III SA/Łd 45/11

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia 1) przyznać skarżącemu T. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (słownie: sto) złotych; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SA/Łd 45/11 Uzasadnienie Pismem z dnia 5 stycznia 2011 r. T. O. (dalej skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu do skargi, T. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest osobą rozwiedzioną, mieszka z rodzicami w ich mieszkaniu. Nie posiada majątku osobistego, utrzymuje się z pracy w charakterze przedstawiciela handlowego. Nadmienił także, że płaci alimenty na rzecz dwóch synów w łącznej wysokości 950 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem B. O. i matką B. O. Skarżący nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniem, na dochody w gospodarstwie domowym skarżącego składają się: jego dochody z tytułu umowy o pracę w kwocie 1.371 zł oraz dochody jego rodziców z tytułu świadczeń emerytalnych: ojca – 2.019 zł i matki – 1.484 zł. Daje to łącznie dochód w gospodarstwie domowym w wysokości 4.874 zł, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 1.624 zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wyjaśnił przy tym, że jego rodzice – pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym – są właścicielami mieszkania o powierzchni 41 m2 oraz nieruchomości gruntowej (działka letniskowa) o powierzchni 0,13 ha. Mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego nie zawierało wystarczających informacji do prawidłowej oceny stanu majątkowego, wezwano skarżącego – na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – do nadesłania dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W dniu 14 marca 2011 r. skarżący przekazał do Sądu odpowiedź na powyższe wezwanie. Przedłożył w związku z tym zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2010, z którego wynikało, że uzyskał dochód brutto w wysokości 14.135,28 zł. Odnośnie informacji o posiadanych rachunkach bankowych przekazał zaświadczenie – potwierdzenie salda rachunku z Banku A. S.A i wyciąg z tego rachunku. Saldo rachunku na dzień 28 lutego 2011 r. wynosiło 400,30 zł. Z załączonych do rachunku wyciągów wynikało przy tym, że skarżący reguluje alimenty na rzecz jednego z dzieci w kwocie – 700 zł. Z wyciągu wynikało także, że w grudniu 2010 r. skarżący otrzymał dwukrotnie wpływy na rachunek od swojego pracodawcy – zaksięgowane jako "zaliczka na poczet prowizji" w kwocie 1.500 zł oraz drugi – "prowizja na paliwo za belke" w kwocie 1.300 zł. Skarżący załączył również zaświadczenie o dochodach od pracodawcy, z którego wynikało, iż uzyskuje dochody w wysokości 1.317 zł brutto oraz oświadczenie matki drugiego z dzieci, w stosunku do których skarżący zobowiązany jest opłacać alimenty, a z którego wynikało, iż w okresie grudzień – luty regulował bieżące alimenty w kwocie 250 zł miesięcznie. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oceniając w tym kontekście złożony wniosek należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności faktyczne. Z jednej strony oceniając możliwości płatnicze strony referendarz wziął pod uwagę fakt, że skarżący utrzymuje się z dochodu z tytułu pracy w wysokości 1.371 zł brutto, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami, u których mieszka, nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 euro. Należało także mieć na uwadze, że istotna część dochodów skarżącego zostaje przeznaczona na opłacenie alimentów na rzecz dzieci. Z drugiej jednak strony – w ocenie referendarza – w niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że dochody w gospodarstwie domowym skarżącego (w którym pozostają także rodzice skarżącego) wynoszą 4.874 zł brutto. Skarżący osiąga stałe dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.371 zł brutto, a jego rodzice – pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym – z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości: ojciec – 2.019 zł i matka 1.484 zł. Należy mieć także na uwadze, że na dzień wezwania do uiszczenia wpisu skarżący dysponował środkami pieniężnymi na rachunku bankowym w kwocie 460,15 zł (wyciąg na dzień 10.02.2011 r.). Stwierdzić należy w związku z tym, że w sytuacji osiągania w gospodarstwie domowym skarżącego stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości (ok. 4.874 zł brutto), posiadania na koncie bankowym środków finansowych (także w ograniczonej wysokości) nawet wobec przyjęcia, iż część faktycznego dochodu przeznaczana jest na opłacenie alimentów na dzieci skarżącego i koszty leczenia (200 zł) wykazane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, to – zdaniem referendarza - skarżący nie może skutecznie zasłaniać się argumentem zupełnego, całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych. W tej sytuacji referendarz uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie. Wobec powyższego przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Koszty postępowania w tej wysokości jest bowiem w stanie skarżący ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, o czym świadczą przedstawione powyżej rozważania dotyczące osiąganych dochodów i posiadanych środków finansowych. Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.