III SA/Łd 458/09
WyrokWSA w Łodzi2010-03-17
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczenie przez przedsiębiorcę prowadzącego sklep spożywczy do spożywania napojów alkoholowych w najbliższej okolicy placówki stanowi naruszenie "określonych w ustawie warunków sprzedaży" napojów alkoholowych, uzasadniające obligatoryjne cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo spożywanie alkoholu w najbliższej okolicy sklepu, przez klientów, nie stanowi naruszenia "określonych w ustawie warunków sprzedaży" napojów alkoholowych w rozumieniu art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Organy błędnie utożsamiły to z naruszeniem warunków sprzedaży, nie wskazując konkretnego przepisu ustawy, który został naruszony. Wymaga to wykazania naruszenia konkretnego warunku sprzedaży, do którego przestrzegania zobowiązany jest sprzedawca, a nie ogólnego obowiązku zapobiegania spożywaniu alkoholu w okolicy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia M. J. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przez Prezydenta Miasta Ł. i utrzymania tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. Podstawą decyzji było dopuszczenie przez przedsiębiorcę do spożywania napojów alkoholowych w najbliższym sąsiedztwie sklepu. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym nieprawidłowości w przeprowadzeniu kontroli oraz braku wskazania konkretnych naruszonych warunków sprzedaży. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 500,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010 roku sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...]; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej – M. J. kwotę 500,00 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U.z 2007r., Nr 70, poz. 473 ze zm.), oraz art. 104 k.p.a. cofnął M. J. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa, napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa oraz napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie ogólnospożywczym mieszczącym się w Ł. przy ul. P. 21, które udzielone zostały przez Prezydenta Miasta Ł. decyzjami z dnia [...], nr [...], [...] oraz [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu 21 listopada 2008 roku do Urzędu Miasta Ł. wpłynęła skarga Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A." w Ł. w przedmiocie cofnięcia M. J. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie ogólnospożywczym mieszczącym się w Ł. przy ul. P. 21 ze względu na zakłócanie porządku publicznego przez osoby spożywające alkohol zakupiony w przedmiotowej placówce handlowej. W toku prowadzonego postępowania w piśmie z dnia 5 stycznia 2009 roku Komenda Miejska Policji w Ł. poinformowała, że w okresie od dnia 1 czerwca 2008 roku do dnia 23 grudnia 2008 roku odnotowano 5 zgłoszeń, które pozostawały w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych we wskazanej placówce handlowej (dwa z tych zgłoszeń nie zostały potwierdzone przez przybyły na miejsce patrol Policji, jedno zostało odwołane, a w trzech przypadkach osobą zgłaszającą był sam sprzedawca sklepu). Ponadto, jak ustalono w okresie ostatniego półrocza poprzedzającego złożenie skargi przez Robotniczą Spółdzielnię Mieszkaniową "A." w Ł. dwukrotnie podejmowano interwencje wobec osób spożywających napoje alkoholowe w pobliżu placówki i w każdym z tych przypadków uruchomiono postępowanie mandatowe. Jednocześnie funkcjonariusze z Oddziału Dzielnicowego Ł.- W. Straży Miejskiej w Ł. w okresie od dnia 12 grudnia 2008 roku do dnia 15 lutego 2009 roku wielokrotnie przeprowadzali czynności kontrolne w placówce handlowej, w wyniku których w dniu 19 lutego 2009 roku oraz w dniu 3 i 7 marca 2009 roku stwierdzono, iż miało miejsce spożywanie napojów alkoholowych w najbliższym sąsiedztwie punktu sprzedaży. W następstwie wniesionej skargi sklep został objęty szczególnym nadzorem i kontrolą w zakresie przestrzegania warunków sprzedaży napojów alkoholowych. W wyniku podjętych czynności kontrolnych ustalono, iż w dniu 10 grudnia 2008 roku oraz w dniu 7 i 14 lutego 2009 roku doszło do naruszenia art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, polegającego na dopuszczeniu przez przedsiębiorcę prowadzącego placówkę handlową do spożywania napojów alkoholowych w najbliższym sąsiedztwie sklepu. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne organ I instancji odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, iż na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby klienci swoim zachowaniem nie naruszali przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Oznacza to, że przedsiębiorca winien tak zorganizować sprzedaż napojów alkoholowych, aby klienci nie spożywali go na terenie sklepu ani w jego najbliższej okolicy. W niniejszej sprawie ustalono, iż nieprzestrzeganie przez uprawnionego przedsiębiorcę ustawowych warunków sprzedaży napojów alkoholowych miało miejsce aż sześć razy (10 grudnia 2008r., 7,14,19 lutego 2009r., a także 3 i 7 marca 2009r.), co skutkowało cofnięciem zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.
Od powyższej decyzji M. J. złożyła odwołanie, w którym podnosząc zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa tj. art. 6,7, 8, 9,10 w związku z art. 79, art. 35 § 3 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z obejściem prawa; nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów państwa, przeprowadzenie oględzin punktu sprzedaży bez czynnego udziału strony i niezawiadomienia o terminie przeprowadzenia dowodu, uchybienie terminowi dwóch miesięcy do załatwienia sprawy, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, iż sklep znajduje się w okolicy uczęszczanej przez osoby nadużywające alkoholu, co powoduje, iż oprócz policji i straży miejskiej, sama nie ma potencjalnej możliwości zmiany obyczajów odwiedzających sklep osób. Skarżąca podkreśliła, iż wielokrotnie zgłaszała odpowiednim służbom porządkowym przypadki związane ze spożywaniem alkoholu w pobliskiej okolicy, nawet w przypadku alkoholu nie zakupionego w jej sklepie. Ponadto wskazał, iż w wyniku kradzieży, która miała miejsce w jej sklepie w dniu 5 lutego 2009 roku, utraciła płynność finansową i ma problemy ze spłatą ciążących na niej zobowiązań finansowych. Wskazał, iż jest osobą samotną, w wieku przedemerytalnym, a prowadzony sklep jest jej jedynym źródłem utrzymania. Cofnięcie natomiast zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych spowoduje dla niej niepowetowane straty.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazując na treść art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podkreślił, iż warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu. Uzyskując zatem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przedsiębiorca jest zobowiązany do przestrzegania obowiązujących w tym zakresie norm prawa. Zezwolenie to nie tylko prawo, lecz również obowiązki wynikające z jego uzyskania. W przypadku nieprzestrzegania warunków określonych ustawą - wydane zezwolenia mogą zostać cofnięte. Zgodnie z art. 18 ust. 10 ustawy, zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku:
1) nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w
szczególności:
a) sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw,
b) sprzedaży i podawania napojów alkoholowych z naruszeniem zakazów określonych w art. 14 ust. 3 i 4,
2) nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów
alkoholowych,
3) powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży
lub najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą
napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży, gdy prowadzący ten punkt nie
powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego,
4) wprowadzenia do sprzedaży napojów alkoholowych pochodzących z nielegalnych źródeł,
5) przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 11 ust. 4,
6) popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez osobę odpowiedzialną za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie,
7) orzeczenia, wobec przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną albo wobec osoby odpowiedzialnej za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie, zakazu prowadzenia działalności gospodarczej objętej zezwoleniem.
Jednocześnie w myśl art. 18 ust. 11 ustawy - przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie zezwolenia nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o jego cofnięciu. Analiza powyższych uregulowań prowadzi w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wniosku, że przedsiębiorca winien tak zorganizować sprzedaż napojów alkoholowych, aby klienci placówki nie spożywali alkoholu na terenie sklepu ani w jego najbliższej okolicy, a o wszelkich zaistniałych naruszeniach porządku publicznego przedsiębiorca jest obowiązany powiadamiać organy powołane do ochrony porządku publicznego. W niniejszej sprawie, jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania wyjaśniającego przedsiębiorca nie wywiązywał się w pełni z ciążących na nim obowiązków ustawowych, a sam fakt nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych poprzez dopuszczenie do spożywania napojów alkoholowych w najbliższej okolicy placówki stanowi o spełnieniu przesłanki określonej w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy, stanowiącej podstawę cofnięcia skarżącej zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, iż strona brała czynny udział w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, o czym świadczy udział w przeprowadzonych kontrolach, zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz fakt, iż strona miała możliwość zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego o czym świadczą złożone w dniu 14 kwietnia 2009 roku wyjaśnienia. Przekroczenie terminu dwumiesięcznego do załatwienia sprawy spowodowane było koniecznością dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie szeroko rozumiany interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i jej uzupełnieniu z dnia 15 sierpnia 2009 roku skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania podniosła, iż organ administracji przeprowadził czynności kontrolne podczas jej nieobecności, w obecności pracownika, który nie jest jej pełnomocnikiem upoważnionym do uczestniczenia w czynnościach kontrolnych. Wskazała również, iż z uzasadnienia decyzji nie wynika jaka jest interpretacja organu w zakresie przełożenia brzmienia zastosowanego przepisu na konkretne kryteria. Podniosła, że była przekonana, że zostanie przesłuchana, a okoliczność przestrzegania przepisów prawa potwierdzą zgłoszeni przez nią świadkowie. W jej ocenie sprzedaż alkoholu była bowiem tak zorganizowana, aby klienci sklepu swoim zachowaniem nie naruszali przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 17 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków. Podczas rozprawy skarżąca oświadczyła, iż popiera wniesioną skargę. Podważając treść protokołów kontrolnych znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wskazała, iż w protokole kontroli z dnia 7 lutego 2009 roku zostały podane nieprawdziwe okoliczności przebiegu zdarzenia, natomiast notatka służbowa Straży Miejskiej w Ł. z dnia 21 lutego 2009 roku dotyczy zdarzenia, które miało miejsce w dniu 14 lutego 2009 roku, a sporządzona została 7 dni po jego zaistnieniu. Skarżąca wyjaśniła, iż jej sklep usytuowany jest w rzędzie placówek handlowych, w którym również sprzedawane są napoje alkoholowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu jest zatem ograniczona do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd badając legalność zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w oparciu o powołane powyżej przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do treści art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, uznając, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego oraz przepisy prawa procesowego w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Kwestią sporną jest okoliczność, czy w stanie faktycznym sprawy M. J. posiadająca zezwolenia na sprzedaż w sklepie ogólnospożywczym mieszczącym się w Ł. przy ul. P. 21 napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa, napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa oraz napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, naruszyła art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2007r., Nr 70, poz. 473), będący podstawą prawną decyzji obu instancji.
Punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości wydanych w toku postępowania przez organy administracji rozstrzygnięć powinna zatem stanowić wykładania art. 18 ust. 10 pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 1 sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży.
Z brzmienia tych przepisów jasno wynika, że podstawową przesłankę obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia stanowi nieprzestrzeganie "określonych w ustawie warunków sprzedaży" napojów alkoholowych.
Tymczasem w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, organy równoważnie potraktowały spożywanie alkoholu w obrębie punktu sprzedaży, z wypełnieniem zawartej w art. 18 ust. 10 pkt 2 tej ustawy przesłanki naruszenia przez posiadającego zezwolenie "warunków sprzedaży" napojów alkoholowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdziło, że "(...)podstawą prawną w niniejszej sprawie nie jest sprzedaż napojów alkoholowych osobom wskazującym na wcześniejsze ich spożywanie, ale sam fakt nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych poprzez dopuszczenie do spożywania napojów alkoholowych w najbliższej okolicy placówki, co materiał dowodowy bezspornie potwierdza. Zatem została spełniona przesłanka wynikająca z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi".
W związku z tym należy podkreślić, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi swoistą "sankcję" jaką jest cofnięcie zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust.1, wiąże z " nieprzestrzeganiem określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych".
Zrównując, czy wręcz utożsamiając spożywanie alkoholu w najbliższej okolicy sklepu z wypełnieniem przesłanki z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, organy dokonały błędnej wykładni tego przepisu, bowiem art. 18 ust. 10 pkt 2 jako przesłankę cofnięcia zezwolenia wyraźnie wskazuje naruszenie ("nieprzestrzeganie") "określonych w ustawie warunków sprzedaży" alkoholu. Wydając decyzję o cofnięciu zezwolenia organ powinien więc wskazać jakie konkretnie "określone w ustawie" warunki sprzedaży zostały przez skarżącą naruszone.
W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że wskazana ustawa precyzuje te warunki w art. 13, 15 oraz 18 ust. 7. Dodatkowo źródłem informacji o warunkach sprzedaży może być zezwolenie oraz przepisy prawa miejscowego. W tych aktach należy poszukiwać warunków sprzedaży oraz wskazać konkretnie ten, który został przez posiadacza zezwolenia naruszony. Twierdzenie organów, że posiadający zezwolenie winien tak zorganizować sprzedaż napojów alkoholowych, ażeby klienci nie spożywali go w najbliższej okolicy sklepu powinno znaleźć odzwierciedlenie w przepisie zawierającym powyższe brzmienie. Oczywiście udzielone skarżącej zezwolenia na sprzedaż wskazanych napojów alkoholowych , przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży ze swej istoty obwarowane jest zakazem spożywania tego alkoholu przez ich nabywców na terenie sklepu. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Z poczynionych przez organy administracyjne ustaleń faktycznych jednoznacznie wynika, że alkohol nie był spożywany w prowadzonym przez skarżącą sklepie ogólnospożywczym lecz w najbliższej okolicy sklepu, przy czym organy nie wykazały (poprzez wskazanie konkretnego przepisu ustawy), że takie zachowanie konsumentów stanowi o naruszeniu warunków sprzedaży przez posiadającego zezwolenie i może stanowić przesłankę cofnięcia mu tegoż zezwolenia w trybie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy.
Należy przy tym zaznaczyć, że Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie w pełni podziela wyrażoną w przywołanym przez organ I instancji wyroku z dnia 22 maja 2001 r., sygn. akt II SA 1452/00 rygorystyczną wykładnię przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w kwestii zasad (warunków) cofania zezwolenia, w przypadku naruszenia tych zasad. Zwraca jednak uwagę, że w stanie faktycznym rozpoznawanym przez NSA - w odróżnieniu od sprawy niniejszej - doszło do sprzedaży alkoholu z naruszeniem określonych w ustawie warunków, stwierdzono bowiem spożywanie przez klientów piwa na terenie sklepu, którego właścicielka posiadała zezwolenie na sprzedaż alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży. Na tle tak ustalonego stanu faktycznego NSA postawił cytowaną przez organy w niniejszej sprawie tezę , że " to na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, m.in. w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych, spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, by klienci zachowaniem swoim nie naruszali przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi" . W rezultacie należy zgodzić się z wyrażanym wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, że w myśl art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, jeżeli stwierdzony zostanie choćby tylko jeden przypadek złamania zasad, warunków sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, obowiązkiem organu zezwalającego jest cofnięcie wydanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Należy jednak podkreślić, że niedopuszczalne jest jednak cofnięcie zezwolenia w oparciu o przepis art. 18 ust. 10 pkt 2 bez wskazania wymaganego tym przepisem naruszenia konkretnego warunku sprzedaży wynikającego z ustawy. W tym miejscu godzi się podnieść, że ustawa zawiera normy adresowane zarówno do sprzedających alkohol jak i do spożywających alkohol. Co do zasady zabrania się więc spożywania alkoholu na ulicach , placach i w parkach (art. 15 ust. 2a). Złamanie tych zasad obwarowane jest nawet sankcją karną. Należy jednak podkreślić, jeszcze raz, że art. 18 ust. 10 pkt 2 nie stanowi samoistnej podstawy cofnięcia zezwolenia, ale nawiązuje w swej treści do nieprzestrzegania przez posiadacza zezwolenia określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Muszą to być więc warunki, do których przestrzegania zobowiązany jest sprzedawca alkoholu posiadający zezwolenie. Wobec powyższego twierdzenie organów, że zorganizowanie sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży w sposób niedopuszczający do spożywania napojów alkoholowych w najbliższej okolicy placówki jest jednym z warunków sprzedaży, których naruszenie skutkuje utratą zezwolenia, bez jednoczesnego wskazania przepisu, który statuuje taki warunek, prowadzi do bezpodstawnej, rozszerzającej wykładni przepisu art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy. W ocenie Sądu sposób rozumowania organów oraz uzasadnienia zaskarżonych decyzji mogą sugerować, że organy pomieszały podstawę prawną cofnięcia zezwolenia wynikającą z art. 18 ust. 10 pkt 2 z przesłankami cofnięcia zezwolenia w oparciu o art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy i pogubiły się w argumentacji. Tymczasem wskazać należy, że są to dwie różne podstawy prawne cofnięcia zezwolenia, wymagające zgromadzenia odpowiedniego materiału dowodowego, wykazania innych przesłanek i przedstawienia ich w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 Kpa.
Rozpatrując w dalszej kolejności zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Sąd podkreśla, że zgodnie z treścią art. art. 183 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, o której mowa w art. 9, 18 i 181, stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W tym kontekście organy winny więc przeanalizować zgromadzony materiał dowodowy i ocenić zasadność zarzutów skarżącej. Sposób przeprowadzenia kontroli i wyniki kontroli przedstawione w protokołach pokontrolnych stanowią bowiem materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego twierdzenie organu odwoławczego, że skarżąca otrzymała postanowienie w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia oraz zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i przedstawiła swoje wyjaśnienia, nie przesądza o prawidłowości przeprowadzonego postępowania. Ani organ pierwszej instancji ani organ odwoławczy nie zajęły stanowiska wobec twierdzenia skarżącej, że jako posiadająca zezwolenie, nie brała osobiście udziału w czynnościach kontrolnych i że nie zastępuje tego fakt zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Tymczasem w ocenie skarżącej te uchybienia miały wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że w sytuacji, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, jako naruszające prawo i uchybiające zasadzie przekonywania i wyjaśniania sformułowanej w art. 11 k.p.a. należy potraktować takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych zarzutów i argumentów. Działanie takie będzie również naruszać przepisy art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. Brak stanowiska organów w zakresie zarzutów, które strona uważa za istotne jest więc naruszeniem podstawowych zasad postępowania i stanowi przyczynę uchylenia decyzji, wydanej z naruszeniem art. 7, 11 i 107 § 3 Kpa.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak sentencji. Na mocy art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zaś o zwrocie kosztów postępowania orzeczono stosownie do art. 200 cytowanej ustawy.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło