III SA/Łd 451/04

Dnia 17 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski /spr./, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Powiecie B. decyzją Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - [...], wydaną dnia [...], nie uznał schorzeń narządu głosu Pani K. C. za chorobę zawodową. K. C. odwołała się od tej decyzji do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., żądając jej uchylenia i wydania decyzji o stwierdzeniu istnienia podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bądź uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wniosła ponadto na podstawie art.136 kpa o przeprowadzenie dodatkowego dowodu z opinii innej aniżeli w I instancji jednostki orzeczniczej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją dnia [...] Nr [...] znak [...] wydaną na podstawie art.12 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U z 1998 r. nr 90, poz.75 z późn. zm./ oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U nr 132, poz.1115/ i art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję stwierdził: Zgodnie z § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych za chorobę zawodową przyjmuje się chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić, że bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W myśl tego przepisu o uznaniu choroby zawodowej decydują następujące czynniki: wymienienie choroby w wykazie chorób zawodowych, istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstałym schorzeniem, a warunkami pracy osoby ubiegającej się o stwierdzenie u niej choroby zawodowej, a ponadto zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u pracownika w okresie jego zatrudnienia lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu w czasie nie dłuższym niż określony w wykazie chorób zawodowych. Pani K. C. została poddana badaniom specjalistycznym w uprawnionych zgodnie z § 5 powołanego wyżej rozporządzenia do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach orzeczniczych, tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. oraz w trybie odwoławczym na podstawie § 7 tego rozporządzenia, w Instytucie Medycyny Pracy w Ł.. Jednostki te wydały orzeczenia stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie [...] z dnia [...], wydane przez WOMP w Ł., zawiera informację dotyczącą stwierdzonych u Pani C. schorzeń głosu. Ustalenia kliniczne wykazują, że ustalone schorzenia nie są objęte obowiązującym wykazem chorób zawodowych, a zatem nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Również orzeczenie lekarskie [...] z dnia [...] Instytutu Medycyny Pracy - Samodzielnej Poradni Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej w Ł. stwierdza, że po analizie całości dokumentacji i w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Przeprowadzona ocena wydolności głosowej metodą videostroboskopową z próbą obciążeniową wykazała, że fałdy głosowe są symetryczne, gładkie, zwarcie fonacyjne pełne. Jednocześnie stwierdzono czynnościowe zaburzenia głosu typu dysfonii hyperfunkcjonalnej z tendencją do fonacji rzekomej, co może być przyczyną męczliwości głosu, a to schorzenie oraz przewlekły suchy nieżyt gardła i krtani nie podlegają ocenie narażenia zawodowego, jak również nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Zgodnie ze współczesnym stanem wiedzy medycznej schorzeniami spowodowanymi stałym i długotrwałym wysiłkiem głosowym są: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych oraz niedowład fałdów głosowych. Tylko zaistnienie takich zmian chorobowych uzasadnia rozpoznanie choroby zawodowej narządu głosu. Organ I instancji wydał decyzję w oparciu o orzeczenia lekarskie po dwukrotnie przeprowadzonych badaniach specjalistycznych w uprawnionych do orzekania jednostkach orzeczniczych oraz ustalenia zawarte w karcie narażenia zawodowego, gdzie dokonana została szczegółowa ocena narażenia zawodowego K. C. przez wszystkie lata pracy i uwzględnione zostało występowanie czynnik szkodliwego - wzmożonego wysiłku głosowego. Wzięto pod uwagę przebieg pracy zawodowej. Najpierw jako telefonistki /od 1.01.1968 r. do 30.06.1969 r./, a następnie jako nauczyciela, starszego wychowawcy, kierownika świetlicy i pedagoga szkolnego, łącznie z urlopami dla poratowania zdrowia oraz zastępstwami. Organ odwoławczy uznał, że ryzyko nadmiernego obciążenia głosu nie musi w konsekwencji prowadzić do wystąpienia zawodowego schorzenia, co wykazały orzeczenia lekarskie, które nie dały podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Rozpoznanie schorzeń i ich kwalifikacja jako wynikłe z wykonywania pracy zawodowej należy do lekarzy uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych zatrudnionych we właściwej jednostce orzeczniczej /tzn. WOMP i IMP/ i tylko te jednostki mogą orzekać w sprawach choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne w myśl § 7 ust.3 powołanego wyżej rozporządzenia, a zatem uwaga Pani C. o przeprowadzenie kolejnego badania staje się bezprzedmiotowa. K. C. w dniu 5 kwietnia 2004 r. zaskarżyła decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając: 1/ naruszenie art.7 kpa przez niepodjęcie wszelkich niebędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego w sytuacji zgłoszenia przez nią na zasadzie art.10 § 1 kpa pisemnych zarzutów do opinii lekarskiej [...] z dnia [...] Instytutu Medycyny Pracy w Ł. oraz przedłożenia zaświadczenia Wojewódzkiej Przychodni Foniatrycznej z 1989 r., stwierdzającego powstanie u skarżącej zmian organicznych krtani, na tle których to zarzutów i przedłożonego dokumentu ujawniły się wyraźne wątpliwości co do wiarygodności tej opinii, 2/ naruszenie art.78 § 1 kpa przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku skarżącej o przeprowadzenie dodatkowego badania lekarskiego, 3/ naruszenie art.77 § 1 kpa przez zaniechanie podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego w sytuacji, gdy skarżąca powołuje się na ważne dla niej okoliczności. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła m. in., iż badania którym została poddana w Instytucie medycyny Pracy wykonane zostały w sposób nierzetelny. Ponadto wykonane były one przez lekarza nieprzychylnie nastawionego do skarżącej - dr K.. W orzeczeniu lekarskim wpisano dysfonię bez zmian organicznych, chociaż u skarżącej już w 1989 r. stwierdzono zmiany organiczne w postaci zgrubienia błon śluzowych charakterystycznych dla przerostowego nieżytu, a nie zanikowego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę sąd uznał, że organy administracyjne przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia, podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U Nr 132, poz.1115/. W szczególności nie doszło do podnoszonego w skardze naruszenia przepisów art.7, 78 § 1 i 77 § 1 kpa. Materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wyczerpujący. Zaskarżona decyzja zapadła na podstawie dwóch orzeczeń wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze: 1-szego stopnia Przychodnię Konsultacyjno-Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. oraz odwoławczą - Instytut Medycyny Pracy im. J.N. w Ł.. Ustalenia zawarte w tych orzeczeniach są zbieżne. Jednostka orzecznicza 1-szego stopnia rozpoznała u skarżącej suchy nieżyt gardła, przewlekły zanikowy nieżyt krtani i dysfonię hyperfunkcjonalną. Ustalenia, dokonane na wniosek skarżącej, przez jednostkę odwoławczą były analogiczne. Obie opinie wykluczyły występowanie u skarżącej zmian organicznych w zakresie krtani w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych lub niedowładu fałdów głosowych. Powyższe schorzenia narządu głosu traktowane mogą być jako choroby zawodowe zgodnie z punktem 15 wykazu chorób, załączonego do powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W myśl § 7 ust.3 tego rozporządzenia orzeczenie lekarskie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne. Dlatego też organ nie był uprawniony do przeprowadzenia dowodu z kolejnej opinii lekarskiej. Stwierdzić należy jednak, że również w przypadku gdyby powyższe ograniczenie dowodowe nie było nałożone na organ, nie istniałaby w niniejszej sprawie potrzeba dopuszczenia dowodu z kolejnej opinii lekarskiej. Opinie, którymi dysponował organ sporządzone zostały w sposób dokładny po przeprowadzeniu badań, a ich treść była jednoznaczna. Skarżąca podnosi, iż przeprowadzenie dowodu z trzeciej opinii lekarskiej było konieczna, gdyż przedstawiła ona zaświadczenie lekarskie wystawione 14 lat wcześniej potwierdzające zgrubienie błon śluzowych. Zaświadczenie wystawione 6 kwietnia 1989 r. przez lekarza otolaryngologa nie potwierdza występowania u skarżącej guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych lub niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, tj. chorób wymienionych w punkcie 15 wykazu załączonego do w/w rozporządzenia. Pani skarżąca przez wiele lat leczyła się na schorzenia gardła korzystając z urlopów na poratowanie zdrowia. Jak sama wyjaśniła lekarz, u którego leczyła się prywatnie nie potwierdził, by występujące u niej schorzenia gardła miały charakter choroby zawodowej. Nie zachodziła zatem potrzeba przeprowadzenia kolejnego dowodu z opinii lekarskiej, skoro zgromadzony materiał dowodowy w postaci 2 opinii lekarskich pozwalał na wydanie decyzji przez organ administracyjny. W ocenie sądu nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut wadliwości decyzji, spowodowanej brakiem obiektywizmu lekarza przeprowadzającego badania - dr. K. Gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, iż brak obiektywizmu o którym pisze skarżąca miał miejsce, to zauważyć należy okoliczność podpisania opinii Instytutu Medycyny Pracy przez dwóch innych lekarzy - dr hab. med. S. K. i dr nauk med. J. G. Skarżąca w toku postępowania nie podniosła, by również ci dwaj lekarze, którzy analizowali badania wykonane przez dr K., byli wrogo nastawieni do skarżącej. Tym samym nie istnieją podstawy do podważenia wiarygodności orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy, jak i zgodnego z jego treścią orzeczenia jednostki I instancji z dnia [...] podpisanego przez lekarza medycyny W. M. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.