III SA/Łd 435/24

Dnia 24 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Anna Dębowska, Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2024 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 8 maja 2024 roku nr SKO.4121.43.2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z 8 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 8 marca 2024 r. w sprawie cofnięcia J. P. uprawnienia do kierowania pojazdami. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 8 marca 2024 r. orzekł o cofnięciu J. P. (dalej również: strona, strona skarżąca lub skarżący) uprawnienia do kierowania pojazdami wynikającego z prawa jazdy kategorii B na okres 6 miesięcy od dnia 27 listopada 2023 r. do dnia 25 maja 2024 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ, powołując się na przepis art. 182 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 127 ze zm.) – dalej również: k.k.w., oraz art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 622 ze zm.), wskazał, że przyczyną cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami było orzeczenie wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z dnia [...] sygn. akt: [...] (utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...]) zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy. Strona pismem z dnia 8 kwietnia 2024 r. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w treści którego wyraziła swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia oraz wskazała, że 6-cio miesięczny okres cofnięcia uprawnień powinien być liczony od dnia 8 kwietnia 2023 r. do dnia 8 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej również: kolegium lub sko) rozpatrując powyższe odwołanie uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia kolegium, powołując treść przepisów stanowiących podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia, wskazało, że z przepisów prawa w sposób jednoznaczny wynika, iż decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Dalej organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezsporny i niekwestionowany przez stronę jest fakt, że w stosunku do skarżącego został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy, co wprost wynika z wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z dnia [...] sygn. akt: [...] (utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...], sygn. akt: [...]). Wyjaśniono przy tym, iż organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami jest tylko wykonawcą wyroku sądowego, którym orzeczono karę zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. W świetle powyższego w ocenie organu odwoławczego wobec faktu, iż strona posiadała uprawnienia do kierowania pojazdami kat B, uwzględniając przywołany wyrok Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. oraz Sądu Okręgowego w Ł. zasadnym było cofnięcie stronie uprawnienia wyłącznie w zakresie posiadanej przez nią kategorii B prawa jazdy. Nadto, kolegium, przywołując dyspozycję art. 184 k.k.w., dodało, że Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. pismem z dnia 16 stycznia 2024 r. przekazał organom administracji odpis wskazanego powyżej wyroku oraz wyraźnie wskazał, iż 6-cio miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obowiązuje od dnia 27 listopada 2023 r., tj. od dnia uprawomocnienia się przedmiotowego wyroku. Nadto kolegium przywołało treść § 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. poz. 231 ze zm.), stwierdzając, iż wydana przez organ I instancji decyzja jest prawidłowa, gdyż znajduje oparcie w przywołanych powyżej przepisach. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżył powyżej wskazaną decyzję samorządowego kolegium odwoławczego, podnosząc, że 8 kwietnia 2023 r. o godzinie 11.01 w Ł. przy ul. [...] przy posesji nr [...], kierując samochodem nie zastosował się do ograniczenia prędkości i przekroczył prędkość w obszarze zabudowanym o 15-16 km/godz., nie mając uprawnień do prowadzenia pojazdu. Skarżący wskazał, że został ukarany mandatem karnym i zakazem prowadzenia pojazdu na okres sześciu miesięcy do 8 września 2023 r. Z orzeczeniem tym się jednak nie zgodził wnosząc od niego odwołanie do Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. , a następnie do Sądu Okręgowego w Ł. który wyrokiem z [...] utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Strona skarżąca podniosła, że decyzja organu w zakresie, w jakim orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu na okres 6 miesięcy, tj. od 27 listopada 2023 r do dnia 25 maja 2024 r. jest dla niej niezrozumiała. Skarżący stoi bowiem na stanowisku, iż wymierzona mu kara skończyła się z dniem 8 września 2023 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając skargę przy zastosowaniu powyżej wskazanych kryteriów oceny sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 8 maja 2024 r., jak i poprzedzająca ją decyzja w Prezydenta Miasta w Łodzi z dnia 8 marca 2024 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi nie zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Na wstępie wyjaśnić należy, że materialnoprawną podstawę decyzji orzekającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowi art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 622 ze zm.) – dalej: "u.k.p.", zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Nie bez znaczenia dla wydania decyzji orzekającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest również treść art. 182 k.k.w. W myśl bowiem art. 182 § 1 zd. 1 k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie zaś do art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka (art. 184 k.k.w.). Wobec powyższego należy podkreślić, że decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji prawomocnego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Zatem w następstwie otrzymania zawiadomienia o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, odpowiedni organ, w świetle dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jest zobowiązany cofnąć, w formie decyzji administracyjnej, uprawnienia do kierowania pojazdami i nie może wydawać osobie względem której taki zakaz orzeczono tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Z brzmienia art. 182 § 2 k.k.w. wynika, że organ administracji, któremu w trybie tego przepisu przesłano odpis wyroku z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów, jest zobowiązany cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Pojęcie "w orzeczonym zakresie" odnosi się nie tylko do zakresu przedmiotowego zakazu kierowania pojazdami ale także do okresu na jaki następuje cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na zakaz prowadzenia pojazdów przez okres wskazany, co jego długości, przez sąd orzekający środek karny. Rzeczą organu administracji publicznej jest sprecyzowanie zakresu czasowego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z uwzględnieniem długości okresu orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów oraz okoliczności mających wpływ na początek biegu okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, a co za tym idzie także na początek biegu okresu obowiązywania cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Takie rozumienie pojęcia "w orzeczonym zakresie" przedstawiane było w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np.: wyrok NSA z dnia16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 698/09; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 348/09; wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 1080/16; wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 16 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1219/19; z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1396/19 oraz z dnia 29 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1712/19 - wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są związane jego treścią, co oznacza, że mogą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko na ściśle wskazany, w danym wyroku, okres. Zgodnie z art. 182 § 2 k.k.w. decyzja organu administracji powinna uwzględniać orzeczony przez sąd karny zakres, a więc także okres zakazu. Tego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zatem zostać zamieszczone w osnowie decyzji (rozstrzygnięciu decyzji). W niniejszej sprawie decyzja organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, zawiera w sentencji zarówno okres na jaki orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu, jak również datę początkową od której obowiązuje orzeczony zakaz oraz datę końcową. Tym samym należało uznać, że przedmiotowa decyzja zawiera wszystkie konieczne elementy, czyniąc ją kompletną i zupełną, a tym samym czyni zadość regulacji zawartej w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W kontrolowanej sprawie bezspornym jest to, że wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z dnia [....] sygn. akt [...], skarżący został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, to jest tego, że 8 kwietnia 2023 r. około godziny 11.01, nie mając do tego uprawnienia prowadził na drodze publicznej pojazd mechaniczny, który nie był wyposażony w wymagany przyrząd – trójkąt ostrzegawczy i poruszał się nim z prędkością 76km/h, nie stosując się do określonego znakiem drogowym B-33 ograniczenia prędkości do 60 km/h, w wyniku czego przekroczył dopuszczalną prędkość o 16 km/h, za co w pkt 1 wyroku orzeczono wobec niego karę grzywny, zaś w pkt 2 wyroku orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy. W uzasadnieniu powyższego prawomocnego wyroku, Sąd Rejonowy – odnosząc się do orzeczonego środka karnego - wskazał, że: "(...). Zgodnie z przyjętym w doktrynie i orzecznictwie poglądem zakaz stosuje się bez względu na to, czy dana osoba prowadziła pojazd, mając już uprawnienia do jego prowadzenia, czy też gdy ich jeszcze nie posiadała – tak jak w niniejszej sprawie. Dla J. P., jako osoby nie posiadającej uprawnień do prowadzenia pojazdów, zakaz ten oznacza niemożność uzyskania tych uprawnień przez określony zakazem czas. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 § 3 kodeksu wykroczeń - zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje dopiero od uprawomocnienia się wyroku". Z akt sprawy wynika także, że Sąd Okręgowy w Ł. V Wydział Karny, po rozpoznaniu w sprawie o sygn. akt [...] apelacji obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...], wyrokiem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Co więcej, z przedłożonych do sądu akt administracyjnych wynika, że w piśmie z 16 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. - przesyłając do Wydziału Komunikacji Miasta Łodzi odpis prawomocnego wyroku w sprawie o sygn. akt [...] przeciwko J. P. celem wykonania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy - wskazał, że okres ten liczy się od dnia 27 listopada 2023 r., tj. od uprawomocnienia się wyroku. Wobec powyższych ustaleń faktycznych sprawy, niekwestionowanych również przez stronę skarżącą, stwierdzić należy, że organ prawidłowo wskazał datę początkową od jakiej biegnie okres 6 miesięcy na jaki orzeczono wobec strony skarżącej zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, tj. od dnia 27 listopada 2023 r. do dnia 25 maja 2024 r. Wobec powyższego zasadnie zaskarżoną decyzją cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Wyjaśnienia wymaga, iż problem rozpoczęcia biegu okresów, na jaki orzeka się środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, uregulowany został w art. 43 § 2 kodeksu karnego – dalej: k.k. - oraz podobnie w art. 29 § 3 kodeksu wykroczeń – dalej: k.w. Zgodnie z treścią art. 29 § 3 k.w. orzeczony zakaz obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Okres ten liczy się zatem od daty uprawomocnienia się orzeczenia. Do okresu tego wlicza się dzień uprawomocnienia się orzeczenia, co uzasadnione jest materialnym charakterem tego terminu i z tego powodu oblicza się go od dnia do dnia (dies a quo) według zasady computatio civilis. (tak w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt III KK 278/20, Lex numer 3125992, zob. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2003 r., sygn. akt WA 75/02, Opublikowano: OSNKW 2003/5-6/44 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2022 r., III KK 301/22, LEX nr 3427319). Zgodnie zaś z art. 43 § 2 k.k. pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia; okres, na który środek orzeczono, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo. Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obowiązuje więc, co do zasady, od uprawomocnienia się orzeczenia, co oznacza, że od tego momentu biegnie okres, na jaki go orzeczono. Z powyższego wynika, że okres faktycznego obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju może różnić się od okresu orzeczonego w wyroku. Okres, na który orzeczono środki karne (a więc także zakaz prowadzenia pojazdów) nie biegnie bowiem w czasie odbywania przez skazanego kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo (zob. również postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt III KK 416/13, LEX nr 1444607). Powyższe stanowisko znajduje swoje odzwierciedlenie zarówno w poglądach judykatury (zob. chociażby: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2012 r., V KK 70/12; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2013 r., I KZP 4/13, OSNKW 2013 r., z. 8, poz. 64; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2013 r., IV KK 286/13), jak i doktryny (por. J. Kulesza, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1990 r., V KZP 5/90, PS 1992 r., nr 9, s.106 - 107, R.A. Stefański, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1990 r., V KZP 5/90, OSP 1991 r., Nr 1, poz. 16, s 26 - 27, a także tenże w: Kodeks karny. Komentarz pod red. A. Stefańskiego, Warszawa 2020 r., teza 12 do art. 43 k.k.; oraz P. Gensikowski, w: Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, red. J. Lachowski, Warszawa 2015 r., s. 642). W ocenie sądu stanowisko strony skarżącej, która upatruje początku okresu, od którego biegnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych od dnia 8 kwietnia 2023 r. do dnia 8 września 2023 r., tj. od dnia zatrzymania i ukarania skarżącego mandatem karnym jest nieprawidłowe. Przede wszystkim strona zakwestionowała nałożony nań mandat karny wskutek czego sprawa została skierowana do Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł., który wyrokiem z [...] (sygn. akt [...]), orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu wyroku, iż bieg tego zakazu obowiązuje dopiero od dnia uprawomocnienia się wyroku, a zatem w niniejszej sprawie od dnia 27 listopada 2023 r., tj. od wydania przez Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie o sygn. akt [...] wyroku utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł.. W ocenie sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zaistniała okoliczność, która powodowałaby modyfikację okresu obowiązywania przedmiotowego zakazu - skarżący nie odbywał bowiem kary pozbawienia wolności. Wobec tego brak było w niniejszej sprawie jakichkolwiek podstaw do kwestionowania daty początkowej wykonywania orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu zgromadzono w stopniu wystarczającym materiał dowodowy i dokonano jego prawidłowej oceny. Poczynione ustalenia stanowiły podstawę do zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. i wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym przez Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. w wyroku z dnia [...], od dnia wskazanego przez ten sąd, stosownie do art. 184 Kodeksu karnego wykonawczego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. a.kr