III SA/Łd 444/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor Ewa Alberciak, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. przyznaje adwokatowi E. H. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 6 z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta S. na podstawie art.7d pkt.1 i art.20 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne/Dz.U. nr 100 z 2000r. poz.1086 z późn. zm./, § 46 ust.2 pkt.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków/Dz.U. nr 38 poz.454/ oraz art.104 i 107 kpa orzekł wprowadzić zmianę w ewidencji gruntów obrębu H. gmina B. polegającą na wykreśleniu z jednostki rejestrowej 115 figurującej na H. W. działki nr 335 o powierzchni 1,13 ha i dopisaniu działek: nr 335/1 o powierzchni 1,11 ha oraz nr 335/2 o powierzchni 0,02 ha zgodnie z dokumentacją przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w S. W uzasadnieniu stwierdzono, iż od 1965 r. w wyniku założenia ewidencji gruntów dla obrębu H. wykazana została działka ewidencyjna nr 335 o powierzchni 1,33 ha, której część o powierzchni 0,02 ha położona jest po przeciwnej stronie drogi od zasadniczej części działki. Zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie ewidencji gruntów, działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Oznacza to, że każda część dotychczasowej działki oznaczonej nr 335 stanowi odrębną działkę ewidencyjną. Dlatego też uległa zmianie numeracja działek w ten sposób, że zasadnicza część działki oznaczona została nr 335/1 o powierzchni 1,11 ha oraz pozostała część oznaczona jako działka nr 335/2 o powierzchni 0,02 ha. Biorąc powyższe pod uwagę organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Od wymienionej decyzji odwołanie złożył H. W. podnosząc, iż jest ona krzywdząca gdyż jego działka posiada powierzchnię 2,24 ha a nie 1,13 ha. Odwołujący nie zgadza się na podział jego działki. Decyzją nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 kpa oraz art.7b ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne/Dz.U. nr 100 z 2000r. poz.1086 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w roku 1965r., czyli w momencie założenia ewidencji gruntów, wykazana została działka 686 (obecnie 335) o łącznej powierzchni 1,13ha (1,11ha - zasadnicza część działki i 0,02ha- część działki za rzeką), co jest uwidocznione w protokóle ogłoszenia stanu władania. W trakcie odnowy ewidencji gruntów w roku 1983 zmieniono jedynie numer działki z 686 na 335, nie zmieniając jej powierzchni. Obecnie w trakcie prac zmierzających do ustalenia zgodności części opisowej i graficznej ewidencji gruntów ustalono, iż działka 335 nie spełnia wymogów definicji zawartej w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r, w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz.454) albowiem zgodnie z nią działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednolity pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. W związku z tym, że działka ta przedzielona jest rzeką i nie stanowi ciągłego obszaru, została podzielona zgodnie z wykazem zmian gruntowych na działkę 335/1 o powierzchni 1,11ha i 335/2 o powierzchni 0,02ha. Z dokumentów załączonych do akt sprawy w tym z wypisu z księgo wieczystej Kw [...] i aktu notarialnego z dnia [...] AN [...] nie wynika, iż działka nr 335 kiedykolwiek posiadała powierzchnię 2,24 ha. Organ administracji I instancji prawidłowo dokonał zmiany w ewidencji gruntów. Mając to na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w sentencji decyzji. Skargę na wymienioną decyzję złożył H. W. podnosząc, iż jego działka nr 335 miała 2,24 ha powierzchni a nie 1,13 ha. Skarżący nie godzi się na podział jego działki na dwie części. Do skargi dołączył protokół stanu władania gruntami z dnia 8 lutego 1965r. z którego wynika, iż powierzchnia działki nr 686 wynosi 2,24 ha. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł nadto, iż złożony przez skarżącego protokół stanu władania gruntami z dnia 8 lutego 1965r. nosi ślady ingerencji w stosunku do oryginału. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga H. W. jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art.9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zasada udzielania informacji realizowana wobec stron oznacza, że strony powinny uzyskać informację faktyczną i prawną dotyczącą rozstrzygnięcia sprawy oraz powinny być ustrzeżone od błędów wynikających z nieznajomości prawa, które mogłyby narazić je na szkodę. Pogląd taki został wyrażony w podręczniku B.Adamiak i J.Borkowski – Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne –Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2002r. str.165. W wyroku z dnia 23 lipca 1992r. w sprawie III ARN 40/92 Sąd Najwyższy przyjął, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko jak to jest tylko możliwe. Udowodnienie naruszenia tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji, szczególnie wówczas gdy urzędnik stwierdza (lub powinien stwierdzić), że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków(POP nr 4 z 1993r. poz.68). W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie zrealizowały wobec skarżącego obowiązku wynikającego z przepisu art.9 kpa. Z załączonych akt sprawy nie wynika aby skarżącemu udzielono jakichkolwiek pouczeń dotyczących okoliczności faktycznych i prawnych. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż H. W. kwestionuje fakt, iż powierzchnia działki nr 335 wynosi 1,13 ha podnosząc, że ma ona powierzchnię 2,24 ha. Na poparcie swoich twierdzeń do skargi załączył on odpis protokołu z ogłoszenia stanu władania gruntami z 8-11 lutego 1965r., który wskazuje, iż działki 443, 420 i 686 mają powierzchnię 5,43 ha w tym działka nr 686 ( posiadająca obecnie numer 335) ma 2,24 ha powierzchni. Odpis ten został wydany skarżącemu przez Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. w dniu [...]. Treść tego protokołu jest odmienna od treści odpisu znajdującego się w aktach administracyjnych, z którego wynika, iż działki nr 443, 420 i 686 mają 2,78 ha powierzchni w tym działka 686 ma 1,13 ha powierzchni. Istnieje zatem rozbieżność w powierzchni działki nr 686 pomiędzy dwoma odpisami protokołu ogłoszenia stanu władania gruntami. Z akt administracyjnych nie wynika, iż skarżący był wcześniej pouczony o możliwości składania dokumentów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W aktach tych brak jest jakiegokolwiek pisma wskazującego, że skarżącemu udzielono takiego pouczenia. Pouczenie takie znajduje się dopiero w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stąd też skarżący złożył odpis stanu władania gruntami dopiero wraz ze skargą. Wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy treścią obu protokołów z 8-11 lutego 1965r. ma istotne znaczenie w sprawie. Wbrew twierdzeniom organu administracji z treści księgi wieczystej nr [...] oraz umowy darowizny z [...] nie wynika, iż działka nr 335 ma 1,13 ha powierzchni. Wpis do księgi wieczystej oraz umowa darowizny wskazują, iż działki nr 239 i 335 mają łączną powierzchnię 2,78 ha i z obu dokumentów nie wynika jaką powierzchnię posiada sama działka nr 335. Treść protokołu stanu władania gruntami ma zatem istotne znaczenie dla wyjaśnienia rzeczywistej powierzchni działki nr 335. Rozbieżność pomiędzy odpisem tego protokołu znajdującym się w aktach administracyjnych oraz załączonym przez skarżącego nie została wyjaśniona. Organ administracji w odpowiedzi na skargę podniósł, że w protokole złożonym przez skarżącego widać ingerencję w stosunku do oryginału. Kserokopia protokołu złożonego przez H. W. jest mało czytelna i trudno ocenić czy rzeczywiście dokonano w niej przeróbek. W świetle aktualnie zebranego materiału dowodowego nie można jednoznacznie określić jaka jest rzeczywista treść protokołu z 8-11 lutego 1965r. i ile faktycznie wynosi powierzchnia działki nr 335. Organy administracji nie udzieliły skarżącemu wszystkich niezbędnych informacji i pouczeń a tym samym nie została wyjaśniona faktyczna treść protokołu ogłoszenia stanu władania gruntami. Działanie organów administracji naruszyło zasady obowiązujące w postępowaniu administracyjnym, w szczególności określone w art.7, 8 i 9 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Na podstawie § 19 pkt.1 w związku z § 18 ust.1 pkt.1c.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm./ sąd przyznał adwokatowi E. H. kwotę 240 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po wcześniejszym pouczeniu skarżącego w trybie art.9 kpa, organ administracji winien wyjaśnić rozbieżność w odpisach protokołu z 8-11 lutego 1965r. dotyczących powierzchni działki nr 335. W szczególności należy wyjaśnić jaka jest treść odpisu tego protokołu wydanego skarżącemu w dniu 10 lutego 1996r. i dlaczego figuruje w nim powierzchnia 2,24 ha. Do akt została bowiem złożona słabo czytelna kserokopia tego odpisu a nie sam odpis. Po wyjaśnieniu rozbieżności w odpisach protokołu z 8-11 lutego 1965r. i ustaleniu jaka jest powierzchnia działki nr 335 należy dokonać wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.