III SA/Łd 457/12

Dnia 28 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "A." M. B, A. B. Spółka jawna w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za marzec 2009 roku p o s t a n a w i a : zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. na podstawie art. 207, art. 21 §1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r., nr 8, poz 60 ze zm.) oraz art. 8 ust. 2 pkt 3, art. 10 ust. 8, art. 13 ust. 1, art. 88 ust. 1 i art. 89 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 16, ust. 5, 6,7, 8, 9, 10, 15 i 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009r., Nr 3, poz. 11 ze zm.) określił Przedsiębiorstwu Handlowo-Usługowemu "A." M. B., A. B. Spółce jawnej w P. zobowiązanie w podatku akcyzowym za marzec 2009r. w kwocie 54.482 zł. Dyrektor Izby Celnej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Spółka w miesiącu marca 2009r. dokonała 17 transakcji sprzedaży oleju opałowego dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w łącznej ilości 52.915 litrów, dokumentując przebieg transakcji fakturami sprzedaży VAT. W wyniku analizy faktur zakupu VAT stwierdzono, iż w żadnym z dokumentów rejestrujących przebieg transakcji nie podano miejsca (adresu), gdzie znajdują się urządzenia grzewcze, a na kilku z przedstawionych dokumentów istniały nieczytelne podpisy nabywców oleju. Przywołując treść art. 89 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że oświadczenia podatnika nie zawierały wymaganych danych tj. brak było czytelnego podpisu osób składających oświadczenia oraz miejsca (adresu) , gdzie znajdują się urządzenia grzewcze. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a w szczególności: – art. 89 ust. 5- 16, art. 8 ust. 2 i ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym; - art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 210 Ordynacji podatkowej, – art. 2, art. 32, art. 64 i art. 84 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie należało zawiesić. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z2012r., nr 270) – [zwaną dalej p.p.s.a.], Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Okolicznością znaną Sądowi z urzędu jest fakt, iż postanowieniem z dnia 21 czerwca 2011r., sygn. akt I SA/Bk 99/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne o stwierdzenie "czy art. 89 ust. 5 i ust. 16 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym jest zgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim dopuszcza zastosowanie stawki akcyzy określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku, gdy oświadczenia, o których mowa w art. 89 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym zawierają wady nieistotne z punktu widzenia ustalenia tożsamości nabywcy oraz przeznaczenia wyrobu energetycznego". W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, iż kluczowym warunkiem dla zapewnienia prawidłowości opodatkowania olejów opałowych podatkiem akcyzowym jest kontrola zużycia takiego oleju, w ramach której możliwe jest: po pierwsze, identyfikacja nabywcy oraz po drugie, istnienie oświadczenia nabywcy o opałowym przeznaczeniu nabywanego wyrobu akcyzowego. Samo zatem stwierdzenie, że oświadczenie takie zawiera wady nieistotne z punktu widzenia identyfikacji nabywcy oraz przeznaczenia wyrobu energetycznego, nie powinno w opinii Sądu powodować skutków w postaci zastosowania sankcyjnej stawki podatkowej. Z punktu widzenia kontroli obrotu olejem opałowym decydujące znaczenie ma bowiem ustalenie tożsamości (identyfikacji) nabywcy oraz istnienie oświadczenia tego nabywcy o opałowym przeznaczeniu nabywanego wyrobu akcyzowego. Oświadczenia, o których mowa w art. 89 ust. 5 u.p.a. powinny umożliwiać kontrolę dystrybucji oleju opałowego i jego faktycznego przeznaczenia na cele opałowe. Dopiero brak takich oświadczeń nabywcy lub posiadanie przez sprzedawcę oświadczeń nieprawidłowych, nierzetelnych lub niepełnych, które uniemożliwiają zarówno ich weryfikację, jak też weryfikację obrotu olejem opałowym i jego faktycznego przeznaczenia, powinno powodować konieczność zastosowania podwyższonej stawki podatkowej, przewidzianej dla wyrobów wykorzystywanych do napędu silników. W ocenie Sądu ustawodawca określając zróżnicowane stawki podatkowe oraz wprowadzając mechanizmy ochronne przed wykorzystywaniem wyrobów energetycznych przeznaczonych na cele opałowe niezgodnie z tym celem, czego konsekwencją może być w szczególności uszczuplenie należności podatkowych, naruszył zasadę proporcjonalności. Jeżeli bowiem ustawa przewidziała w odniesieniu do wyrobów wykorzystywanych do ogrzewania stawkę podatkową w wysokości 232,00 zł/1.000 litrów to zastosowanie stawki 1.822,00 zł/1.000 litrów wyłącznie z powodu nieprawidłowości w odbieranych oświadczeniach o opałowym przeznaczeniu wyrobów, takich jak: brak daty i miejsca złożenia oświadczenia, brak numeru dowodu tożsamości nabywcy, nieczytelny podpis nabywcy, czy też podpisanie oświadczenia przez osobę inną niż nabywca, jednakże z upoważnienia nabywcy - świadczy ponad wszelką wątpliwość o braku zachowania proporcji pomiędzy instytucjami gwarantującymi interesy wierzyciela publicznoprawnego oraz gwarantującymi interesy jednostki. Do dnia wydania niniejszego postanowienia, Trybunał Konstytucyjny nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie będącej następstwem powyższego pytania, prowadzonej pod sygn. P 50/11. Zauważyć należy, iż zgodnie z opinią wyrażaną w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego, "celowość zawieszenia postępowania sądowo-administracyjnego na podstawie art. 125 pkt 1 § pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem (...), jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (...)" (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, Kraków 2005, s. 302). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej). Zgodnie z przepisami art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, postępowanie zakończone wydaniem ostatecznej decyzji wznawia się, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Stosownie natomiast do dyspozycji art. 272 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym. W przypadku bowiem stwierdzenia niezgodności z Konstytucją przepisów objętych pytaniem prawnym w sprawie P 50/11 Sąd będzie mógł uznać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały na podstawie wadliwych, niekonstytucyjnych przepisów prawnych co uzasadni uwzględnienie skargi. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, zgodnie z treścią art.145 § 1 pkt.1 b.) p.p.s.a, jest bowiem podstawą do uchylenia decyzji. Uznanie niekonstytucyjności przepisów objętych pytaniem prawnym może zasadniczo zmienić stan prawny, stanowiący podstawę oceny legalności zaskarżonej decyzji. Można zatem uznać, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przez Trybunałem Konstytucyjnym. Z tych względów, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie P 50/11, będącego następstwem pytania prawnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie I SA/Bk 99/11. a.ł.