III SA/Łd 419/08

WyrokWSA w Łodzi2008-11-20

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, w sytuacji gdy postępowanie karne wobec niego nie zostało prawomocnie zakończone, a przepis ten został zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest dopuszczalne, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone. Spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie (12 miesięcy zawieszenia i brak ustania przyczyn zawieszenia) uzasadnia takie działanie, niezależnie od toczącego się postępowania karnego. Sąd podkreślił również, że fakt zaskarżenia przepisu do Trybunału Konstytucyjnego nie wyklucza jego stosowania do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał.
Stan faktyczny
Skarżący, T. L., funkcjonariusz Policji, został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji po ponad 12 miesiącach zawieszenia w czynnościach służbowych, które nastąpiło w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, podnosząc m.in. naruszenie zasady ochrony praw nabytych, zasady niedziałania prawa wstecz oraz fakt, że przepis stanowiący podstawę zwolnienia został zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o zwolnieniu, uznając, że przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały spełnione, a zwolnienie leży w interesie społecznym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA: Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA: Krzysztof Szczygielski Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 roku sprawy ze skargi T. L. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby oddala skargę. Zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia [...] (Nr [...]) Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] (Nr [...]) zwalniający sierż. szt. T. L., zawieszonego w czynnościach służbowych od dnia 22 marca 2005 roku, ze służby w Policji z dniem 31 maja 2008 r.. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu 21 marca 2005 roku prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi przedstawił T. L. zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z urzędu polegającego na tym, że działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami przyjął korzyść majątkową w zamian za poświadczenie nieprawdy co do czasu zdarzenia drogowego , a następnie potwierdził jako autentyczną upozorowaną kolizję drogową. W toku postępowania karnego zarzuty te zostały znacznie rozszerzone i ostatecznie akt oskarżenia zarzucał T. L., naruszenie dyspozycji art. 286 § 1, art. 298 § 1, art.191 § 2, art. 282 w zw. z art.229 § 3 i w zw. z art. 271 § 3 i w zw. z art. 11 § 2 kodeksu karnego i art. 54 kks. W związku z prowadzonym postępowaniem karnym T. L., rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] został zawieszony w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy od dnia 22 marca 2005 r. do dnia 21 czerwca 2005 roku. Następnie rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] okres zawieszenia w czynnościach służbowych przedłużono do czasu zakończenia postępowania karnego. W dniu 5 marca 2008 roku wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia T. L. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Organ ustalił, że w dniu 5 lutego 2008 roku w sprawie o sygn. akt II K 254/05 Sąd Rejonowy w Z. wydał wyrok w którym uznał T. L. winnym części zarzucanych mu czynów i skazał go na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności i warunkowo zawiesił jej wykonanie na okres 5 lat oraz oddał pod dozór kuratora sądowego na okres próby. Z przekazanej przez Sąd Rejonowy w Z. informacji wynikało , że od przedmiotowego wyroku T. L. złożył zapowiedź apelacji, a termin uprawomocnienia się wyroku w tej sytuacji jest trudny do określenia. Organ stwierdził, że T. L. był informowany o przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym prawach, a w szczególności o prawie do czynnego udziału w sprawie, składania wniosków dowodowych i złożenia oświadczenia końcowego i nie skorzystał z przysługujących mu praw. Komendant Powiatowy Policji wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w Policji po upływie 12 miesięcy zwieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Organ stwierdził, że okres faktycznego zawieszenia w czynnościach służbowych T. L. jest dłuższy niż 12 miesięcy, a wynika to z faktu, że wcześniejsze przepisy nie dawały możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji w takiej sytuacji. Biorąc pod uwagę długotrwały okres zawieszenia w czynnościach i przedłużające się postępowanie karne, jak również koszty ponoszone w związku z zawieszeniem policjanta organ I instancji wydał rozkaz personalny z dnia 14 maja 2008 r. o zwolnieniu T. L. ze służby w Policji. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył T. L., wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że określony w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji tryb zwolnienia policjanta ze służby ma charakter fakultatywny. Decyzja taka, jako decyzja uznaniowa, powinna uwzględniać zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony. Ponadto, zdaniem odwołującego się, zwolnienie go ze służby przed wydaniem prawomocnego wyroku przez sąd jest naruszeniem zasady ochrony praw nabytych i zasady niedziałania prawa wstecz, ponieważ przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji obowiązuje od dnia 20 września 2006 r., a on został zwieszony w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego 20 czerwca 2005 r. Strona podniosła również fakt, iż przywołany w decyzji o zwolnieniu ze służby przepis ustawy o Policji oddany został do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie zgodności z Konstytucją RP i do momentu rozstrzygnięcia tego wniosku nie powinna być podejmowana decyzja o zwolnieniu go ze służby w Policji. Zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] w sprawie zwolnienia ze służby w Policji T. L. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Zwolnienie ze służby w trybie ww. przepisu ma charakter fakultatywny, co oznacza, że decyzja w tym zakresie pozostaje w kompetencji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. W związku ze stwierdzeniem T. L., dotyczącym uwzględnienia przez przełożonego zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu strony, organ stwierdził, że – w jego ocenie – wątpliwym jest uznanie, że w interesie społecznym leży dalsze pozostawienie w służbie funkcjonariusza pozostającego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych przez ponad trzy lata, którego sąd l instancji uznał winnym popełnienia zarzucanych czynów i wymierzył karę pozbawienia wolności. Jednocześnie organ podkreślił, że mając na uwadze fakt zgłoszonej przez odwołującego się zapowiedzi apelacji nie jest możliwe, nawet w przybliżeniu określenie terminu zakończenia powyższego postępowania. W ocenie organu odwoławczego podjęcie decyzji o zwolnieniu ze służby policjanta w opisanej wyżej sytuacji wydaje się w pełni uzasadnione Jednocześnie organ wyjaśnił, że zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ograniczają dwie przesłanki w nim zawarte. Dotyczą one pozostawania w okresie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez co najmniej 12 miesięcy oraz braku ustania przyczyn będących podstawą zawieszenia. Z powyższego wynika, że pozostawanie w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych przez policjanta przez czas dłuższy niż 12 miesięcy oraz brak ustania przyczyn będących podstawą zawieszenia są warunkami koniecznymi i wystarczającymi do zastosowania przytoczonego przepisu. Organ podkreślił, że ustawodawca nie uzależnił możliwości zastosowana przepisu od rozstrzygnięcia innego organu, w tym orzeczenia w sprawie karnej. Odnosząc się dalej do zarzutu T. L., dotyczącego naruszenia przez organ l instancji praw nabytych odwołującego się organ wskazał, że przytoczone przepisy ustawy z dnia 21 lipca 2006 roku o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 158, poz. 11227) obowiązują od dnia 20 września 2006 roku, i zgodnie z art. 6 tej ustawy od tego czasu biegnie termin, którego upływ związany jest ze skutkiem określonym w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. W związku z powyższym w opisanym stanie faktycznym T. L. pozostaje w stanie zawieszenia w czynnościach służbowych przez okres ponad trzech lat. Ponadto, jak stwierdził organ, fakt poddania jakiegokolwiek przepisu prawnego ocenie jego zgodności z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, nie wyklucza możliwości jego skutecznego stosowania do czasu orzeczenia przez wskazany organ jego statusu prawnego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. złożył T. L., wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji Z.. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że zastosowanie wobec niego przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest w niniejszej sprawie nieuzasadnione. Wskazał na fakultatywny charakter tego przepisu i konieczność wzięcia pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu strony. Tymczasem, w jego ocenie, nie uwzględniono przy wydawaniu decyzji faktu, że wcześniej był on wielokrotnie nagradzany i nie wpływały na niego żadne skargi W ocenie skarżącego zasada ochrony praw nabytych oraz zasada lex retro non agit chronią jego osobę przed niekorzystnym rozstrzygnięciem organu administracji. Wskazał w tym kontekście na datę uchwalenia nowelizacji ustawy o Policji dopuszczającej zwalnianie ze służby w związku z zawieszeniem funkcjonariusza w czynnościach służbowych oraz fakt, iż jego zawieszenie nastąpiło przed tą datą. Podniósł także ponownie, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji został zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego, a tym samym rozstrzyganie w oparciu o ten przepis przed orzeczeniem o jego zgodności z Konstytucją jest niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumenty podniesione w zaskarżonym rozkazie personalnym. Na rozprawie skarżący popierał skargę i podnosił, że zna przypadki, w których funkcjonariusze Policji, po krótkim okresie zawieszenia powracali do pełnienia służby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem oceny sądu w rozpatrywanej sprawie jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] (Nr [...]) i poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] (Nr [...]). Materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) [dalej ustawa o Policji], który stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Zwolnienie ze służby w tym trybie ma charakter fakultatywny, co oznacza, że decyzja w tym przedmiocie jest decyzją uznaniową, która może być wydana po dokonaniu oceny całego zebranego materiału dowodowego. Przełożony właściwy w sprawach osobowych może wydać rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy gdy łącznie spełnione zostaną dwie przesłanki: upłynął okres 12 miesięcy od momentu zawieszenia w czynnościach służbowych oraz nie ustały przyczyny będące podstawą tego zawieszenia. Wskazywany przepis, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie, został wprowadzony do ustawy o Policji ustawą z dnia 21 lipca 2006 roku o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 158, poz. 1122), która weszła w życie 20 września 2006 r. Przy czym, jak stanowi art. 6 tej ustawy, policjantowi pozostającemu w dniu wejścia w życie ustawy w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, okres tego zawieszenia w zakresie skutków prawnych, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 1, liczy się od dnia wejścia w życie ustawy - czyli od 20 września 2006 roku. W niniejszej sprawie, skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 22 marca 2005 roku na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Przyczyną zawieszenia funkcjonariusza było wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego – przedstawienie przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi wskazanego wyżej zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z urzędu. Toczące się od 21 marca 2005 r. wobec skarżącego postępowanie karne, w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji nadal nie zostało prawomocnie zakończone i termin jego zakończenia nie był znany. Jak bowiem wynika z przedstawionych akt administracyjnych, w dniu 5 lutego 2008 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu, w sprawie o sygn. akt II K 254/05, wydał wyrok, w którym uznał T. L. winnym części zarzucanych mu czynów i skazał go na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności i warunkowo zawiesił jej wykonanie na okres 5 lat oraz oddał oskarżanego pod dozór kuratora sądowego na okres próby. Z nie budzących wątpliwości ustaleń organu wynika także, że T. L. złożył zapowiedź apelacji od przedmiotowego wyroku, w związku czym data uprawomocnienia się orzeczenia jest trudna do określenia . Można zatem stwierdzić, że od dnia 22 marca 2005 r. (data zawieszenia w czynnościach służbowych) do [...] (data wydania zaskarżonej decyzji) podstawa zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych nie ustała. Spełniona została zatem także druga przesłanka określona w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji w zw. z art. 6 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw, tj. skarżący przed wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby był zawieszony w czynnościach służbowych przez okres przynajmniej 12 miesięcy licząc od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej. Od 20 września 2006 r.( data wejścia w życie ustawy zmieniającej) do 14 maja 2008 r. (data wydania w I instancji rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby) upłynęło blisko 20 miesięcy. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały obie przesłanki wynikające z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji w związku z art. 6 ustawy nowelizującej. Należy także zaznaczyć, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnienie policjanta ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych spowodowanego prowadzeniem postępowania karnego. Tak więc, rozpoznanie sprawy o zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie ww. przepisu jest możliwe bez konieczności czekania do momentu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej, bowiem brak jest bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zakończeniem prowadzonego postępowania karnego. Jak już wyżej wspomniano, decyzja wydawana na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy. Z uznaniem administracyjnym mamy do czynienia wtedy, gdy norma prawna nie determinuje w sposób jednoznaczny skutku prawnego, lecz pozostawia w sposób wyraźny dokonanie takiego wyboru właściwemu organowi administracyjnemu. Inaczej mówiąc, ustawa pozwala na wybór między dwiema lub więcej możliwościami. Analizowany przepis nie determinuje rozstrzygnięcia przełożonego służbowego. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie jest normą, która w przypadku zaistnienia przesłanek zawartych w jej dyspozycji, obliguje organ administracji do podjęcia jedynego, dopuszczalnego rozstrzygnięcia. W zakresie decydowania o zwolnieniu policjanta ze służby w sytuacji określonej w omawianym przepisie, ustawodawca pozostawił właściwemu organowi luz decyzyjny w formie uznania administracyjnego. W związku z tym, rodzi to po stronie organów administracyjnych prowadzących postępowanie szczególne obowiązki. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że obowiązki organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego w zakresie uzasadnienia decyzji są większe, aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania (por. np. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2002 r., sygn. akt VSA 2831/2001). Sąd rozpoznając sprawę zakończoną decyzją uznaniową musi mieć w szczególności na względzie poprawność zastosowanych przepisów oraz procedury przeprowadzonej w ramach postępowania administracyjnego. W ocenie sądu wydanie rozkazu personalnego przez organ I instancji w dniu 14 maja 2008 roku zwalniającego ze służby T. L. z dniem 31 maja 2008 roku, wobec spełnienia wszystkich przesłanek określonych dyspozycją art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji było właściwe i nie naruszyło zasady lex retro non agit, jaki to zarzut podnosi skarżący. Z przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. wynika, że organ prowadzący postępowanie obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jedynie ustalone w taki sposób fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący niezbędną i faktyczną podstawą do wydania decyzji administracyjnej oraz jej uzasadnienia. W samej decyzji organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić organom takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie rozkazu personalnego z dnia [...] wskazuje na jakich ustaleniach faktycznych oparte zostało rozstrzygnięcie oraz zawiera analizę okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazuje na fakty, które organ odwoławczy trafnie ocenił, jako przemawiające za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji. Zawiera też wyjaśnienie zastosowania normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji w ustalonym stanie faktycznym. Jest zatem wystarczające dla oceny legalności decyzji. Sąd nie dopatrzył się też przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego. Motywy przytoczone przez organ administracji w dostateczny sposób uzasadniają podjętą decyzję. Wynika z nich, że organ obu instancji brały pod uwagę okoliczność, że zawieszenie w czynnościach służbowych jest długotrwałe (ponad 3-letnie) i nadal trudno przewidzieć, kiedy toczące się postępowanie karne, które legło u podstaw jego zawieszenia, zostanie prawomocnie zakończone. Zwrócono też uwagę na koszty ponoszone w związku z zawieszeniem policjanta. Należy zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że w interesie społecznym nie leży dalsze pozostawanie w służbie funkcjonariusza Policji zawieszonego w czynnościach służbowych od ponad trzech lat, który nieprawomocnym wprawdzie wyrokiem Sądu Rejonowego został uznany winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i któremu wymierzona została kara pozbawienia wolności. Takie uzasadnienie mieści się w granicach poprawnego korzystania z uznania administracyjnego i z tej przyczyny nie sposób dopatrzyć się przekroczenia jego granic (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28.2.2007 r.- II SA/Wa 2326/06, LEX nr 318267) Podnoszone przez skarżącego zarzuty, że organ nie uwzględnił jego słusznego interesu i nie wziął pod uwagę tego, że podczas służby był on wielokrotnie nagradzany, czynności służbowe wykonywał na wysokim poziomie i nie wpływały na niego żadne skargi, nie mogły skutecznie zmienić oceny organu, gdyż sposób pełnienia przez skarżącego służby jest m.in. przedmiotem oceny w postępowaniu karnym. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie organ oceniał jedynie czy są podstawy do dalszego utrzymywania istniejącego stosunku służbowego, w sytuacji długotrwałego zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Oceny tej organy I i II instancji dokonywały z punktu widzenia pracodawcy rozważającego dalszą przydatność funkcjonariusza do służby. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę, że zwolnienie ze służby dotyczy funkcjonariusza Policji, zobligowanego do przestrzegania zasad etyki zawodowej i takiego postępowania, które nie narusza podstawowych wartości i nie narusza dobrego imienia służby, w sytuacji gdy występują uzasadnione wątpliwości co do takiego postępowania skarżącego, uniemożliwia dopuszczenie go do pełnienia przez niego służby. W tej sytuacji, gdy możliwe było tylko dalsze utrzymywanie sytuacji, w której skarżący jest zawieszony w czynnościach służbowych, uzasadnione było wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów wskazać na wstępie należy, że Sąd obecnym składzie nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania przez Trybunałem Konstytucyjnym ( sygn. K1/08) (art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.), gdyż, jak trafnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozkazu personalnego, fakt poddania przepisu prawnego do zbadania zgodności przez TK z ustawą zasadniczą , nie wyklucza możliwości jego skutecznego stosowania do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał, a przepis ten obowiązywał w chwili wydawania zaskarżonej decyzji i obowiązuje także w dacie wydawania wyroku przez WSA w Łodzi. Sąd stwierdza również, że nie dostrzega w treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji niezgodności z przepisami Konstytucji RP, w szczególności z art. 2 i art. 42 ust. 3 Ustawy Zasadniczej. Przypomnieć należy, że art. 2 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Art. 42 ust. 3 formułuje natomiast zasadę domniemania niewinności stanowiąc, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Skarżący zarzuca, że został zwolniony ze służby mimo, że postępowanie karne wobec jego osoby nie zakończyło się jeszcze prawomocnym wyrokiem, a zatem, zgodnie z zasadą domniemania niewinności, jest osobą niewinną. W odniesieniu do tego zarzutu Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu WSA w Poznaniu w sprawie IVSA/Po 99/08 (niepublikowane), że sprawa ze skargi na decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie dotyczy zagadnienia domniemania niewinności policjanta, a jedynie oceny, czy – w granicach prawa – ustał stosunek służbowy policjanta. Zwolnienie skarżącego ze służby nie przesądza w żaden sposób o jego winie i odpowiedzialności za czyny oceniane przez Sąd w postępowaniu karnym. Oznacza jednie, że w ocenie organu dalsze istnienie stosunku służbowego ze względu na utratę przez funkcjonariusz jego wiarygodności jest niemożliwe, a okres zawieszenia w czynnościach służbowych ( trwający nie mniej niż 12 miesięcy ) nie wystarczył do wyjaśnienia wątpliwości. Podnieść należy, jak wskazywał WSA w Poznaniu że, podobną do art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji konstrukcję miał art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.; obowiązujący w okresie od 10 sierpnia 2003 do 27 marca 2008 r.), w którym ustawodawca wskazał, że "Funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku: (...) 8a) wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego; 8b) tymczasowego aresztowania (...)". W wyroku z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122); którym wprowadzono do art. 25 ust. 1 nowe punkty 8a i 8b oraz nadał nowe brzmienie art. 61 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej) jest zgodny z art. 32 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w zw. z art. 2 ustawy zasadniczej. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt K 46/05 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b ustawy o Służbie Celnej jest zgodny z art. 60, art. 65 ust. 1 w zw. z art. 30 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP; nie jest niezgodny z art. 67 Konstytucji; nie jest niezgodny z art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2; art. 61 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 60 i art. 65 ust. 1 w zw. z art. 30 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz jest niezgodny z art. 67 Konstytucji. Podkreślenia wymaga argumentacja Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie wskazywał na specyfikę statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych np. w uzasadnieniach wyroków: z dnia 23 września 1997 r., sygn. akt K 25/96; z dnia 27 stycznia 2003 r., sygn. akt SK 27/02; z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98, z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt K 46/05. W orzeczeniach tych Trybunał zaznacza, że stosunki służbowe służb mundurowych nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjnoprawnych, powstających w drodze powołania, w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby. Zdaniem Trybunału kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby, nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Przykładem takich szczególnych uprawnień są korzystniejsze zasady nabywania przez funkcjonariuszy służb mundurowych uprawnień emerytalno-rentowych oraz ustalania ich wymiaru. Z kolei do szczególnych obowiązków można zaliczyć pełną dyspozycyjność i zależność od władzy służbowej, wykonywanie zadań w nielimitowanym czasie pracy i trudnych warunkach, związanych nierzadko z bezpośrednim narażeniem życia i zdrowia, wysoką sprawnością fizyczną i psychiczną wymaganą w całym okresie jej pełnienia, niewielkie możliwości wykonywania dodatkowej pracy i posiadania innych źródeł utrzymania, ograniczone prawo udziału w życiu politycznym i zrzeszania się. Powyższe skutkuje również wyższymi wymaganiami personalnymi, kwalifikacyjnymi czy charakterologicznymi wobec kandydatów do służby oraz odmiennymi i bardziej rygorystycznymi niż w przypadku pozostałych profesji zasadami utraty statusu pracowniczego. Funkcjonariusz Policji pełni bowiem szczególną rolę społeczną związaną z zaufaniem publicznym i stawia się wobec niego wyższe wymagania. Dlatego też utrata wiarygodności musi skutkować tak rygorystyczną odpowiedzialnością dyscyplinarną jak zwolnienie ze służby, zwłaszcza, że policjant ma wiele uprawnień, które pozwalają mu ingerować w sferę praw i wolności obywatelskich. Odnosząc się do kolejnego zarzutu zawartego w skardze, wskazać należy na kwestię uwzględniania słusznego interesu obywatela w kontekście interesu społecznego. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 1991 r., sygn. akt II SA 1188/91NSA wskazał właśnie w szczególności na obowiązek uwzględnienia słusznego interesu obywatela, jeśli nie pozostaje to w sprzeczności z interesem społecznym. W postępowaniu dotyczącym zwolnienia skarżącego ze służby, rozpatrując konflikt pomiędzy słusznym interesem obywatela (funkcjonariusza policji, zabiegającego o pozostawienie go w służbie) a interesem społecznym (gdy policjant był zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 22 marca 2005 r. i gdy nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia), należy jeszcze raz stwierdzić, że organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, określonego w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Za taką oceną przemawia długotrwałość zawieszenia w czynnościach służbowych (ponad 3 lata i 2 miesiące), a ciężar gatunkowy i rodzaj zarzucanych T. L. przestępstw wskazuje, że decyzja organów policji nie była ani pochopna, ani nadmiernie surowa dla funkcjonariusza, także przy założeniu, że jego przebieg służby w okresie poprzedzającym zawieszenie był nienaganny. Nie można też podzielić zarzutu, że zaskarżona decyzja narusza zasadę ochrony praw nabytych i zasadę lex retro non agit. Mający zastosowanie w niniejszej sprawie art. 6 ustawy z 21 lipca 2006 r. zmieniającej ustawę o Policji /../ wprowadził możliwość zwolnienia funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych przed jej wejściem w życie , ale z zastrzeżeniem, że 12 miesięczny okres zawieszenia, w zakresie skutków prawnych, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji liczy się od wejścia w życie ustawy. Zwolnienie ze służby było więc możliwe dopiero najwcześniej po upływie roku od wejścia w życie zmian. Nie można utożsamiać retrospektywności z retroaktywnością, którą zarzuca skarżący. Ustawodawca ma kompetencje do dokonywania zmian niosących ze sobą tworzenie lub nowe kształtowanie istniejących instytucji prawnych, a art. 6 ustawy zmieniającej ustawę o Policji /../ wprowadził zasadę bezpośredniego działania nowego prawa dla stosunków powstałych w czasie obowiązywania prawa dotychczasowego. Nie oznacza to jednak działania prawa wstecz, lecz objęcie tym przepisem także sytuacji zastanych. Nie sposób też zaakceptować rozumowania prezentowanego przez skarżącego, że na skutek wydania rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...] zawieszającego go w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego nabył on prawo kontynuowania do tego czasu stosunku służbowego i prawa tego nie może być pozbawiony. Skoro bowiem ustawodawca w drodze ustawy, w powoływanych wyżej przepisach, inaczej na przyszłość uregulował w takich sytuacjach uprawnienia funkcjonariuszy Policji, nie ma podstaw do podważania zgodności z Konstytucją tych rozwiązań. Badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem, sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, ani też naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżony rozkaz personalny zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jego uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest wystarczające. W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, że przy wydawaniu zaskarżonych rozstrzygnięć przez organy obu instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło