w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonanej modernizacji określał ją jako zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, ich modyfikacji oraz dostosowania do wymogów rozporządzenia i poprawy funkcjonowania systemu informatycznego obsługującego bazę danych ewidencyjnych.
Zgodnie z art. 24a ust.1 p.g. i k. starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego. Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego. Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji. Z kolei zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust.9 traktuje się jako wnioski o zmianę danych ewidencji gruntów i budynków (ust. 12).
Odnosząc się do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia dotyczącego rozpoznania zarzutów skarżącej wskazać należy, że wbrew stanowisko zaprezentowanemu w skardze nie można mu zarzucić naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego.
W zakresie kwestionowanego przez skarżącą przebiegu granic jej działek ewidencyjnych wskazać należy, że zgodnie z § 56 ust.1 rozporządzenia przy wykonywaniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków przepisy rozdziału 2, z wyłączeniem § 34, 40, 41, 42 i 43, stosuje się odpowiednio. Zatem modernizację w zakresie granic działek przeprowadza się w trybie określonym przepisami § 36-39 rozporządzenia. Zgodnie z treścią rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie modernizacji w pierwszej kolejności przebieg granic działek ewidencyjnych należało wykazać w procesie modernizacji na podstawie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji geodezyjnej wymienionej w § 36 rozporządzenia. Jeżeli brak było dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub gdy zawarte w niej dane nie były wiarygodne, w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem tych granic na gruncie (§37). W razie zaś w razie sporu, co do przebiegu granic na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie (§39). Nie właściwe zastosowanie tych przepisów dotyczących zasad dokonywania modernizacji zarzucił organom tutejszy sąd w wyroku z 15 listopada 2017 roku nakazując przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie prawidłowego ustalenia przebiegu granic nieruchomości skarżącej oraz wyjaśnienia przyczyn zmniejszenia powierzchni jej nieruchomości w stosunku do powierzchni wykazanej w ewidencji przez modernizacją.
W odniesieniu do przebiegu północnej granicy nieruchomości skarżącej organ wskazał, że na wyznaczenie punktów granicznych 9884, 3686, 3749, 3687 i 3688 stanowiących północną granicę działek o numerach 1766/2 i 1765/2, pozwoliły dane zawarte w operacie podstawowym – [...], operacie pod poszerzenie drogi – [...], operacie z ustalenia linii brzegowej rzeki N. – [...], operacie podziałowy działki numer [...], operacie modernizacji ewidencji gruntów i budynków – [...], operacie aktualizacji ewidencji gruntów – [...] oraz operacie podziałowym działki numer [...], a więc dokumentacji o której mowa w § 36 rozporządzenia. Dlatego na tej podstawie 2 sierpnia 2018 r. dokonano wyznaczenia punktów granicznych 9884, 3686, 3749, 3687 i 3688 na gruncie.
W kontrolowanej decyzji organ szczegółowo wyjaśnił także dlaczego, w odniesieniu do pozostałych spornych w sprawie granic działek 1765/2 i 1766/2, uznał, że dane zawarte w dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego są niewiarygodne i nie pozwalają na prawidłowe ich określenie. Wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym w skardze argumentacja ta jest jej znana i została przez nią przytoczona w treści zarzutów skargi (pkt 7 skargi). Z powyższych względów w sprawie zaistniała potrzeba pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek nr 1766/2 i 1765/2 z nieruchomościami sąsiednimi w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych. Sąd przedstawioną w zaskarżonej decyzji argumentację w całości podziela. Wykonując zalecenia sądu zawarte w wyroku w sprawie III SA/Łd 836/17 starosta zlecił dokonanie dodatkowych czynności dowodowych w tym zakresie nowo wyznaczonemu geodecie uprawnionemu. 2 sierpnia 2018 r. przeprowadzono na gruncie czynności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych oznaczonych numerami 1766/2 i 1765/2. W czynnościach tych nie wziął udziału sąsiad skarżącej A.S., strona zaś stawiła się na gruncie, ale odmówiła podpisania protokołu z ich przebiegu. W wyniku tych czynności, wobec braku zgodnych wskazań stron i braku ich zgodnego oświadczenia złożonego do protokołu, przebieg granic działek ewidencyjnych wykonawca ustalił według ostatniego spokojnego stanu posiadania (§ 39 rozporządzenia). Granice te określono następująco:
• granica zachodnia działki numer 1766/2 biegnie od punktu 9884 poprzez punkty: 16329 (narożnik budynku), 16330 (wzdłuż ściany budynku gospodarczego), 16331 (wzdłuż ściany budynku gospodarczego) do punku 16335;
• granica wschodnia działki numer 1765/2 biegnie od punktu 3688 przez punkt 15984 do punktu 16339;
• granica południowa działek 1765/2 i 1766/2 biegnie od punktu 16335 (narożnik budynku) poprzez punkty: 16336 (słupek ogrodzenia na murze budynku gospodarczego), 16337 (słupek ogrodzenia), 16338 (słupek ogrodzenia) do punktu 16339 (na kierunku wyznaczonym przez ogrodzenie);
• granica pomiędzy działkami oznaczonymi numerami 1766/2 i 1765/2, ponieważ stanowią przedmiot tej samej własności, została odtworzona poprzez odłożenie miary z zarysu - 38.45 m od ustalonej jak wyżej granicy pomiędzy działką 1766/2, a działką 1767/2.
Sporządzona z przebiegu powyższych czynności dokumentacja dotycząca wskazania przebiegu granic spornych działek została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 17 sierpnia 2018 r. za nr. [...]. Przy czym w dokumentacji tej ustalona na gruncie granica wskazana została jako sporna.
Rację mają organy ewidencyjne podnosząc, że spór co do przebiegu granic nieruchomości nie wstrzymuje prac modernizacyjnych. Do zadań starosty nie należy także rozstrzyganie sporów granicznych, ani ustalania granic przestrzennych prawa własności. W razie wystąpienia sporu w tym przedmiocie, przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie. W taki też sposób powołany przez organ geodeta uprawniony J.R. określił przebieg spornej granicy między nieruchomościami 1765/2, 1766/2, 1767/2. Taki przebieg granicy został ujawniony w ewidencji z zaznaczeniem, że jest to granica sporna.
W ocenie sądu spór zaistniały w rozstrzyganej sprawie jest de facto sporem o przebieg granicy nie dotyczy prawidłowości działań podjętych przez organy geodezyjne w toku rozpoznania zarzutów skarżącej do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 p.g.i k. rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Na gruncie niniejszej sprawy niewątpliwie istnieje potrzeba dokonania takiego właśnie rozgraniczenia dotyczącego nieruchomości skarżącej, bowiem prace modernizacyjne unaoczniły, że stały się one sporne. Okoliczność tę na rozprawie przyznał pełnomocnik skarżącej jednak nieuprawnionym jest oczekiwanie strony skarżącej, że niezbędnego rozgraniczenia dokona za nią organ administracji.
W tym miejscu należy także podkreślić, że przebieg granicy, który został przyjęty w toku postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków w wyniku rozpoznania zarzutów skarżącej, nie przesądza wcale stanu prawnego jej działek, a co za tym idzie, nie został w nim rozstrzygnięty spór graniczny. Jak trafnie wskazały organy obu instancji jeżeli w toku prowadzonej modernizacji ewidencji gruntów zaistniał spór graniczny, to nie tamuje on postępowania modernizacyjnego. Jeśli dla potrzeb postępowania modernizacyjnego został przyjęty określony przebieg linii granicznej w oparciu o mające zastosowanie przepisy, wcale nie oznacza to, że taka linia graniczna odzwierciedla stan prawny nieruchomości. Nie każda granica pomiędzy nieruchomościami wykazana w ewidencji – nawet w wyniku przeprowadzonej modernizacji jest granicą prawną.
Wykazana na aktualnej mapie ewidencyjnej linia graniczna w sytuacji istnienia sporu granicznego wcale nie jest wiążąca i rozstrzygająca dla rozgraniczenia nieruchomości. W toku postępowania rozgraniczeniowego może się bowiem okazać, że stan prawny nieruchomości wyznacza inny przebieg granicy niż aktualnie wykazany w ewidencji. Także powierzchnia nieruchomości, nawet ta ujawniona w księgach wieczystych czy innych dokumentach, nie musi mieć decydującego znaczenia. W tym zakresie także wpisy w księgach wieczystych nie korzystają z rękojmi wiary publicznej.
Jeszcze raz podkreślić należy, że przeprowadzona modernizacja ewidencji nie miała prawotwórczego charakteru i nie rozstrzygnięto w jej toku sporu granicznego, który się ujawniły. Temu celowi winno służyć postępowanie rozgraniczeniowe. Dla rozstrzygnięcia sporów granicznych właściwe jest bowiem postępowanie rozgraniczeniowe.
Jeśli chodzi o wyjaśnienie na jakiej podstawie doszło do zmiany powierzchni działek skarżącej, wskazać należy, że powierzchnia nieruchomości jest konsekwencja ustalonych w toku czynności podjętych 2 sierpnia 2018 roku jej granic. Odnośnie podnoszonej przez stronę różnicy w powierzchni jej nieruchomości wskazać należy, że akta sprawy zawierają pisemne wyjaśnienie uprawnionego geodety w tej kwestii, który powołuje się na błędne przedstawienie powierzchni spornych działek 1765/2 i 1766/2 w treści operatu podstawowego. Z treści tego wyjaśnienia w sposób jednoznaczny wynika, iż błąd ten polegał na nieprawidłowym przyjęciu ich powierzchni i wyrównaniu do powierzchni z dokumentów przedwojennych - mapy scaleniowej z 1939 roku, mimo powojennej zmiany przebiegu ich granic. W ocenie geodety błąd ten powoduje różnicę w powierzchni nieruchomości skarżącej właśnie w wielkości ok. 4 arów. Błąd ten został następnie powielony w operacie z 1982 roku sporządzonym na potrzeby aktualizacji i odnowy operatu ewidencji gruntów, w oparciu o te dane została zaś wskazana powierzchnia nieruchomości widniejąca w księgach wieczystych.
Rozpoznając wniesioną w sprawie skargę sąd ograniczył się jedynie to oceny tych jej zarzutów które dotyczyły pierwotnie wniesionych zarzutów w odniesieniu do operatu opisowo–kartograficznego sporządzonego w toku modernizacji ewidencji, a więc zarzutów kwestionujących przebiegu granic oraz powierzchni nieruchomości skarżącej. Pozostałe podniesione w skardze kwestie, jako nieobjęte pierwotnie wniesionymi zarzutami mogą stanowić jedynie wnioski o zmianę danych ewidencji gruntów i budynków (art. 21a ust. 12 p.g. i k.).
Sąd nie dopatrzył się również naruszania podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie prowadzone było zgodnie z przepisami art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że skarżącej zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania - strona była informowana o wszystkich czynnościach organu, miała możliwość wzięcia w nich udziału Przed wydaniem decyzji organ umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranego materiału, zgodnie z art. 10 k.p.a. Decyzja wydana została także w oparciu o wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy. Wbrew zarzutom skargi również uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. Organ wyjaśnił stan faktyczny sprawy, powołał przepisy, na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz szczegółowo wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia.
Z przedstawionych wyżej względów, w ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkować musiało oddaleniem skargi jako bezzasadnej na podstawie art. 151 p.p.s.a.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło