III SA/Łd 439/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] bez numeru w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi J. L. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu K. K. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi J. L. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżoną decyzją Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., 190 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 207 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 30 ust. 2 pkt 1 i pkt 2, § 30 ust. 9 Regulaminu Studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł., utrzymano w mocy decyzję Dziekana Wydziału Lekarsko-Dentystycznego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...]o skreśleniu z listy studentów K. K. W stanie faktycznym sprawy, pierwotną decyzją z dnia [...]2008 r. Dziekan Wydziału Lekarsko-Dentystycznego Uniwersytetu Medycznego w Ł. skreślił K. K. z listy studentów trzeciego roku studiów Wydziału Lekarsko-Dentystycznego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dniem 9.10.2008 r. Uzasadnienie decyzji ograniczono do stwierdzenia, iż powodem skreślenia jest niezaliczenie przez studenta III roku studiów. K.K. odwołał się od tej decyzji do Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł., podnosząc brak wskazania precyzyjnej podstawy prawnej oraz nie zawarcie w decyzji elementów wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. W piśmie z dnia 20 sierpnia 2009 r. uzupełnił zarzuty odwołania wyjaśniając, że władze uczelni zignorowały jego prośby o udostępnienie do wglądu prac egzaminacyjnych z poczynionymi korektami i punktacją egzaminatora. Skarżący wskazywał, że został skreślony z listy studentów przy równoczesnym pozbawieniu go możliwości wglądu w oceniane prace. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. decyzją z dnia [...]2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż w świetle art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nie uzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Ponadto, zgodnie z § 18 ust. 2 pkt 3 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł., w stosunku do studenta, który nie zaliczył roku dziekan wydaje decyzję o skreśleniu z listy studentów. Zgodnie z § 17 w/w regulaminu studentowi przysługuje prawo do zdawania egzaminu lub zaliczenia końcowego z każdego przedmiotu w trzech wyznaczonych terminach. Przyczyną skreślenia skarżącego z listy studentów było nie zaliczenie trzeciego roku studiów z uwagi na niedostateczne oceny z trzech egzaminów, to jest patofizjologii, farmakologii oraz immunologii. Jak wyjaśniał organ II instancji, egzamin z patofizjologii skarżący zdawał dwukrotnie w roku akademickim 2006/2007 w dniach 6 i 14 września 2007 r. a także dwa razy w roku akademickim 2007/2008, uzyskując za każdym razem oceny niedostateczne. Ponadto na dzień 13 października 2008 r. wyznaczony został egzamin komisyjny. Skarżący pismem z tej samej daty poinformował o odstąpieniu od egzaminu komisyjnego. Egzamin z farmakologii składał się z dwóch części – receptura i część teoretyczna (test). Zgodnie z regulaminem Zakładu Farmakologii Uniwersytetu Medycznego w Ł. ocena niedostateczna z receptury jest równoznaczna z niedopuszczeniem do części teoretycznej egzaminu i oceną niedostateczną w danym terminie. Uzyskanie oceny pozytywnej z receptury pozwala na przejście do kolejnego etapu egzaminu. W roku akademickim 2007/2008 K.K. otrzymał kolejno następujące oceny: 13 czerwca 2008 r. - I termin część receptura – ocena niedostateczna; 2 września 2008 r. - II termin część receptura – ocena dostateczna; 10 września 2008 r. – II termin część teoretyczna – ocena niedostateczna; 24 września 2008 r. III termin część teoretyczna – ocena niedostateczna. Student nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu immunologia w trzech terminach: 30 kwietnia 2008 r., 20 maja 2008 r. i 19 września 2008 r. W w/w terminach na możliwych 39 punktów otrzymał odpowiednio 14,5, 19,5 oraz 21 punktów. Dodatkowo na jego wniosek praca z tego przedmiotu została sprawdzona i oceniona przez innego profesora, który potwierdził zasadność wystawionej mu oceny niedostatecznej. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż studentowi nie odmówiono prawa do przejrzenia jego prac. Spotkał się natomiast z odmową w zakresie możliwości dokonania kserokopii jego prac, z uwagi na fakt, iż pytania testowe stanowią pewną bazę wykładowców i są powtarzane w szerokim zakresie na egzaminach w kolejnych latach, a umożliwienie ich kopiowania prowadziłoby do ich rozpowszechniania. K. K. zaskarżył decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego z dnia [...]2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a ponadto stwierdził, że pozbawiono go prawa zakwestionowania wystawionych mu ocen. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 25 stycznia 2010 r. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie § 13 ust. 5 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł. poprzez niedopuszczenie K. K. do egzaminów komisyjnych z immunologii i farmakologii, a w przypadku egzaminu komisyjnego z patofizjologii przez wyznaczenie składu komisji sprzecznego z w/w przepisem, a ponadto naruszenie § 15 ust. 6 regulaminu poprzez odmowę udostępnienia korekty prac i sporządzenia ich kserokopii przed wydaniem zaskarżonych decyzji. Podniósł także uchybienie przepisom artykułów 7, 9, 10, 73 i 77 k.p.a. poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego odnośnie stanu wiedzy skarżącego przed wydaniem zaskarżonych decyzji, nie informowania skarżącego o przysługujących mu prawach do egzaminów komisyjnych, braku możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na wstępie, że decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów ma charakter uznaniowy. Ponadto, zgodnie z § 18 ust. 2 regulaminu decyzja może dotyczyć nie tylko skreślenia z listy studentów, ale także zezwolenia na powtarzanie roku studiów, bądź warunkowego zezwolenia na podjęcie studiów w roku następnym. Dalej Sąd podniósł, że w świetle art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. nie wystarczy wykazać, że została spełniona przesłanka niezaliczenia przez studenta roku. Należy jeszcze w sposób szczegółowy i przekonujący uzasadnić, że w sprawie miało zapaść takie, a nie inne rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego. Tymczasem decyzja organu pierwszej instancji ogranicza się do jednozdaniowego stwierdzenie o niezaliczeniu przez studenta roku studiów. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego także nie wskazuje dlaczego nie skorzystano z innej, przewidzianej w regulaminie, możliwości niż skreślenie z listy studentów. W ocenie Sądu, w trakcie rozpoznawania niniejszej sprawy przez organy administracji doszło także do naruszenia, wyrażonej w art. 15 k.p.a., zasady dwuinstancyjności. Jak w związku z tym podniósł Sąd, z treści jednozdaniowego uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, by organ ten przeprowadził przed wydaniem decyzji jakiekolwiek postępowanie dowodowe. Nie doszło zatem na tym etapie postępowania do podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu sprawy. W szczególności wyjaśnienia wymagały kwestie dotyczące wyczerpania przez studenta możliwości trzykrotnego zdawania egzaminów z poszczególnych przedmiotów, zachowania 7-dniowych odstępów między egzaminami poprawkowymi oraz niewyznaczenia przez władze uczelni komisyjnych egzaminów w formie określonej w § 13 ust. 5 regulaminu. Sąd uznał także zasadność skargi w zakresie naruszenia przez władze uczelni § 15 ust. 6 regulaminu studiów. Zgodnie z tym przepisem wyniki egzaminów lub zaliczeń końcowych, zarówno ustnych jak i pisemnych, są jawne. Student ma prawo do zapoznania się z korektami swoich prac pisemnych. Z treści tego przepisu, nie zawierającego ograniczeń w zakresie jawności wyników, wywieść należy uprawnienie studentów do żądania wydania kserokopii prac pisemnych wraz z adnotacjami osoby oceniającej. Za trafny Sąd uznał również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a., albowiem organy obu instancji przed wydaniem decyzji nie powiadomiły strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości złożenia przez nią wniosków. We wskazaniach dla organów Sąd wskazał, że organ administracji rozpoznając sprawę ponownie weźmie pod uwagę wyrażone wyżej poglądy prawne. Przed wydaniem decyzji przeprowadzi dokładne postępowanie dowodowe. W szczególności wyjaśni, czy skarżącemu przysługiwał trzeci termin zdawania egzaminu z patofizjologii w 2008 roku oraz jakie były przyczyny nieuwzględnienia wniosków studenta o przeprowadzenie egzaminów komisyjnych z farmakologii i immunologii w trybie przewidzianym w § 13 ust. 5 regulaminu studiów. Przed wydaniem decyzji umożliwi stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Wydana przez organ decyzja zostanie uzasadniona starannie i wnikliwie po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji wydał w dniu [...]decyzję o skreśleniu K. K. z listy studentów trzeciego roku studiów Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego Uniwersytetu Medycznego w Ł. Od powyższej decyzji K.K. złożył odwołanie, w którym podniósł wadliwość ww. decyzji o skreśleniu z listy studentów oraz wydanie jej z naruszeniem jego praw. Odwołanie zostało uzupełnione pismem z dnia 6 listopada 2012 roku. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. decyzją z dnia [...]utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż w świetle art. 190 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce lub nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Dalej w treści uzasadniania organ szczegółowo przedstawił przebieg toku studiów i wyniki uzyskane z egzaminów przez skarżącego. W tym zakresie wyjaśnił m.in., że egzamin z patofizjologii skarżący zdawał dwukrotnie w roku akademickim 2006/2007 w dniach 6 i 14 września 2007 r., a także dwa razy w roku akademickim 2007/2008, uzyskując za każdym razem oceny niedostateczne. Jak przy tym wyjaśnił organ, terminy egzaminów były wyznaczane skarżącemu indywidualnie. Zatem zgodnie z ówcześnie obowiązującym § 14 ust. 10 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł. student ten miał prawo zdawać przedmiotowy egzamin w I terminie w czerwcu 2008 r. (w normalnej sesji) i ewentualnie dwie poprawki we wrześniu 2008 r. (w sesji poprawkowej). Zdaniem organu wobec nieprzystąpienia do egzaminu w czerwcu skarżącemu pozostały jedynie dwa terminy w sesji poprawkowej. Ponadto na dzień 13 października 2008 r. wyznaczony został egzamin komisyjny. Skarżący pismem z tej samej daty poinformował o odstąpieniu od egzaminu komisyjnego. Zdaniem organu w aktach sprawy brak jest adnotacji, czy dokumentów wskazujących na ubieganie się przez skarżącego o zdawanie egzaminu poza sesją egzaminacyjną. W aktach sprawy brak również dokumentu wskazującego na ubieganie się o egzamin komisyjny uregulowany w § 13 pkt 5 wówczas obowiązującego regulaminu studiów. Odnośnie do egzaminu z farmakologii organ wskazał, że składał się on z dwóch części – receptura i część teoretyczna (test). W roku akademickim 2007/2008 K.K. otrzymał kolejno następujące oceny: 13 czerwca 2008 r. - I termin część receptura – ocena niedostateczna; 2 września 2008 r. - II termin część receptura – ocena dostateczna, 10 września 2008 r. – II termin część teoretyczna – ocena niedostateczna; 24 września 2008 r. - III termin część teoretyczna – ocena niedostateczna. Organ wyjaśnił także, że student zwracał się do Dziekana Wydziału Lekarsko-Dentystycznego w piśmie z dnia 26 września 2008 r. o komisyjne rozpatrzenie jego pracy i obniżenie punktacji, która obowiązywała na I i II terminie. Jak przy tym wynika z notatki służbowej z dnia 29 września 2008 r. dokonano komisyjnego rozpatrzenia pracy K. K.- egzaminu testowego z Farmakologii z dnia 24 września 2008 r. Po analizie pytań i udzielonych przez studenta odpowiedzi trzyosobowa komisja ponownie oceniła pracę na ocenę niedostateczną. Dalej organ podniósł, ze student nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu immunologia w trzech terminach: 30 kwietnia 2008 r., 20 maja 2008 r. i 19 września 2008 r. W ww. terminach na możliwych 39 punktów otrzymał odpowiednio 14,5, 19,5 oraz 21 punktów. Dodatkowo na jego wniosek praca z tego przedmiotu została sprawdzona i oceniona przez innego profesora, który potwierdził zasadność wystawionej mu oceny niedostatecznej. W reasumpcji swojego stanowiska organ odwoławczy stwierdził, że mając na uwadze powyższe okoliczności, w pełni uzasadniona jest decyzja o skreśleniu K. K. z listy studentów trzeciego roku, wobec nie zaliczenia roku. Organ wskazał przy tym, że wprawdzie decyzja ma charakter uznaniowy, to jednak po wnikliwej analizie zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego należało dojść do wniosku, iż niezależnie od niezaliczenia trzeciego roku studiów, dotychczasowy ich przebieg, a zwłaszcza brak postępów w nauce jest dodatkową przesłanką do skreślenia z listy studentów K. K. Jak podkreślił organ, zarówno w toku postępowania administracyjnego toczącego się na skutek odwołań i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak również od czasu uprawomocnienia się wyroku z dnia 23 lutego 2010r. K.K. nie przystąpił do żadnego z niezaliczonych egzaminów, a zatem nie wykazał żadnej inicjatywy w zakresie ewentualnych postępów w nauce. Odnosząc się do zawartych w treści odwołania zarzutów w zakresie uniemożliwienia zapoznania się z korektami prac pisemnych, organ wskazał, że studentowi nie odmówiono prawa do przejrzenia jego prac. Pismem z dnia 16 października 2012 r. przesłane zostały kserokopie prac egzaminacyjnych z przedmiotów patofizjologia i immunologia. Nie było natomiast możliwe przekazanie kserokopii prac egzaminacyjnych z przedmiotu farmakologia, ponieważ Zakład Farmakologii nie posiada już tych prac. Jak wyjaśnił w związku z tym organ, nie ma regulacji, która nakładałaby na uczelnię obowiązek zachowania prac egzaminacyjnych swoich studentów przez określony czas. Na powyższą decyzję K.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 190 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a) art. 160 ww. ustawy poprzez powołanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Regulaminu Studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...]2013 roku, a zatem nie obowiązującego w dacie wydania decyzji Dziekana Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...]roku o skreśleniu skarżącego z listy studentów, b) powoływanie się przez organ administracji na postanowienia Regulaminu dla Studentów Wydziału Lekarsko-Dentystycznego, odrabiających ćwiczenia z patofizjologii w roku akademickim 2007/2008, bez wskazania podstawy prawnej jego uchwalenia, oraz naruszenie przepisów postępowania: a) art. 7 i art. 27 k.p.a. w zw. z art. 207 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia i rozważenia sprawy w szczególności w zakresie praw i powinności studenta oraz organów uczelni, w aspekcie zarzutów podnoszonych przez skarżącego, b) art. 153 ustawy p.p.s.a. poprzez zaniechanie wykonania wskazań co do dalszego postępowania, określonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23.02.2010 r., sygn. akt III SA/Łd 576/09, c) art. 107 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu organu II administracji do zarzutów podniesionych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Na gruncie rozpatrywanej sprawy zauważyć również należy, iż zgodnie z treścią art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 ustawy p.p.s.a. przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 ustawy p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, iż w rozpatrywanej sprawie zapadło orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dnia 23 lutego 2010 r. o sygn. akt III SA/Łd 576/09. W orzeczeniu tym, we wskazaniach dla organów Sąd wskazał, że rozpoznając sprawę, przed wydaniem decyzji winny przeprowadzić dokładne postępowanie dowodowe. W szczególności wyjaśnić, czy skarżącemu przysługiwał trzeci termin zdawania egzaminu z patofizjologii w 2008 r. oraz jakie były przyczyny nieuwzględnienia wniosków studenta o przeprowadzenie egzaminów komisyjnych z farmakologii i immunologii w trybie przewidzianym w § 13 ust. 5 regulaminu studiów. Ponadto wydana decyzja winna zostać uzasadniona starannie i wnikliwie po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Jaka wynika z treści zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu Medycznego z dnia [...] organy rozpoznające ponownie sprawę K. K. zastosowały się do wytycznych zawartych w ww. wyroku. Odnosząc się szczegółowo do wskazanych zarzutów związanych – w ocenie skarżącego – z niezrealizowaniem wskazania Sądu z poprzedniego wyroku wskazać należy co następuje. Po pierwsze, nie można zgodzić się z argumentacją skargi, iż organy nie wyjaśniły, czy studentowi wyznaczono pierwszy termin z patofizjologii w czerwcu 2008 r. i czy w związku z tym kolejne terminy, w których skarżący podchodził do egzaminu winny być traktowane jako poprawkowe. W tym zakresie organy wyjaśniły, iż terminy egzaminów były wyznaczane skarżącemu indywidualnie z uwagi okoliczność, że z powodu reaktywacji na studiach w 2008 r., zdawał on patofizjologię w roku akademickim 2007/2008. Zatem zgodnie z ówcześnie obowiązującym § 14 ust. 10 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł. student ten miał prawo zdawać przedmiotowy egzamin w I terminie w czerwcu 2008 r. (w normalnej sesji) i ewentualnie dwie poprawki we wrześniu 2008 r. (w sesji poprawkowej). Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, w czerwcu 2008 r. K.K. poinformował wykładowcę z Zakładu Patofizjologii, iż nie przystąpi do egzaminu w normalnej sesji, gdyż ma problem ze zdaniem i przygotowaniem się jeszcze do innych przedmiotów. Zatem uznać należało iż student z własnej woli zrezygnował z prawa do zdawania egzaminu z patofizjologii w "normalnej sesji" i w związku z tym pozostały mu jeszcze jedynie dwa terminy w sesji poprawkowej. Skoro następnie nie zaliczył tego przedmiotu w obu kolejnych wyznaczonych na jego prośbę terminach (17 i 22 września 2008 r.), to uznać należało iż wyczerpał możliwość zdawania tego egzaminu zgodnie z obowiązującym wówczas regulaminem studiów. Zauważyć też należy, iż wykładowca przedmiotu - pomimo upływu wszystkich wymaganych przepisami regulaminu terminów - wyznaczył studentowi na dzień 13 października 2008 r. dodatkowy egzamin celem jego dopytania. Jednakże tego samego dnia K.K. (w formie pisemnej) poinformował o odstąpieniu od egzaminu na własne życzenie. Trafnie też podnosi w tym zakresie organ, iż w aktach sprawy brak jest adnotacji, czy dokumentów wskazujących na ubieganie się przez skarżącego o zdawanie egzaminu poza sesją egzaminacyjną. Brak jest również dokumentu wskazującego na ubieganie się o egzamin komisyjny uregulowany w § 13 pkt 5 wówczas obowiązującego regulaminu studiów. Nie można także zgodzić się z zarzutami skargi co do przebiegu i formy egzaminów komisyjnych. W tym zakresie trafnie wskazał organ, że – jak podniesiono wyżej – odnośnie egzaminu z patofizjologii brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na ubieganie się o egzamin komisyjny z tego przedmiotu. Co do przedmiotu Farmakologia, organ ustalił, że student zwracał się do Dziekana Wydziału Lekarsko-Dentystycznego w piśmie z dnia 26 września 2008 r. o komisyjne rozpatrzenie jego pracy i obniżenie punktacji, która obowiązywała na I i II terminie. Jak dalej wskazał organ, z notatki służbowej z dnia 29 września 2008 r. wynika, iż dokonano komisyjnego rozpatrzenia pracy K. K.- egzaminu testowego z Farmakologii z dnia 24 września 2008 r. Po analizie pytań i udzielonych przez studenta odpowiedzi trzyosobowa komisja ponownie oceniła pracę na ocenę niedostateczną. W odniesieniu do przedmiotu Immunologia organ ustalił z kolei, że student w piśmie z dnia 19 września 2008 r. zwrócił się do Dziekana o komisyjne rozpatrzenie jego pracy z tego przedmiotu. Dodatkowo na wniosek studenta jego praca z ww. przedmiotu została sprawdzona i oceniona przez innego niż egzaminujący profesora, który potwierdził zasadność wystawionej mu oceny niedostatecznej. Okoliczność ta znalazła potwierdzenie w piśmie Dziekana Wydziału Lekarsko-Dentystycznego kierowanym do Prorektor ds. Nauczania i Wychowania Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia 6 marca 2009 r. Jako niezasadne uznać też należało zarzuty dotyczące zaniechania przez organ odniesienia się do zarzutów odwołania. Jak bowiem wskazano już uprzednio, w treści zaskarżonej decyzji organ II instancji zawarł dokładną analizę zebranego materiału dowodowego, wyczerpująco wyjaśnił podstawy prawne rozstrzygnięcia odnosząc się właśnie do postawionych przez stronę zarzutów odwołania. W szczególności organ precyzyjnie wyjaśnił zasady jakimi kierował się udostępniając studentowi jego egzaminacyjne prace pisemne. W tych przypadkach gdzie było to niemożliwe (z przyczyn obiektywnych dotyczyło to pracy egzaminacyjnej z przedmiotu farmakologia) organ wyjaśnił przyczyny nieprzekazania skarżącemu pracy egzaminacyjnej. W tym zakresie organ uzasadnił swoje stanowisko, nie pozostawiając wątpliwości co do interpretacji przyczyn nieudostępnienia pracy egzaminacyjnej. Z tych wszystkich względów za niezasadne uznać należało sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu, również zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu naruszenia art. 190 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Trafnie skonstatował w tym zakresie organ, że po wnikliwej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało dojść do wniosku, iż niezależnie od niezaliczenia trzeciego roku studiów, dotychczasowy przebieg studiów K. K., a zwłaszcza brak postępów w nauce jest dodatkową przesłanką do skreślenia ww. z listy studentów. Słusznie podkreślał dalej organ, że zarówno w toku postępowania administracyjnego toczącego się na skutek odwołań i skargi do sądu administracyjnego, jak również od czasu uprawomocnienia się wyroku z dnia 23 lutego 2010 r. K.K. nie przystąpił do żadnego z niezaliczonych egzaminów, a zatem nie wykazał żadnej inicjatywy w zakresie ewentualnych postępów w nauce. Zatem, w ocenie Sądu, w odniesieniu do skarżącego zostały spełnione przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o skreśleniu go z listy studentów. W tym zakresie sąd orzekający w niniejszym składzie pragnie wskazać, iż na gruncie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, podstawowym obowiązkiem studenta, określonym zarówno w przepisach tej ustawy, jak i w regulaminie studiów jest uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, a także i przede wszystkim składanie egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów. W przypadku zaś nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie student może być – jak stanowi powoływany art. 190 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym - skreślony z listy studentów. Zgodzić się należy, iż ustawodawca wprawdzie pozostawił decyzję w tym zakresie do uznania organom uczelni, jednakże uczynił to ze względu na zasadę autonomii uczelni i możliwość uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązania się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych. W niniejszej sprawie takich okoliczności jednak nie można było dostrzec. Na marginesie jedynie należy wskazać, iż skarżący do momentu skreślenia z listy studentów korzystał ze wszystkich praw z tym związanych. Przy czym nawet po wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia go z listy studentów nie podjął żadnych działań w celu nadrobienia zaległości na uczelni, a jedynie skupił się na kwestionowaniu uchybień formalnych organu. W ocenie Sądu takie postępowanie skarżącego nie zasługuje na ochronę prawną. Odnosząc się dalej do zarzutu naruszenia art. 160 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez powołanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Regulaminu Studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...]., a zatem nieobowiązującego w dacie wydania decyzji Dziekana Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...]. o skreśleniu skarżącego z listy studentów, zdaniem Sądu i ten zarzut uznać należało za chybiony. Zgodnie z zasadą wyprowadzoną w orzecznictwie z art. 6 i art. 138 k.p.a., organ administracji publicznej, wydając decyzję administracyjną, stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r., sygn. akt IV SA 451/88; wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r., sygn. akt III SA 1111/93; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1983 r., sygn. akt II SA 163/82), jednakże z uwzględnieniem koniecznych wyjątków. Powyższa zasada nie budzi wątpliwości świetle konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego i praworządności (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP) w sytuacji, kiedy pomiędzy datą nawiązania stosunku administarcyjnoprawnego a datą wydania decyzji nie nastąpiły zmiany przepisów prawa. Natomiast jeżeli zdarzenie prawne (zdarzenie będące przedmiotem regulacji prawnej) miało miejsce pod rządami innych przepisów prawnych, niż te które obowiązują w dacie wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie, w przypadku braku przepisów przejściowych powstają wymagające rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjne co do tego, jakie przepisy prawa materialnego powinny mieć zastosowanie w sprawie. W przypadku decyzji konstytutywnych, kształtujących stosunek administracyjnoprawny w chwili ich wydania, należy stosować przepisy obowiązujące w tej właśnie chwili (przepisy nowe), a w przypadku decyzji deklaratoryjnych, stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, stosować należy przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego (przepisy poprzednie) (por. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06). Stosunek administracyjnoprawny pomiędzy skarżącym a organem administracji w rozpoznawanej sprawie powstał z datą zdarzenia, ponieważ ten moment wyznaczył treść obowiązku administracyjnoprawnego, dlatego też sankcja administracyjna powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji o skreśleniu z listy studentów. Bezzasadny jest również zarzut sformułowany w treści samej skargi, a odnoszący się do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w postaci pozbawienia skarżącego czynnego udziału w toku postępowania przez niewyznaczenie jej terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wskazać bowiem należy, że brak zawiadomienia strony o wszczęciu przez Dziekana postępowania o skreśleniu jej z listy studentów nie pozbawił skarżącego gwarancji jakie przysługiwały mu w prowadzonym postępowaniu. Skarżący wiedział, że takie postępowanie z urzędu jest prowadzone choćby z wcześniej prowadzonego postępowania, w którym wydano decyzje administracyjne następnie uchylone przez WSA w Łodzi. Ponadto dokładnie wiedział, że jego wnioski o ponowną ocenę prac egzaminacyjnych w ramach tzw. egzaminów komisyjnych skończyły się negatywnymi dla niego rozstrzygnięciami. Tym samym powinien mieć świadomość, na podstawie Regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego, do znajomości którego jako student jest zobowiązany, że wskutek nie uzyskania zaliczenia roku studiów i nie zaliczenia przedmiotów może być skreślony z listy studentów. Tak więc mógł podnosić argumenty, które w jego ocenie były istotne z uwagi na wynik postępowania. Zauważyć ponadto należy, iż w postępowaniu odwoławczym Rektor nie przeprowadzał postępowania uzupełniającego, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w pierwszej instancji. Ugruntowany natomiast w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest pogląd, iż "jeżeli organ odwoławczy przeprowadza w sprawie uzupełniające postępowanie, to zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., przed wydaniem decyzji obowiązany jest umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dodatkowo dowodów" (por. wyrok NSA z 3 października 1988 r., sygn. akt II SA 165/88, niepublikowany). A contrario uznać należy, że w sytuacji, gdy organ postępowania uzupełniającego nie przeprowadza, to nie ma takiego obowiązku, chyba że strona wniesie o udzielenie jej terminu dla ustosunkowania się co do treści przeprowadzonych dowodów. Tym samym, podniesiony w skardze zarzut uznać należy za bezzasadny. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze wszystkie podniesione powyżej argumenty, skargę K. K.- jako nieuzasadnioną - należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku zgodnie z art. 250 powyższej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 a i § 6 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. k.ż.