III SA/Łd 426/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-06-07

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, a jeśli tak, czy może mu być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA, ponieważ przedmiotem skargi jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z tym postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne. Jednocześnie, skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca E. W. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W skardze złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca przedstawiła oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wskazując na niskie dochody i ponoszone wydatki.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano skarżącej E. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 7 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącej E. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata III SA/Łd 426/17 Uzasadnienie E. W. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. (Nr [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W treści skargi strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedkładając następnie – po wezwaniu Sądu - formularz "PPF". Z treści wniosku wynikało, że skarżąca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem (16 lat). Na dochody gospodarstwa domowego składają się: dochody z tytułu umowy zlecenia skarżącej w kwocie ok. 250 zł miesięcznie, dochody z tytułu prac dorywczych – ok. 200 zł miesięcznie oraz alimenty na dziecko – ok. 950 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielką mieszkanie o powierzchni 53 m2, nie wykazała faktu posiadania żadnej innej nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniem, nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Wskazała natomiast na ponoszone bieżące wydatki (czynsz, energia elektryczna, woda, koszty kredytu) na łączną kwotę ok. 1.000 zł miesięcznie. Wydatki te nie obejmują kosztów odzieży i wyżywienia. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie wywołane wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i jako takie należało je umorzyć. Stosownie bowiem do treści art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek skarżącej referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącej, w tym fakt, iż utrzymuje się z dochodów z tytułu umowy zlecenia (ok. 250 zł miesięcznie), dochodów z tytułu prac dorywczych (ok. 200 zł miesięcznie) oraz alimentów na dziecko (ok. 950 zł miesięcznie), co daje dochód w kwocie ok. 1.400 zł, a na jednego członka rodziny ok. 700 zł. Skarżąca nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych. Z informacji przekazanych przez skarżącą wynika, iż ponosi bieżące wydatki (czynsz, energia elektryczna, woda, koszty kredytu) na łączną kwotę ok. 1.000 zł. Wydatki te nie obejmują jednak kosztów odzieży i wyżywienia. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło