III SA/Łd 432/10
WyrokWSA w Łodzi2010-10-08
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpoznając wniosek strony o wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu, ma obowiązek wydać w tym przedmiocie postanowienie, a jego zaniechanie stanowi istotną wadę postępowania skutkującą koniecznością uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpoznając wniosek strony o wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 § 3 k.p.a., ma obowiązek wydać w tym przedmiocie postanowienie. Brak wydania takiego postanowienia, a w szczególności odmowa wyłączenia pracownika, stanowi wadliwość postępowania, która może prowadzić do istotnej wadliwości decyzji wydanej w takim postępowaniu. Wadliwość ta, będąca podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej wymierzonej T.R. za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Organ I instancji wymierzył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika organu od udziału w postępowaniu oraz wadliwe podpisanie decyzji przez Dyrektora Wydziału Drogownictwa z upoważnienia Zarządu Powiatu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Powiatu w K. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 roku sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Powiatu w K. z dnia [...], nr [...]; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego – T. R. kwotę 187,00 (sto osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] . nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. nr 19, poz. 115 z 2007r. ze zm.), § 3 ust. 1 pkt 1, uchwały Rady Powiatu K. nr [...] z dnia [...]. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] nr [...], poz. [...] z [...] r.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz.1071 z 2000r. ze zm.) Dyrektor Wydziału Drogownictwa, działając z upoważnienia Zarządu Powiatu w K. wymierzył T.R. karę pieniężną w kwocie 176,50 zł za zajęcie pasa drogowego ulicy A. w K. stanowiącej ciąg drogi powiatowej nr [...] K.-l.-K., w okresie 179 dni, bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie urządzenia niezwiązanego z potrzebami ruchu drogowego-przyłącza kanalizacji sanitarnej do działki nr ewidencyjny 603, o powierzchni rzutu poziomego 2,25 m 2.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 12 maja 2008 r. wpłynął do Starostwa Powiatowego w K. wniosek firmy A. działającej z upoważnienia inwestora T.R. o wydanie zezwolenia na prowadzenie robót związanych z umieszczeniem przyłącza kanalizacji sanitarnej do działki nr [...] (K. ul. A. [...]) wraz z obowiązującymi załącznikami. W dniu [...] r. wydano decyzję ([...]) zezwalającą na wnioskowane umieszczenie urządzenia obcego w pasie drogowym, określającą przedmiot umieszczenia oraz opłaty z tego wynikające. W dniach 20-21 maja 2008 r. wykonane zostało przyłącze kanalizacji sanitarnej. Ww. instalacja została wykonana w terminie i zakresie zgodnym z uzyskanym zezwoleniem. Wykonawca robót działając z upoważnienia T.R. uiścił określone w uchylonej przez SKO decyzji opłaty dotyczące: zajęcia pasa drogowego na czas prowadzenia robót (tj. w dniach 20-21.05.2010 r.) w wysokości - 24,00 zł oraz umieszczenia w pasie drogowym urządzenia obcego (na okres 1 roku tj. od 21 maja 2008 r. do dnia 21 maja 2009 r.) w kwocie - 36,00 zł. Wybudowane urządzenie pozostało w pasie drogowym. W oparciu o załączoną dokumentację (projekt budowlany, uzgodnienia) jest rzeczą bezsporną, iż inwestorem wykonywanych robót był T.R. i po wykonaniu robót przez firmę A. użytkował i korzystał w okresie od 21 maja 2009 do 16 listopada 2009 r. z urządzenia umiejscowionego w pasie drogowym.
Organ I instancji wskazał, że z uwagi na to, iż opłata za zajęcie pasa drogowego, w związku z umieszczeniem urządzenia, pobierana jest za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, a z dniem 21 maja 2009 r. upłynął okres na który T.R. posiadał zezwolenia zarządcy drogi zasadne jest ustalenie opłaty wskazanej za okres od dnia 21 maja 2009 do 16 listopada 2009 r., tj. 179 dni.
Od powyższej decyzji odwołał się T.R. Zarzucił naruszenie wielu przepisów prawa. Podniósł, że organ orzekający w pierwszej instancji nie może w tym samym składzie ponownie rozstrzygać w tej samej sprawie. Odwołujący powołał się na treść art. 24 § 1 pkt 5 i podał, że decyzję z dnia 20 listopada 2009 r. wydał Dyrektor Wydziału Drogownictwa – M.R. i on po uchyleniu przez organ odwoławczy tej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia w dalszym ciągu wadliwie bez uwzględnienia treści przepisów art. 7, 8, 9 k.p.a. uczestniczył jednoosobowo w wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. Zdaniem T.R. powyższe zarzuty czynią zaskarżoną decyzję nieważną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto odwołujący podał, że pominięto istotne okolicznością, a mianowicie w zaskarżonej decyzji Zarząd Powiatu z udziałem Dyrektora Wydziału Drogownictwa M.R. przyjął, że wykonał inwestycję zajęcia psa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, chociaż wykonawca, któremu powierzył te roboty J.P. - właściciel zakładu A. otrzymał decyzję z dnia [...] zezwalającą na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania robót w terminie od dnia 21 maja 2008 do dnia 21 maja 2009 rok. W tym czasie dokonano komisyjnego końcowego odbioru technicznego robót opisanego w protokole z dnia 25 czerwca 2008 r., na który przedstawiciel Zarządu Powiatu Wydziału Drogownictwa nie stawił się. Zarząd Powiatu pominął, że za okres 1 roku wykonawca uiścił opłaty za zajęcie pasa drogowego, a do dalszych opłat nie został wezwany, co jest sprzeczne z podstawowymi zasadami interesu społecznego zawartymi m.in. w art. 7, 8 k.p.a.
Decyzja z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium w uzasadnieniu powyższej decyzji wskazało, że decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego wydana była na wykonawcę i w pkt "d" zawarte było pouczenie, iż zajmujący pas drogowy zobowiązany jest powiadomić zarządcę drogi o przywróceniu pasa do stanu użyteczności i zakończeniu robót. Z akt sprawy, jak i wyjaśnień nie wynika, aby zakład A., czy też T.R. informował o powyższym. Z wyjaśnień T.R. jak i zakładu A. wynika, iż roboty zakończyły się przed upływem terminu na zajęcie pasa oraz odebrane zostały komisyjnie przez PWiK protokołem z dnia 25 czerwca 2008 r.
Kolegium wyjaśniło, iż interes prawny (a w przypadku konieczności uiszczenia opłaty i ewentualnego przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego - również obowiązek) w uzyskaniu [...] zezwolenia [zarządcy drogi] ma inwestor i to niezależnie od tego czy roboty budowlane prowadzi (lub będzie prowadził) osobiście, czy też posłuży się w tym celu wykonawcą. Ponadto istniejący między inwestorem a wykonawcą stosunek zlecenia ma charakter cywilnoprawny i w żaden sposób nie może prowadzić do modyfikacji, czy wręcz przenoszenia obowiązków publicznoprawnych, jakie ma inwestor względem zarządcy drogi. Stąd nawet gdyby inwestor przeniósł w drodze umowy cywilnej na wykonawcę obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i poniesienia związanych z tym opłat (ewentualnie kar), to wobec zarządcy drogi stroną uprawnioną i zobowiązaną nadal pozostaje inwestor. Organ I instancji był więc zobligowany do nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego na T.R.
Kolegium wskazało, iż po wszczętym przez organ I instancji postępowaniu T.R. złożył wniosek na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego o pow. 2,25 m2 w okresie od 21 maja 2009 r. do 21 maja 2014 r.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Kolegium stwierdziło, iż są one niesłuszne. Zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zobowiązuje ten organ do naliczenia, według zasad określonych w ustawie, kary nakładanej w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia takiej sytuacji organ nie może nawet badać przyczyn zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, oceniać stopnia winy strony przy takim zajęciu czy też miarkować wysokości wymierzanej kary. Niemożliwym jest uiszczenie opłaty rocznej z mocą wsteczną, w sytuacji gdy toczy się postępowanie mające na celu wymierzenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Kolegium wskazało, że nie zachodziły przesłanki do wyłączenia od udziału pracownika organu I instancji. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., na który powołuje się strona, wyłącza pracownika od udziału w postępowaniu odwoławczym, jeżeli uczestniczył uprzednio w postępowaniu przed organem I instancji, w którym wydano zaskarżoną odwołaniem decyzję. W niniejszej sprawie sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Także inne przypadki wyłączenia pracownika, wskazane w art. 24 k.p.a. nie znajdują zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Kolegium wyjaśniło również, iż po wygaśnięciu zezwolenia to w gestii podmiotu zajmującego pas drogowy leży uzyskanie kolejnego zezwolenia. W decyzji z dnia [...] r., która była skierowana także do T.R., organ I instancji zawarł stosowne pouczenia odnośnie postępowania po zakończeniu prac i wygaśnięciu zezwolenia. Zasady ogólne k.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy, dlatego też nie można wziąć pod uwagę zarzutu strony, iż organ I instancji nie stosował żadnych ponagleń.
Ponadto Kolegium wskazało, iż decyzja organu I instancji wydana została z uchybieniami przepisów nie mających jednak wpływu na wynik podjętego rozstrzygnięcia. Jak wynika z decyzji z dnia [...] r. zarządca drogi zezwolił zakładowi A. na zajęcie pasa drogowego do dnia 21 maja 2009 r. Zatem kara za zajęcie pasa drogowego winna być naliczana od dnia 22 maja 2009 r. (włącznie). Jednakże organ I instancji przy obliczeniu dni do naliczenia kary nie uwzględnił dnia 21 maja, dlatego też wysokość kary nie ulega zmianie. Kolejnym uchybieniem jest brak podania w sentencji decyzji dokładnego okresu, za który została naliczona kara. Znajduje się jedynie łączna suma dni, z kolei data dzienna wymieniona jest dopiero w uzasadnieniu decyzji. Ponadto organ I instancji nie podał sposobu naliczenia kary, jednak organ odwoławczy może uzupełnić braki w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kara za zajęcie pasa drogowego obliczona została w następujący sposób: 2,25 m2 (liczba metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia) x 16 zł (stawka opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, określona w § 3 ust. 1 pkt 1 nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...] r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych (Dz. Urz. woj. [...] Nr [...] poz. [...]) x 179/365 (liczba dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym) x 10 (zgodnie z art. 40 ust. 12 cyt. ustawy) = 176,50 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T.R. zarzucił zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji obrazę przepisów art. 7 i 8 k.p.a. polegającą na zlekceważeniu zasad praworządności mających na względzie także słuszny interes obywateli i ich zaufanie do organów Państwa. Bezprawne uczestnictwo decydenta w osobie Dyrektora Wydziału Drogownictwa – M.R. w ponownym wydaniu decyzji jako organ pierwszej instancji z pominięciem ustawowego obowiązku wyłączenia się od rozpoznania po raz drugi sprawy, wbrew treści art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżący zarzucił ponadto błędną ocenę przepisów art. 40 ust. 12 i ust. 14a, art. 44 ustawy o drogach publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - zwanej dalej p.p.s.a.sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oznacza to, że sąd może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ten ma natomiast prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, zaskarżonej decyzji można postawić skuteczny zarzut sprzeczności z prawem, w rozumieniu art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Stosownie do treści art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) zarząd powiatu jest zarządcą drogi powiatowej. Zgodnie zaś z art. 40 ust. 12 powyższej ustawy - za zajęcie pasa drogowego: 1) bez zezwolenia zarządcy drogi, 2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, 3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Organy wskazały, iż zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia przez T.R. dotyczyło drogi powiatowej. Wobec powyższego właściwym do wymierzenia, w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, kary pieniężnej był Zarząd Powiatu K. jako zarządca drogi.
W niniejszej sprawie T.R. w piśmie z dnia 8 lutego 2010 r. zażądał wyłączenia na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. od udziału w postępowaniu Dyrektora Wydziału Drogownictwa – M.R.
Zasadniczą kwestią jest wiec fakt prowadzenia postępowania przez organ I instancji bez rozpoznania zgłoszonego wniosku o wyłącznie pracownika.
Zgodnie z art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
Instytucja wyłączenia, w tym także instytucja wyłączenia pracownika organu lub organu na podstawie art. 24 i 25 k.p.a., jest realizowana w trybie określonym przez właściwe przepisy, co oznacza, że zgłoszenie tego rodzaju wniosku rodzi za sobą konieczność rozpoznania go według stosownej i właściwej procedury. Nie można pozostawić tego rodzaju wniosku bez rozpoznania z powodu sformułowania go w sposób nieodpowiadający konstrukcji dla niego przewidzianej i regulowanej przepisami prawa procesowego. Zgłoszenie wniosku o wyłączenie, nawet przy braku podstaw do jego uwzględnienia, rodzi obowiązek po stronie właściwych organów administracji do jego rozpoznania.
Wobec powyższego, w niniejszej sprawie przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymierzenia grzywny za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia przez zarządcę drogi - Zarząd Powiatu K. - w pierwszej kolejności powinien zostać rozpoznany wniosek o wyłączenie pracownika, a dopiero potem podejmowane dalsze czynności w sprawie.
W myśl art. 33 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) - zarząd wykonuje zadania powiatu przy pomocy starostwa powiatowego oraz jednostek organizacyjnych powiatu, w tym powiatowego urzędu pracy. Zgodnie z art. 38 ust. 1 w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości powiatu decyzje wydaje starosta, chyba że przepisy szczególne przewidują wydawanie decyzji przez zarząd powiatu. Natomiast treść art. 38 ust. 2 ustawy wyraźnie wskazuje, że starosta może upoważnić wicestarostę, poszczególnych członków zarządu powiatu, pracowników starostwa, powiatowych służb, inspekcji i straży oraz kierowników jednostek organizacyjnych powiatu do wydawania w jego imieniu decyzji, o których mowa w ust. 1. Decyzje wydane przez zarząd powiatu z zakresu administracji publicznej podpisuje starosta. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji (art. 38 ust. 2a ustawy).
Decyzja z dnia [...] roku została podpisana przez Dyrektora Wydziału Drogownictwa Starostwa Powiatowego w K. z upoważnienia Zarządu Powiatu K. W aktach sprawy brak jest upoważnienia dla Dyrektora Wydziału Drogownictwa Starostwa Powiatowego w K. do podpisania decyzji w imieniu Zarządu Powiatu K., a podkreślić należy, że w myśl powołanego powyżej art. 38 ust. 2a ustawy o samorządzie powiatowym decyzję zarządu powiatu powinien podpisać starosta.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy organizację i zasady funkcjonowania starostwa powiatowego określa regulamin organizacyjny uchwalony przez radę powiatu na wniosek zarządu powiatu. Starosta jest kierownikiem starostwa powiatowego oraz zwierzchnikiem służbowym pracowników starostwa i kierowników jednostek organizacyjnych powiatu oraz zwierzchnikiem powiatowych służb, inspekcji i straży (art. 35 ust. 2).
W związku z tym, w przypadku zgłoszenia przez stronę na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. żądania wyłączenia pracownika starostwa, koniecznym jest, aby w drodze postanowienia rozstrzygnięte zostało powyższe żądanie. Zgodnie z art. 24 § 3 k.p.a. wniosek o wyłączenie powinien rozpoznać bezpośredni przełożony pracownika. Wobec powyższego w niniejszej sprawie powinno być najpierw przeprowadzone postępowanie incydentalne, zmierzające do ustalenia czy wobec pracownika starostwa nie zachodziły przesłanki uzasadniające jego wyłączenie w myśl art. 24 § 3 k.p.a. i wydane w tym przedmiocie stosowne postanowienie. Konieczne było uzyskanie od skarżącego uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji z art. 24 k.p.a. Żądanie strony powinno być uwzględnione, gdy zostaną uprawdopodobnione okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Strona nie ma obowiązku udowodnienia istnienia okoliczności z art. 24 § 3 k.p.a. Wystarczy, ich uprawdopodobnienie.
Postanowienie w tym przedmiocie wyłączenia pracownika nie zostało wydane, a Dyrektor Wydziału Drogownictwa – M.R. podpisał z upoważniania Zarządu Powiatu w K. decyzję z dnia [...] r. o wymierzeniu T.R. kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Brak zachowania w tym zakresie właściwego trybu doprowadziło do naruszenia instytucji procesowych, które służą urzeczywistnieniu zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji państwowej (art. 8 k.p.a.).
Na postanowienie w sprawie wyłączenia lub odmowy wyłączenia pracownika zażalenie nie przysługuje, co wynika z art. 141 § 1 k.p.a. W myśl bowiem art.141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W przypadku postanowienia o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia pracownika kodeks nie przewiduje zażalenia. Strona niezadowolona z takiego postanowienia może podnosić swoje zarzuty w postępowaniu odwoławczym od decyzji wydanej w danej sprawie.
Wyłączenie pracownika lub odmowa jego wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym w określonej sprawie na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. powinna nastąpić w formie postanowienia. Brak takiego postanowienia, a w szczególności odmowa wyłączenia pracownika może stanowić o wadliwości postępowania, wadliwość postępowania zaś powoduje istotną wadliwość decyzji wydanej w takim postępowaniu.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ I instancji nie załatwił wniosku skarżącego o wyłączenie wskazanego pracownika w formie prawem przewidzianej (poprzez wydanie postanowienia). Wyrażone w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. stanowisko nie może być uważane za prawidłowe rozstrzygnięcie wniosku strony.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 1990 roku, sygn. akt SA/Po 1555/89 (ONSA z 1990 roku, Nr 2 -3, poz. 44), kodeks postępowania administracyjnego przywiązuje dużą wagę do bezstronności w załatwianiu spraw przez organy administracji państwowej. Chodzi zatem o uwolnienie tych organów oraz ich pracowników od podejrzeń o stronniczość (art. 25 k.p.a. wyłączenie organu oraz art. 24 k.p.a. - wyłączenie pracownika) Wyłączenie organu i pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym należy do tych instytucji procesowych, które służą przede wszystkim urzeczywistnieniu powołanych na wstępie zasad dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji państwowej (art. 8 k.p.a.). Wyrazem przywiązania do tej kwestii tak dużej wagi jest przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., uznający wydanie decyzji przez organ lub pracownika, który podlega wyłączeniu, za istotną podstawę do wznowienia postępowania w danej sprawie. W świetle zaś, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stwierdzenie wad będących przyczynami wznowienia postępowania skutkować powinno uwzględnieniem skargi, niezależnie od tego, czy dane naruszenie prawa ma wpływ na wynik sprawy. Uregulowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ma bowiem na względzie ochronę obiektywnego porządku prawnego (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, warszawa 2004 str. 211).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w niniejszym rozstrzygnięciu oraz do zastosowania się do zaleceń Sądu w szczególności poprzez przeprowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o wyłączenie pracownika organu I instancji oraz wyjaśnienie kwestii upoważnienia Dyrektora Wydziału Drogownictwa Starostwa Powiatowego w K. do podpisania decyzji z upoważnienia Zarządu Powiatu K.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło