III SA/Łd 438/25

Dnia 9 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. Ltd na pismo Prezesa Biura do Spraw Substancji Chemicznych w przedmiocie zawiadomienia z 3 kwietnia 2025 roku o okoliczności nieusunięcia braków formalnych w zgłoszeniach papierosów elektronicznych lub pojemników zapasowych postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz strony skarżącej S. Ltd kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 22 maja 2025 roku, pod pozycją 1841. bg Skarżąca spółka S., Ltd wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na pismo Prezesa Biura do Spraw Substancji Chemicznych w przedmiocie zawiadomienia z 3 kwietnia 2025 r. o okoliczności nieusunięcia braków formalnych w zgłoszeniach papierosów elektronicznych lub pojemników zapasowych w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania poprzez wniesienie opłaty od zgłoszenia w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ubiegły rok ogłaszanego, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W odpowiedzi na skargę Prezes Biura do Spraw Substancji Chemicznych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, ponieważ zaskarżone pismo nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd zwraca uwagę, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa, m.in. art. 3 § 2 p.p.s.a., w którym wymienione zostały kategorie aktów prawnych i czynności podlegające kontroli tego sądu. Powołany przepis w § 2 stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wyjaśnienia wymaga, że sądowej kontroli podlegają wyłącznie takie akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, które mają charakter władczy, są podejmowane w sprawach indywidualnych, mają charakter publicznoprawny i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji publicznej a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. J.P. Tarno, Art. 3, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011). Natomiast zakres przedmiotowy aktów dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa należy ograniczyć do przepisów materialnego prawa administracyjnego, które wyłączają możliwość podjęcia decyzji czy postanowienia, wymagają jednak od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia danego uprawnienia lub obowiązku (por. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2006, nr 2, s. 7). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że strona skarżąca dopatruje się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 11b ust. 7 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych w zw. z art. 20 ust. 2 pkt a) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylająca dyrektywę 2001/37/WE, przez organ w wydaniu zawiadomienia z 3 kwietnia 2025 r. o okoliczności nieusunięcia braków formalnych w zgłoszeniach papierosów elektronicznych lub pojemników zapasowych w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania poprzez wniesienie opłaty od zgłoszenia w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ubiegły rok ogłaszanego, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zawiadomienie to nie jest żadną z form działalności administracji publicznej wymienionych w art. 3 p.p.s.a., które mogą być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Skarga złożona w niniejszej sprawie jest wobec tego niedopuszczalna, co oznacza, że nie może zostać merytorycznie rozpoznana przez sąd. Z akt administracyjnych wynika, że pismem z 22 stycznia 2025 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych w zgłoszeniach papierosów elektronicznych lub pojemników zapasowych w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania poprzez wniesienie opłaty od zgłoszenia w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ubiegły rok ogłaszanego, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Następnie pismem z 3 kwietnia 2025 r. organ zawiadomił stronę skarżącą, że braki formalne w zgłoszeniach papierosów elektronicznych lub pojemników zapasowych nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie 30 dni, i poinformował, że nieusunięcie braków formalnych w zgłoszeniu jest równoznaczne z niedokonaniem zgłoszenia. Wskazane pismo z 3 kwietnia 2025 r. nie było zatem decyzją Prezesa Biura do Spraw Substancji Chemicznych, a jedynie informacją, że braki formalne w zgłoszeniach nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie. Nie można w tym miejscu abstrahować od treści art. 11b powołanej wcześniej ustawy, który w ust. 11 przewiduje wydanie przez właściwy organ decyzji stwierdzającej naruszenie w postaci nieodpowiadania złożonej dokumentacji zgłoszeniowej wymogom określonym w ust. 5 lub polegającego na tym, że dokumentacja zgłoszeniowa zawiera dane wskazujące na niezgodność papierosa elektronicznego lub pojemnika zapasowego z ustawą lub katami delegowanymi. Możliwość wydania takiej decyzji otwiera się dopiero po przeprowadzeniu analizy dokumentacji przekazanej przez producenta lub importera zgłoszenia (ust. 9), przy czym należy założyć, że zgłoszenie takie musi być poprawne (kompletne) pod względem formalnym. W niniejszym przypadku organ zrealizował swój obowiązek informacyjny wskazując, że braki formalne w zgłoszeniach nie zostały usunięte w odpowiednim terminie, informując tym samym o skutkach tego faktu wynikających wprost z przepisu ustawy (art. 11b ust. 7). Należy przyjąć, że taka informacja ma wyłącznie charakter deklaratoryjny i nie może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Pismo informujące nie mieści się bowiem w katalogu aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. podlegających kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie jest ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem w rozumieniu przepisów k.p.a., jak również nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. Ponadto nie konkretyzuje żadnego stosunku administracyjnoprawnego i w żaden sposób nie rozstrzyga o prawach czy obowiązkach strony. Ewentualnemu zaskarżeniu mogłaby podlegać decyzja wskazana w ust. 11 ww. przepisu, jednakże sprawa nie dotarła do tego etapu, gdyż organ nie oceniał przedłożonej dokumentacji zgłoszeniowej w sensie merytorycznym, skoro wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych zgłoszenie, w świetle ust. 7, należało uznać za niedokonane. Wobec tego skarga na pismo z 3 kwietnia 2025 r. jest niedopuszczalna. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1–5 przedmiotowego przepisu wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. Orzeczenie o zwrocie stronie skarżącej z urzędu uiszczonego przez nią wpisu od skargi w kwocie 200 zł uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ds