III SA/Łd 419/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-09-26
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uzyskał już prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie adwokata, jeśli jego sytuacja materialna uzasadnia brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może zostać przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nawet jeśli strona korzysta już z prawa pomocy w zakresie częściowym, nowy wniosek może zostać potraktowany jako uzupełnienie poprzedniego, a przyznanie ustanowienia adwokata skutkuje przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA są spełnione.Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi dotyczącą rozgraniczenia nieruchomości. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r. przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, po oddaleniu jego skargi wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2014 r., skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się ustanowienia adwokata. Wskazał na niskie dochody (renta 880,52 zł) i wysokie koszty utrzymania mieszkania.Rozstrzygnięcie
1/ przyznać skarżącemu M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia 1/ przyznać skarżącemu M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A.
III SA/Łd 419/14
Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 kwietnia 2014 r. M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na urzędowym druku "PPF".
W związku z powyższym, Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r. przyznał M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.
Następnie, pismem z dnia 18 września 2014 r., skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając do wniosku wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał na argumenty dotyczące zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jedyne osiągane dochody stanowi renta w wysokości 880,52 zł (zgodnie z oświadczeniem skarżącego). Z oświadczenia wynika też, że M. G. nie posiada własnego domu ani mieszkania. Zaznaczył także, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Skarżący nie uzyskuje także żadnych dodatkowych dochodów.
W rubryce "Inne dane, które składający oświadczenie uważa za istotne" skarżący wskazał na ponoszone koszty użytkowania zajmowanego wspólnie z matką mieszkania, wskazując w tym zakresie na: czynsz – 342,65 zł, gaz – 27,29, energię elektryczną – 123,84 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżącemu, postanowieniem Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 28 maja 2014 r., przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji, wobec ustalenia, że w poprzednio złożonym wniosku skarżący wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (zgodnie z zaznaczeniem w formularzu wniosku), obecny wniosek potraktowany został jako uzupełnienie poprzedniego wniosku w zakresie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienia adwokata.
W tej sytuacji wobec stwierdzenia, że skarżący korzysta już z przyznanego mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, to ewentualne przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata skutkować będzie przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygając niniejszy wniosek należy więc zbadać spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając w związku z tym wniosek skarżącego referendarz sądowy miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym kwotę osiąganego dochodu i niezbędnych wydatków. Jedyne osiągane dochody w gospodarstwie domowym skarżącego stanowi renta w wysokości 880,52 zł. Z tego dochodu skarżący pokrywa bieżące koszty utrzymania, w tym w szczególności koszty mieszkania, które – jak wskazał – pokrywa wspólnie z matką, a wyliczył je na łączną kwotę ponad 500 zł. Z uzyskiwanego dochodu skarżący pokrywa także wszelkie inne bieżące koszty, w tym koszty swojego utrzymania, wyżywienia itp.
W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, ewentualna konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego, w szczególności ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może w istotnym stopniu wpłynąć na sytuację materialną skarżącego. Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności stwierdza się, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło