III SA/Łd 437/25

Dnia 9 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. Ltd na czynność Prezesa Biura do Spraw Substancji Chemicznych w przedmiocie doręczenia wezwania z 22 stycznia 2025 roku do usunięcia braków formalnych w zgłoszeniach papierosów elektronicznych lub pojemników zapasowych postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz strony skarżącej S. Ltd kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 22 maja 2025 roku, pod pozycją 1841. bg Skarżąca spółka S., Ltd wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Prezesa Biura do Spraw Substancji Chemicznych w przedmiocie doręczenia wezwania z 22 stycznia 2025 r. do usunięcia braków formalnych w zgłoszeniach papierosów elektronicznych lub pojemników zapasowych w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania poprzez wniesienie opłaty od zgłoszenia w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ubiegły rok ogłaszanego, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W odpowiedzi na skargę Prezes Biura do Spraw Substancji Chemicznych wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, ponieważ zaskarżona czynność faktyczna nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd zwraca uwagę, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa, m.in. art. 3 § 2 p.p.s.a., w którym wymienione zostały kategorie aktów prawnych i czynności podlegające kontroli tego sądu. Powołany przepis w § 2 stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wyjaśnienia wymaga, że sądowej kontroli podlegają wyłącznie takie akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, które mają charakter władczy, są podejmowane w sprawach indywidualnych, mają charakter publicznoprawny i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji publicznej a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. J.P. Tarno, Art. 3, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011). Natomiast zakres przedmiotowy aktów dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa należy ograniczyć do przepisów materialnego prawa administracyjnego, które wyłączają możliwość podjęcia decyzji czy postanowienia, wymagają jednak od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia danego uprawnienia lub obowiązku (por. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2006, nr 2, s. 7). Skarga na czynność organu administracji publicznej nie może zatem dotyczyć czynności faktycznych, choćby organ lub inny podmiot był zobowiązany do ich wykonania w wyniku określonych zdarzeń lub wydania aktów administracyjnych. Zaskarżalne do sądu administracyjnego są bowiem decyzje, postanowienia lub inne akty administracyjne, a nie czynności faktyczne podejmowane na ich podstawie. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że strona skarżąca dopatruje się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 3a ust. 2 pkt 2 oraz art. 11b ust. 3, 7 i 9 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych w zw. z art. 20 ust. 2 pkt a) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylająca dyrektywę 2001/37/WE w zw. z art. RL 137 Regulaminu poczty listowej Światowego Związku Pocztowego sporządzonego w Bernie dnia 28 stycznia 2005 r. w zw. z art. 4 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim oraz w zw. z art. 27 Konstytucji RP, przez organ w nieskutecznym doręczeniu wezwania z 22 stycznia 2025 r. do usunięcia braków formalnych w zgłoszeniach papierosów elektronicznych lub pojemników zapasowych w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania poprzez wniesienie opłaty od zgłoszenia w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ubiegły rok ogłaszanego, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zauważyć należy, że czynność doręczenia nie stanowi czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem przepis ten odnosi się do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia nie przyznaje natomiast, nie stwierdza, nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. W niniejszej sprawie doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia. Doręczenia nie można przy tym utożsamiać z wydaniem decyzji. Doręczenie bowiem decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym stanowi tylko czynność procesową. Prawidłowość doręczenia może być przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych nie stanowi aktu ani czynności określonych przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a., a co za tym idzie, nie może ono podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Samo zaś wezwanie do uzupełnienia braków formalnych stanowi jedynie reakcję organu administracji publicznej na złożony przez stronę skarżącą wniosek, który zdaniem organu zawiera braki formalne. Wezwanie stanowi czynność materialno-techniczną organu, ale nie jest to czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego należy stwierdzić, że skoro wezwanie do uzupełnienia braków formalnych w sprawie nie może być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, to skarga na doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych, polegająca na braku takiego doręczenia lub jego nieskuteczności, również nie może być przedmiotem skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1–5 przedmiotowego przepisu wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. Orzeczenie o zwrocie stronie skarżącej z urzędu uiszczonego przez nią wpisu od skargi w kwocie 200 zł uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ds