III SA/Łd 437/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-06-17
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest długotrwale bezrobotny i korzysta ze środków pomocy społecznej, jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy w postępowaniu administracyjnosądowym dotyczącym odmowy przyznania stypendium, a jeśli tak, to czy może również uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący, będący osobą długotrwale bezrobotną i korzystający ze środków pomocy społecznej, jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b PPSA. W związku z tym postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie, ze względu na jego trudną sytuację materialną, która uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznano mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący R.N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody odmawiającą przyznania stypendium. Skarżący podał, że jest długotrwale bezrobotny, korzysta ze środków MOPS, a jego partnerka pobiera zasiłek dla bezrobotnych. Mimo przyznania mu stypendium socjalnego, czesne za studia znacznie przewyższa jego możliwości finansowe, a także posiada zadłużenie. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając jego sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącemu R.N. prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ umorzono postępowanie sądowe z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R.N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium z tytułu kontynuowania dalszej nauki p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – R.N. prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ umorzyć postępowanie sądowe z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. (MSi)
R.N. złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium z tytułu kontynuowania dalszej nauki.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z A.K. Oboje nie posiadają żadnego majątku. Skarżący wskazał przy tym, że jest osobą długotrwale bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. (filia w G.). W związku z tym korzysta ze środków przyznawanych przez MOPS w G. Natomiast A.K. pobiera zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 748,40 zł. Jednocześnie skarżący dodał, że przyznano mu stypendium socjalne w wysokości 360 zł miesięcznie, którego jeszcze nie odebrał. Podkreślił przy tym, że czesne za jeden miesiąc nauki wynosi 600 zł. Posiada około 3.100 zł zadłużenia, cały zaś koszt studiów to kwota 4.200 zł (raty płatne miesięcznie). Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Tytułem wstępu wyjaśnić zatem należy, że problematyka zwolnienia od kosztów sądowych uregulowana jest w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. b powołanego artykułu, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z kolei, jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz akt sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z A.K.. Oboje nie posiadają żadnego majątku. Wnioskodawca jest osobą długotrwale bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. (filia w G.). W związku z tym korzysta ze środków przyznawanych przez MOPS w G. w formie zasiłków celowych, w szczególności w miesiącu kwietniu 2013 roku zasiłek ten wynosił 100 zł. Natomiast A.K. pobiera zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 748,40 zł. Ponadto skarżącemu zostało przyznane stypendium socjalne w wysokości 360 zł miesięcznie. Opłaty związane ze studiami (całkowity koszt) wynoszą 4.200 zł, w tym czesne za jeden miesiąc nauki stanowi kwotę 600 zł. Zadłużenie skarżącego z tytułu tych płatności wynosi około 3.100 zł.
W tym stanie rzeczy, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż sytuacja materialna skarżącego powoduje, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pozostałym zakresie postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało zaś umorzyć jako bezprzedmiotowe. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Tym samym nie ciąży na nim obowiązek ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło