III SA/Łd 424/12

WyrokWSA w Łodzi2012-10-18

Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wobec braku całkowitej nieściągalności tych należności i braku przesłanek do umorzenia w uzasadnionych przypadkach, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa umorzenia należności z tytułu składek była prawidłowa, ponieważ nie wystąpiła całkowita nieściągalność tych należności, a sytuacja materialna i rodzinna skarżącego nie uzasadniała umorzenia w trybie nadzwyczajnym. Skarżący dysponował dochodami i majątkiem pozwalającymi na spłatę zobowiązań, nawet w systemie ratalnym, bez pozbawienia rodziny niezbędnych środków do życia.
Stan faktyczny
Skarżący M. C. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Organ odmówił umorzenia, uznając, że nie wystąpiła całkowita nieściągalność należności, a sytuacja materialna skarżącego i jego matki nie uzasadnia umorzenia w trybie nadzwyczajnym. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak uwzględnienia jego trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 roku sprawy ze skargi M. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy 1) oddala skargę; 2) przyznaje radcy prawnemu D. B. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącemu z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu D. B. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił M. C. umorzenia należności: - z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 09.2001 r.-07.2003 r., 04.2005 r.-8.2011 r. w kwocie 56.178,04 zł. i odsetek za zwłokę wyliczonych na dzień 20.09.2011 r. w kwocie 34.681,00 zł. oraz kosztów upomnień w wysokości 440,40 zł. - z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 09.2001r.-08.2003 r., 05.2004 r., 02.2005 r., 04.2005 r.-11.2009 r., 01.2010 r.-04.2010 r., 06-08.2010 r., 10.2010 r.-08.2011 r. w kwocie 17.267,95 zł. i odsetek za zwłokę wyliczonych na dzień 20.09 2011 r. w kwocie 8.224,00 zł. oraz kosztów upomnień w kwocie 431,60 zł. - z tytułu składek na Fundusz Pracy i FGŚP za okres 09.2001 r.-07.2003 r., 06-08.2004 r., 04.2005 r.-08.2011 r. w kwocie 5.382,71 zł. i odsetek za zwłokę wyliczonych na dzień 20.09.2011 r. w kwocie 3.601,00 zł. oraz kosztów upomnień w kwocie 452,40 zł. M. C. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie decyzji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uzasadniając wydane orzeczenie wyjaśnił, że zadłużenie figurujące na koncie strony podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Zaległości zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym. Argument strony, że prowadzona dotychczas egzekucja przez komornika sądowego i naczelnika urzędu skarbowego okazała się nieskuteczna nie wyczerpuje w pełni przesłanki nieściągalności. Część należności z tytułu składek dochodzona jest w trybie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Dyrektora I Oddziału ZUS w Ł. W ramach prowadzonego postępowania, w dniu 30 listopada 2010 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego strony w Multibanku. W odpowiedzi na dokonane zajęcie bank poinformował o zaistniałym zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z dnia [...] r. sygn. akt [...] do łącznego prowadzenia obu egzekucji został wyznaczony komornik sądowy przy tym sądzie rejonowym. Postanowienie sądu jest nieprawomocne ze względu na wniesienie przez skarżącego zażalenia. Ponadto część należności nadal jest przedmiotem dochodzenia w trybie egzekucji prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. Postępowanie nie zostało zakończone, a zatem nie można stwierdzić braku majątku, z którego możliwe jest prowadzenie egzekucji. Skarżący utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 480 zł miesięcznie. Kwotę tę organ przyjął na podstawie oświadczenia strony złożonego podczas ubiegania się o przyznania ulgi lub o umorzenie z dnia 29 lipca 2011 r., gdzie wykazał dochód za 2011 r. w kwocie 2.882 zł. Z kolei w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym z dnia 19 lipca 2011 r. wykazał dochód za 2011 r. w kwocie 8.000 zł., to jest ok. 1333 zł. miesięcznie. Matka, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, otrzymuje emeryturę w kwocie 1.551 zł. brutto oraz dodatek pielęgnacyjny 186,71 zł.. Kwota do wypłaty wynosi 1672,41 zł. miesięcznie. Łączny dochód rodziny, po odliczeniu wydatków związanych z kosztami utrzymania domu w wysokości 461,53 zł. oraz kosztami leczenia wskazanymi przez stronę – 400 zł. wynosi około1290 zł. W ocenie organu odwoławczego, uwzględniając powyższe wydatki nie można uznać, że po opłaceniu należności z tytułu składek rodzina pozbawiona byłaby możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponoszenie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem leków jest konieczne, ale nie można uznać, że są to jakieś wydatki wyjątkowe. Skarżący nie udowodnił, że brak mu środków finansowych na ten cel. Jeśli nie istnieje możliwość jednorazowej spłaty zaległych składek, to można ubiegać się o rozłożenie ich na raty. ZUS jako organ zobowiązany do poboru należności z tytułu składek zobligowany jest do szczególnej staranności i ostrożności w procedowaniu spraw z zakresu umorzenia zadłużenia z tytułu składek. Stosowanie instytucji umorzenia uzależnione jest od konkretnych wskazanych przez ustawodawcę w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przesłanek całkowitej nieściągalności składek. Z dokumentacji zdrowotnej nie wynika, by skarżący ze względów zdrowotnych miał przeciwwskazania do wykonywania pracy zarobkowej lub z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny nie mógł pozyskiwać dochodów niezbędnych do płacenia należności z tytułu składek, gdyż utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej. Fakt sprawowania opieki nad chorą matką także nie stanowi podstawy umorzenia zadłużenia. Sytuacja ta nie uniemożliwia skarżącemu prowadzenia działalności gospodarczej. Umorzenie zaległości zastrzeżone jest dla sytuacji szczególnych, gdy ze względu na stan zdrowia, inne względy społeczne i brak szans na uzyskiwanie dochodów nie jest możliwe wywiązanie się ze zobowiązań wobec ZUS. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut skarżącego, iż na zakładzie ubezpieczeń spoczywał obowiązek wystąpienia do odpowiednich instytucji o uzyskanie informacji na temat jego choroby, a także choroby jego matki. Dane te podlegają szczególnej ochronie, a ZUS nie ma możliwości ubiegania się o ich wydanie. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiotowej sprawie istnieje szansa na wyegzekwowanie lub dobrowolną spłatę należności, a zatem podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne rozstrzygnięcie nie może być uznane za dobrowolne. M. C. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, żądając jej uchylenia. Decyzji tej zarzucił: - naruszenie prawa materialnego w postaci przepisów art. 28 pkt 1, pkt 2, pkt 3 ust. 5 i 6 oraz pkt 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, poprzez brak uwzględnienia ustawowych kryteriów jakie spełnił skarżący składając wniosek o umorzenie zaległości, - naruszenie zasad postępowania w postaci art. 6 i 7 k.p.a. poprzez brak podstawy prawnej skarżonej decyzji oraz niepełne zebranie i rozważenie materiału dowodowego, a także nieuwzględnienie materiału dowodowego uzasadniającego złożony wniosek o umorzenie zaległości, - naruszenia zasad postępowania w postaci art. 8 i 11 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia sprawy i zebranego materiału w myśl zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz brak zasady przekonywania, - naruszenie art. 76 i 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego oraz niepełne i niewystarczające zebranie materiału dowodowego, poprzez żądanie niewymaganych przepisami prawa urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego, - naruszenie art. 80 i 107 k.p.a. poprzez niezawarcie w decyzji uzasadnienia faktycznego i podstawy prawnej wydanej decyzji. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że w prowadzonych z wniosku ZUS postępowaniach egzekucyjnych w administracji nie stwierdzono majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W lutym 2006 r. US Ł.-P. dokonał zwrotu wniosków ZUS o wszczęcie egzekucji wraz z protokołem nieściągalności. Z tego też powodu postępowanie egzekucyjne prowadzone z wniosku ZUS zostało w tym samym roku umorzone przez komornika sądowego. W chwili złożenia wniosku o umorzenie zaległości wobec skarżącego toczyły się jeszcze od 2007 r. postępowania egzekucyjne w administracji prowadzone przez ZUS jak i właściwy dla skarżącego urząd skarbowy. Postępowania te w obliczu braku majątku skarżącego pozostają bezskuteczne. Organ orzekający stwierdził jednak, że skarżący posiada środki finansowe na pokrycie swoich zobowiązań. Nie wskazał jednak majątku, z którego może toczyć się egzekucja i nie rozważył jednoznacznie czy będzie skuteczna. Skarżący podniósł, że ZUS nie rozpatrywał możliwości pogorszenia się warunków bytowych zobowiązanego i jego matki. Nie określił dokładnie bieżącej sytuacji materialnej skarżącego i jego matki. Nie przeanalizował, czy opłacenie zaległości będzie miało negatywny wpływ na tę sytuację. Należałoby odnieść się do uzyskiwanych dochodów netto ( a nie brutto jak uczynił ZUS) oraz dokonać podliczenia comiesięcznych wydatków tej rodziny związanych z opłatami stałymi i wydatkami na leczenie oraz lekarstwa. Matka skarżącego ma 85 lat i choruje na poważne schorzenie nerek, zaś skarżący jest chorym przewlekle na cukrzycę typu I insulinozależną i comiesięczne wydatki na leki stanowią duże obciążenie budżetu miesięcznego tej rodziny. Kwestia pomocy dziecka skarżącego wobec swego rodzica jest kwestią w tej sprawie uboczną. Przy dokonaniu oceny należy wziąć pod uwagę konieczność nabycia pożywienia, ubrań, leków i podstawowych usług, czy opłacanie czynszu, nabycia węgla itp. Organy przedstawiły sytuację materialną i rodzinną skarżącego w swoim mniemaniu jako dobrą i pozwalającą regulować istniejące zadłużenie. Jednakże ograniczyły się do samego stwierdzenia o niewystąpieniu ustawowych przesłanek umorzenia w ogóle nie uzasadniając swojego stanowiska poprzez np. wskazanie faktów i dowodów to stanowisko potwierdzających. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne, a przedstawiona w nim ocena stanu faktycznego jest dowolna. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację wcześniej przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. 2012.270 – dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który miałby wpływ na wynik postępowania. W szczególności nie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 28 ust. 3 i ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz artykułów 6,7, 8, 11, 76, 77, 80 i 107 k.p.a. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm. – dalej : u.s.u.s.) Wskazać należy, że decyzja w przedmiocie umorzenia opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. Wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale nie dowolny, i winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaś decyzji odpowiadać powinno warunkom określonym w art. 107 k.p.a., tak aby strona mogła mieć pewność a sąd mógł ocenić, że wszelkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów. W przypadku umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ograniczeniami swobody uznania są przesłanki sformułowane w art. 28 u.s.u.s. oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz.U. nr 141, poz.1365). Ustawa określa dwie kategorie sytuacji, w których nastąpić może umorzenie należności z tytułu składek. W art. 28 ust. 2 u.s.u.s. przewidziana została możliwość umorzenia należności wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. W ust. 3 a tego artykułu dopuszczono natomiast wyjątek od tej regulacji w postaci umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Katalog przesłanek pozwalających na zastosowanie instytucji umorzenia ma charakter precyzyjny, zakreśla wąskie granice swobodnej oceny organu. Jeśli chodzi o możliwość umorzenia " w uzasadnionych przypadkach", to okoliczności przewidziane w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. oraz powołanym rozporządzeniu dają organowi szerszy zakres swobody uznania. Nie zmienia to jednak faktu, że w każdym przypadku organ jest zobowiązany do wnikliwej oceny stanu faktycznego z perspektywy określonych w przepisach przesłanek. Ocena taka, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. W toku postępowania administracyjnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo przyjął, iż w niniejszej sprawie brak jest całkowitej nieściągalności. Zgodnie z art. 28 ust. 3 całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (28 ust. 3). W ocenie Sądu stanowisko ZUS w tym zakresie jest prawidłowe. Rzeczywiście w 2006 roku zostało umorzone postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego, ze względu na brak majątku skarżącego, z którego można byłoby prowadzić egzekucję. Jednak w latach następnych skarżący nadal prowadził działalność gospodarczą osiągając dochód. Prowadzone w tym czasie postępowania egzekucyjne nie zostały, do dnia wydania zaskarżonej decyzji, umorzone ze względu na brak majątku zobowiązanego. W dacie wydania zaskarżonej decyzji ZUS nie był zatem uprawniony przyjąć, iż te postępowania okażą się bezskuteczne. Nie wystąpiła wobec powyższego, powołana przez stronę, przesłanka uzasadniająca ewentualne umorzenie należności z tytułu składek określona w punkcie 5 art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W niniejszej sprawie – wobec prawidłowego wyłączenia przez organ stosowania przepisów art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s. – konieczne jest sprawdzenie występowania przesłanek umarzania należności określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie art. 28 ust. 3 b. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 1 rozporządzenia określa ono szczegółowe zasady umarzania przez ZUS należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. W myśl § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Z.U.S. może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący od blisko 20 lat stale prowadzi działalność gospodarczą. Dlatego przedmiotem analizy ZUS nie mogło być wystąpienie okoliczności wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ( poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego wydarzenia, w sposób pozbawiający stronę uzyskiwania dochodów). Organ prawidłowo uznał, że umorzenie nie jest możliwe także na podstawie punktu 3 powołanego przepisu. Skarżący przewlekle choruje na cukrzycę, jednakże schorzenie nie pozbawia go możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Matka, z którą wspólnie mieszka mimo sędziwego wieku i problemów zdrowotnych nie wymaga opieki, w stopniu uniemożliwiającym skarżącemu prowadzenie aktywnej działalności zarobkowej. Wobec braku wystąpienia przesłanek wymienionych w punktach 2 i 3 rozważyć należy, czy organ zasadnie przyjął, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania przepis punktu 1 w/w przepisu, to jest opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego matkę ( z którą zamieszkuje) możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W ocenie Sądu także w tym zakresie ustalenia i rozstrzygnięcie organu były prawidłowe. Zarówno wysokość dochodów jak i wydatków skarżącego oraz jego matki została ustalona w kwotach podanych przez skarżącego. Nie można zatem uznać za zasadny zarzutu strony, iż ustalenia i wyliczenia rachunkowe organu były nieprawidłowe. Po odliczeniu wydatków na mieszkanie i leki , skarżącemu i jego matce pozostawała kwota 1290 zł. Nawet jeśli jest to kwota brutto, jak podnosi skarżący, to kwota ta umożliwia zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych w/w osób. Sam skarżący przyznaje, iż korzysta ze stałej pomocy materialnej dorosłej córki. Jeśli znalazł się w trudnej sytuacji materialnej, to świadczona pomoc umożliwia mu ograniczenie wydatków bieżących i przeznaczenie znacznych kwot na inne cele. Jednym z nich jest utrzymywanie luksusowego samochodu KIA Magnetis zakupionego w 2005 r. Nawet jeśli kredyt bankowy zaciągnięty na zakup pojazdu spłacany jest przez rodzinę, to przecież koszty związane z eksploatacją samochodu: ubezpieczenie, przeglądy techniczne, zakupy paliwa wymagają znacznych nakładów finansowych. Ponadto dokładna analiza złożonych przez skarżącego formularzy podatkowych PIT 36, dotyczących lat 2008 – 2011 wykazuje, iż w tym okresie osiągał dodatni wynik finansowy. Bardzo wysokie przychody ( najwyższe w 2009 r. – 536.969 zł.) związane były z dużymi kosztami ich uzyskania ( w 2009 r.- 524705). Jednakże skarżący dysponując nadwyżką finansową przez wszystkie te lata nie regulował zaległych i bieżących świadczeń wobec ZUS. Przyjął praktykę regulowania innych należności, w tym podatkowych, kosztem obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne. W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, skarżący nie może być uznany za osobę ubogą, która powinna zostać potraktowana w sposób szczególny i zwolniona z obowiązku uregulowania zaległych składek. ZUS trafnie przyjął, że opłacenie należności z tytułu zaległych składek , nie jednorazowo lecz ratalnie, nie pozbawiłoby skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i możliwości leczenia na dotychczasowym poziomie. Z.U.S. w niniejszej sprawie dokonał prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego w granicach swobodnego uznania administracyjnego. Odmawiając umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Nie można dokonanej ocenie przypisać znamion dowolności. Rozstrzygnięcie mieści się w zakresie wyznaczonym przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowuje proporcje pomiędzy ważnym interesem strony i interesem społecznym, wyrażającym się koniecznością gromadzenia środków na wypłatę świadczeń osób ubezpieczonych, w tym emerytury skarżącego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Co prawda, jak podnosi skarżący, w sentencji zaskarżonej decyzji nie podano dokładnie jej podstawy prawnej, to jest art. 28 u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Jednakże podstawa ta została wymieniona i dokładnie wyjaśniona w jej uzasadnieniu. W sentencji decyzji ZUS wymienił przepisy proceduralne – art. 83 ust. 4 u.s.u.s. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Ograniczenie się przez organ do wskazania tych przepisów było prawidłowe, gdyż zaskarżona decyzja wydana została po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło