III SA/Łd 453/07
WyrokWSA w Łodzi2008-03-05
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która rozstrzyga kwestię odsetek od należności głównej, podczas gdy organ pierwszej instancji rozstrzygnął jedynie o zwrocie należności głównej, jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która rozstrzyga kwestię odsetek od należności głównej, podczas gdy organ pierwszej instancji rozstrzygnął jedynie o zwrocie należności głównej, jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie może orzekać w innej sprawie niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż narusza to właściwość instancyjną i pozbawia stronę możliwości odwołania się od tej części rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot należności celnych w kwocie 9.790,60 zł. Organ pierwszej instancji (Dyrektor Izby Celnej) wydał decyzję o zwrocie tej kwoty. Spółka złożyła odwołanie, domagając się również zwrotu odsetek od należności głównej, twierdząc, że pierwotnie wnioskowała o zwrot wraz z odsetkami. Organ odwoławczy (również Dyrektor Izby Celnej, działając jako organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję o zwrocie należności głównej, ale jednocześnie rozstrzygnął kwestię braku podstaw do zwrotu odsetek. Spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu celnego.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent Sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 roku sprawy ze skargi A Spółki z o. o. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 207, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 249, art. 250 § 3, art. 262, art. 2621 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] Nr [...] orzekającą o zwrocie "A." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. cła w kwocie 9.790,60 zł.
Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, decyzją z dnia [...] (znak [...]) Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł., po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu zgłoszonego przez Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością "A.", uznał zgłoszenie celne SAD [...] z dnia 30 czerwca 2003 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej preferencji, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego i określił kwotę wynikającą z długu celnego na 9790,60 zł
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. w całości i uznał zgłoszenie celne [...] z dnia 30 czerwca 2003 r. za prawidłowe.
W dniu 5 lutego 2007 r. do Dyrektora Izby Celnej w Ł. wpłynął wniosek strony o dokonanie zwrotu należności celnych dotyczących zgłoszenia celnego [...] z dnia 30 czerwca 2003 r. w kwocie 9.790,60 zł.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. działając na podstawie art. 207, art. 210 Ordynacji podatkowej, art. 246 § 2 i 4 , art. 252¹ , art. 262 Kodeksu celnego – ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. (tekst jednolity Dz. U. Nr 75, poz. 802 z 2001 r. ze zm.), § 2 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu i umarzania należności celnych ( Dz. U. Nr 170, poz. 1653) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 623) uznał za zasadne żądanie strony dotyczące zwrotu cła w kwocie 9.790,60 zł i orzekł w decyzji z dnia [...] o jego zwrocie.
Od powyższej decyzji odwołanie w dniu 21 marca 2007 r. złożyła "A." Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. W uzasadnieniu odwołania Spółka zarzuciła m.in. brak rozstrzygnięcia ze strony organu w przedmiocie wypłacenia odsetek od należności głównej (cła). W treści uzasadnienia odwołania zawarła stwierdzenie, że pismem z dnia 02.01.2007r. wystąpiła na podstawie art. 246 Kodeksu celnego z wnioskiem o zwrot należności celnych wraz z odsetkami, w związku z decyzjami Dyrektora Izby Celnej w Ł. uchylającymi decyzje organu I instancji i uznającymi zgłoszenia celne za prawidłowe, a dopiero w późniejszym terminie przedłożyła sformalizowany wniosek. Spółka uznała iż pierwotny wniosek z dnia 02.01.2007r. precyzuje dokładnie żądanie strony zwrotu należności celnych wraz z odsetkami. Wskazała ponadto, że kolejnym pismem z dnia 23.01.2007r. na wezwanie organu doprecyzowała swoje stanowisko, a pismem z dnia 05.03.2007r. spółka potwierdziła swoje żądanie zwrotu należności celnych wraz z odsetkami. W związku z powyższym niezrozumiałe jest, zdaniem odwołującej się, rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w Ł., w którym dokonuje zwrotu należności celnych bez odsetek.
Pełnomocnik Spółki podkreślał, że zgodnie z art. 249 i art. 250 Kodeksu celnego warunkiem zapłaty odsetek jak również zwrotu jest stwierdzenie, że ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego oraz bezwzględne ustalenie braku zawinienia strony. Podkreślał, że w tym konkretnym przypadku nie sposób mówić o zawinieniu ze strony Spółki.
W dniu 4 kwietnia 2007r. pełnomocnik Spółki dodatkowo skierował do Dyrektora Izby Celnej pismo "Odwołanie – uzupełnienie" wykazując, iż zgłaszający działał w dobrej wierze i przestrzegał przepisów dotyczących zgłoszeń celnych.
Dyrektor Izby Celnej w Ł., po rozpoznaniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu organ odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia w pierwotnym rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Celnej wypłaty odsetek od zwracanej należności głównej (zapłaconego cła) wskazał, że twierdzenia strony jakoby złożyła wniosek również o wypłatę odsetek nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ wyjaśnił, że co prawda wskazywane przez stronę pismo z dnia 2 stycznia 2007 r. znajduje się w Izbie Celnej w Ł., jednakże jak wynika z jego treści "dotyczy: [...]" i było ono podstawą do wszczęcia postępowania celnego o zwrot cła z odsetkami, ale w innych sprawach. Podniósł także, że w już po wydaniu zaskarżonej decyzji w dniu 9 marca 2007 r. wpłynęło kolejne pismo strony, w którym wystąpiła o zwrot spornych należności celnych, ale z odsetkami. Z uwagi jednakże na fakt, że wniesienie przedmiotowego pisma (data wpływu – 9 marca 2007 r.) nastąpiło już po wydaniu decyzji nr [...] w przedmiocie zwrotu cła (data wydania – [...]), a stosowne żądanie odnośnie zwrotu odsetek strona zawarła w odwołaniu z dnia 20 marca 2007 r., firma A. cofnęła swój wniosek o zwrot cła wraz z odsetkami. Postępowanie wszczęte wnioskiem strony, który wpłynął do Izby Celnej w Ł. w dniu [...] zostało umorzone w drodze decyzji z dnia [...] nr [...].
W tej sytuacji, Dyrektor Izby Celnej w Ł. "nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała obowiązujące prawo zakresie nie dokonania zwrotu cła wraz z odsetkami".
W dalszej części uzasadnienia, odnosząc się merytorycznie do żądania zapłaty odsetek od zwróconego cła, organ wskazał, że podstawową przesłanką warunkującą zwrot należności celnych wraz z odsetkami jest przyjęcie, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego. W ocenie organu w niniejszej sprawie podstawą ustalenia kwoty należności celnych przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. był niekorzystny dla strony wynik weryfikacji dowodu pochodzenia zawartego w deklaracji eksportera na fakturze załączonej do dokumentu SAD. W szczególności, zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł., uchylenie w ramach postępowania odwoławczego decyzji organu I instancji i uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe nie oznacza w przedmiotowej sprawie, że po stronie organu celnego istniał błąd. Powyższy tryb postępowania wiązał się z okolicznością, że dopiero na etapie postępowania odwoławczego strona przedłożyła retrospektywnie wystawione świadectwo EUR 1, które w sposób prawidłowy udokumentowało preferencyjne pochodzenie towaru. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w sytuacji, gdy w ramach prowadzonego postępowania celnego w przedmiocie zwrotu cła, organ celny nie stwierdzi po swojej stronie błędu, o którym mowa w art. 249 i art. 250 § 3 Kodeksu celnego, wówczas nie orzeka o zwrocie odsetek w swojej decyzji. Jego zdaniem, taka właśnie sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Organ odniósł się także do zarzutów strony dotyczących egzekucji długu celnego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła "A." Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., zarzucając naruszenie art. 249 i art. 250 § 3 ustawy Kodeks celny i wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi strona w całości podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane w toku postępowania administracyjnego. W szczególności podniosła, że organ celny pominął konsekwencje prawne wynikające z weryfikacji zgłoszenia celnego, a tą konsekwencją prawną jest przepis wymieniony w art. 73 Kodeksu Celnego, który stanowi, iż wyniki przeprowadzonej weryfikacji stanowią podstawę do zastosowania procedury celnej, którą mają być objęte towary. Zdaniem strony, oznacza to, że organ celny ponosi odpowiedzialność za skutki swojej nierzetelności.
Dalej skarżąca spółka, podobnie jak w odwołaniu, wskazuje na swoje pismo z dnia 6 maja 1999 r., które w jej ocenie jest potwierdzeniem działania w dobrej wierze i zgodnie z przepisami prawa. Ma ono potwierdzać, że sposób "procedowania" Spółki przed Urzędem Celnym w Ł. był ustalony i potwierdzony stanowiskiem tego Urzędu. Spółka podnosi także, podobnie jak w odwołaniu, że organ celny najczęściej dokonywał weryfikacji zgłoszeń celnych, opatrując ww. zgłoszenia celne pieczęcią, "dokonano weryfikacji, dane zawarte w zgłoszeniu celnym i załączonych dokumentach zgodne". Oznacza to zdaniem spółki, że organ celny przeprowadzał czynności sprawdzające zgłoszeń celnych i nie wnosił żadnych zastrzeżeń.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w Ł. wniósł o oddalenie skargi.
W tym miejscu wskazać dodatkowo należy, że z dokumentów złożonych na żądanie Sądu przez pełnomocnika strony skarżącej wynika, że w dniu 23 czerwca 2006 r. nastąpiła zmiana nazwy spółki z dotychczasowej "A." na "B." i postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, XX Wydziału KRS z dnia 28 sierpnia 2006 r. zmiana ta została wpisana w Krajowym Rejestrze Sądowym – Rejestrze Przedsiębiorców. Nr KRS [...] akt notarialny repertorium [...], postanowienie Sądu oraz zaświadczenie o dokonaniu wpisu k – 62-70).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.] sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie natomiast do art. 134 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Korzystając z tych uprawnień w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Stosownie do art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, która ma zastosowanie w niniejszej sprawie zgodnie z art. 262 kodeksu celnego, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: 1/ wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2/ wydana została bez podstawy prawnej, 3/ została wydana z rażącym naruszeniem prawa, 4/ dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 5/ została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 6/ była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 7/ zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa ,8/ w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,.
W niniejszej sprawie, Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] znak [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa i dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, Zgodnie z art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że sprawa rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, podlega ponownemu rozpoznaniu przez organ II instancji. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji, a organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, istota bowiem administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy nie może orzec w innej (nowej) sprawie, niż rozpoznana w pierwszej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 536/96).
Zatem, w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą, która była przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji. Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, czy też orzeczenie w kwestii, która nie była rozpoznawana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, narusza przedmiotową tożsamość sprawy, a w konsekwencji zasadę dwuinstancyjności. Oznacza to rażące naruszenie prawa tj. art. 127 Ordynacji podatkowej , wyczerpujące przesłankę stwierdzenia nieważności takiej decyzji, określoną w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a także przesłankę z art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. W przepisie tym chodzi przy tym o naruszenie każdego rodzaju właściwości a więc właściwości miejscowej, rzeczowej oraz instancyjnej. Przez właściwość instancyjną należy rozumieć zdolność organu odwoławczego do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w takim zakresie w jakim sprawa została rozstrzygnięta decyzją organu I instancji. Pogląd, iż decyzja organu odwoławczego, który rozpatrując odwołanie, rozpoznał sprawę o świadczenie nie będące przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ I instancji, jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt.1 k.p.a. wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 17 września 2000 r. w sprawie III RN 46/00 (OSNP nr 12 z 2001 r. poz.404) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 lipca 2004 r. w sprawie OSK 613/04 (nie publikowany). Fakt, że przywołane orzeczenia wydane zostały w sprawach, w których postępowanie toczyło się na podstawie k.p.a. nie pozbawia ich aktualności w rozpoznawanej sprawie.
Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd zauważa, że w I instancji przedmiotem rozpoznania organu był wniosek Spółki z dnia 5 lutego 2007 r., który zawierał jedynie żądanie zwrotu należności celnych w kwocie 9.790,60 zł.
Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Ponieważ zgłoszenie celne w tej sprawie dokonane zostało 30 czerwca 2003 r., zastosowanie miały, tak jak przyjął organ, przepisy Kodeksu celnego - ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. (tekst jednolity Dz. U. Nr 75, poz. 802 z 2001 r. ze zm.).
Zgodnie z art. 252¹ Kodeksu celnego, organem celnym właściwym do rozstrzygania w pierwszej instancji w sprawach uregulowanych przepisami działu V "Zwrot i umorzenie należności celnych" był Dyrektor Izby Celnej w Ł..
Ten sam organ, z mocy art. 262¹ kodeksu celnego był również właściwy do rozpatrzenia odwołania .
Zgodnie z tym przepisem w wypadku wydania decyzji w I instancji przez dyrektora izby celnej, z zastrzeżeniem art. 278 § 3, odwołanie od tej decyzji rozpatruje ten sam organ celny.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że we wniosku z dnia 5 lutego 2007 r. strona wnosiła jedynie o zwrot należności głównej (zapłaconego cła). W tym zakresie treść wniosku nie budzi wątpliwości( k- 50 akt administracyjnych). Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając jako organ I instancji, decyzją z dnia [...] przychylił się do tego wniosku i dokonał zwrotu cła zgodnie ze złożonym wnioskiem w kwocie 9.790,60 zł.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka zakwestionowała rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując, iż organ dokonał jedynie zwrotu należności celnych nie dokonując jednocześnie zwrotu odsetek od tych należności. Spółka podniosła w tym zakresie, że w swoim piśmie z dnia 2 stycznia 2007 r. występowała z wnioskiem o zwrot należności celnych wraz odsetkami. Stąd, jak stwierdziła, błędne jest rozstrzygnięcie organu, w którym dokonuje on jedynie zwrotu należności głównej bez odsetek.
Dyrektor Izby Celnej jako organ odwoławczy odniósł się do tego zarzutu i zasadnie, jak wynika z załączonych dokumentów (k- 52- 58) stwierdził, że wnioski dotyczące odsetek nie dotyczyły przedmiotowej sprawy. Jednak utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, przeprowadził również rozważania dotyczące zasadności odmowy wypłaty spółce odsetek od zwracanej należności głównej (cła). Dokonał w tym zakresie analizy materiału dowodowego, dochodząc w konkluzji do wniosku, że twierdzenia strony o złożeniu wniosku o zwrot należności celnych wraz z odsetkami nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Jako podstawę materialnoprawną tego rozstrzygnięcia podał przepisy art. 249, art. 250 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). W ten oto sposób organ odwoławczy oprócz utrzymania w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego dotyczącego zwrotu należności celnych, rozstrzygnął w istocie sprawę nową, która nie była przedmiotem rozstrzygnięcia w I instancji tj. kwestię zwrotu odsetek od należności głównych. W ocenie Sądu nie budzi bowiem wątpliwości, że kwestia odsetek nie była ani ujęta we wniosku strony, ani nie była przedmiotem rozstrzygania przez organ i instancji.
Sprawa rozstrzygnięta w I instancji i sprawa rozstrzygnięta w postępowaniu odwoławczym nie są tożsame pod względem przedmiotowym, różna jest faktyczna i materialnoprawna podstawa ich rozstrzygnięcia. Tym samym zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej, działając jako organ II instancji, orzekł w innym (szerszym) zakresie niż uczynił to organ I instancji - niejako obok sprawy pierwszoinstancyjnej. Pozbawił zatem stronę możliwości odwołania się od tej decyzji w administracyjnym toku instancji (naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego). Zgodnie bowiem z treścią art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.
Decyzja organu odwoławczego w tej sprawie mogła dotyczyć wyłącznie decyzji pierwszoinstancyjnej, która została przez stronę zakwestionowana w odwołaniu - w myśl zasady, że przedmiotem decyzji organu odwoławczego może być jedynie sprawa rozstrzygnięta decyzją organu I instancji.
W rozpoznawanej sprawie doszło więc do naruszenia właściwości instancyjnej. Organ odwoławczy rozstrzygnął bowiem sprawę odsetek od należności głównej (zwrotu zapłaconego cła) mimo, że sprawa ta nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. W sytuacji, gdy zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów skargi, ani też nie analizował sprawy pod względem merytorycznym uznając powyższe za przedwczesne.
Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że zaskarżona decyzja skierowana została do "A." sp. z o.o. w Ł. w sytuacji, gdy od nazwa Spółki uległa zmianie i została odnotowana w KRS już 28 sierpnia 2006 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zawarty w odwołaniu wniosek o wypłatę odsetek winien zostać wyłączony do odrębnego rozpoznania.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji, jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Taka sytuacja zaszła w tej sprawie i dotyczy zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie ww. art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
r.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło