III SA/Łd 446/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-06-12

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej podupadłe gospodarstwo rolne, utrzymującej się z hodowli 3 krów i posiadającej jedynie nieruchomość rolną o powierzchni 14,5 ha, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), czy też w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku świadomej odmowy przedstawienia dokumentów potwierdzających dochodowość gospodarstwa rolnego, sąd może przyznać prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym, odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący D.Z. złożył skargę na decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wraz ze skargą wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z hodowli 3 krów, osiągając miesięczny dochód ok. 600 zł, a jego rodzice są chorzy. Mimo wezwania do przedstawienia dodatkowych dokumentów, w tym zaświadczenia o dochodowości gospodarstwa, skarżący odmówił ich złożenia, twierdząc, że gospodarstwo jest podupadłe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu D.Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 czerwca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D.Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D.Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – D.Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. (MSi) D.Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok. W skardze skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W nadesłanym następnie, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący sprecyzował, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jednocześnie skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami. Nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem nieruchomości rolnej o pow. 14,5 ha. Jego rodzice nie posiadają żadnego majątku. Łączny dochód rodziny wynosi ok. 600 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący dodał, że prowadzi podupadłe gospodarstwo rolne. Rodzina utrzymuje się z hodowli 3 krów. Podkreślił, że jego rodzice są chorzy i nie posiadają środków na wykupienie lekarstw oraz uregulowanie opłat za energię elektryczną. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2014 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: przedstawienia aktualnego zaświadczenia o dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego, podania źródła i kwoty środków przeznaczanych przez skarżącego i pozostałych członków rodziny na utrzymanie, podstawowe opłaty i leczenie oraz przedstawienia wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych, z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 10 czerwca 2014 roku oświadczył, że nie przedstawi aktualnego zaświadczenia o dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego, gdyż jest ono w stanie podupadłym. Rodzina utrzymuje się "z 3 krów", osiągając dochód w kwocie ok. 600 zł miesięcznie. Opłaty za energię elektryczną wynoszą ok. 70 zł, a wydatki na leki dla rodziców zamykają się kwotą 100 zł. Do pisma skarżący załączył oświadczenie z banku, z którego wynika, że zarówno on, jak i jego rodzice nie posiadają żadnych lokat i rachunków bankowych w Banku [...] w Ż. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie skarżący zaniechał przedstawienia niektórych okoliczności potwierdzających fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. W szczególności, mimo wezwania, nie przedstawił zaświadczenia o dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego. Natomiast ze złożonego wniosku i pozostałych dokumentów, do przedłożenia których skarżący został wezwany, wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami. Zarówno on, jak i jego rodzice nie posiadają żadnego majątku, za wyjątkiem nieruchomości rolnej o pow. 14,5 ha. Skarżący i jego rodzice nie posiadają przy tym żadnych lokat i rachunków bankowych w Banku [...] w Ż.. Rodzina, jak podał skarżący, utrzymuje się z hodowli 3 krów, osiągając dochód z tego tytułu w kwocie ok. 600 zł miesięcznie. Wydatki rodziny związane z opłatami za energię elektryczną i zakupem lekarstw wynoszą łącznie ok. 170 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę fakt, iż wnioskodawca, a także pozostali członkowie jego rodziny, nie posiadają znaczącego majątku oraz rachunków bankowych, a ponadto z uwagi na stan zdrowia ponoszą wydatki na leki i na tej podstawie przyjął, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym niemniej w ocenie Referendarza sądowego okoliczność, iż skarżący świadomie odmówił przedstawienia aktualnego zaświadczenia o dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego, utrudniając w ten sposób ocenę jego sytuacji majątkowej i osiąganego dochodu z tytułu pracy w tym gospodarstwie - nie pozwala przyjąć, iż skarżący dowiódł, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Jedynie zaś wykazanie spełnienie tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku skarżącego w żądanym, całkowitym zakresie, tj. w zakresie obejmującym ponadto zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło