III SA/Łd 458/18
WyrokWSA w Łodzi2018-10-11
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Małgorzata Kowalska, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu nieuiszczenia czesnego, wydana na podstawie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i regulaminu studiów, została wydana z poszanowaniem przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczących prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, rozliczenia należności i uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu nieuiszczenia czesnego zostały wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Brak było wystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności sposobu rozliczenia wpłat i wysokości zaległości, a także nie odniesiono się do zarzutów strony skarżącej. Uzasadnienie decyzji było wadliwe, co uniemożliwiło kontrolę sądową. W związku z tym, zaskarżona decyzja Rektora oraz poprzedzająca ją decyzja Dziekana zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skreślenia studenta E. C. z listy studentów Uniwersytetu Medycznego w Ł. z powodu niepłacenia czesnego. Student kwestionował wysokość zaległości, podnosząc, że dokonał wpłat przekraczających należności, a także że nie został dopuszczony do zajęć, za które został obciążony opłatą. Organy uczelni wydały decyzje o skreśleniu, które zostały zaskarżone do sądu administracyjnego. Student zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym niewyczerpujące zebranie dowodów i brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w Ł. i zasądził od Rektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 roku sprawy ze skargi E. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. na rzecz skarżącego E. C. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wydaną w języku angielskim decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dziekan Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł., działając na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.), skreślił E. C. z listy studentów III roku studiów stacjonarnych prowadzonych w języku angielskim na Wydziale Wojskowo-Lekarskim z powodu niepłacenia należnego czesnego za studia.
Z akt sprawy wynika, że w roku akademickim [...] E. C. rozpoczął stacjonarne studia medyczne na wydziale Wojskowo - Lekarskim, a w dniu [...] r. został usunięty z powodu niepłacenia czesnego. Ponownie został przyjęty na studia [...] r. na podstawie umowy z dnia [...] r. W decyzji podkreślono, iż do [...] r. E. C. nie zapłacił wymaganych kwot za studia w wysokości: 4799,6 USD. Pismami z dnia [...] r. i [...] r. - wysłanymi drogą elektroniczną - informowano studenta o płatnościach i zaległej kwocie oraz wzywano do zapłaty.
Z uwagi na to, że E. C. nie zapłacił należnych kwot w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy o szkolnictwie wyższym oraz § 58 ust. 1 pkt 5 Regulaminu Studiów na UM w Ł., dokonano skreślenia skarżącego z listy studentów.
W dniu [...] r. E. C., po korespondencji e-mail ze swoim opiekunem roku - p. M. M., wysłał na adres jej poczty elektronicznej odwołanie od otrzymanej w dniu [...] r. decyzji o skreśleniu z listy studentów.
Z załączonego do pisma procesowego skarżącego z dnia [...] r. tłumaczenia korespondencji e-mail z opiekunem roku z dnia [...] r. wynika, iż M. M. poinformowała E. C., że aby kontynuować naukę musi złożyć przed 20 września odwołanie od decyzji o skreśleniu z listy studentów lub zapłacić należne czesne, a wtedy będzie mógł otrzymać zaświadczenie o tym, że jest nadal studentem. Po przesłaniu na adres e-mail opiekuna roku odwołania z [...] r., E. C. uzyskał od M. M. zapewnienie, że wszystko jest w porządku, a w dniu następnym może odebrać zaświadczenie o tym, że jest studentem.
W dniu [...] r. wystawione zostało przez UM w Ł. zaświadczenie, że E. C. jest studentem III roku studiów dziennych w ramach 4 letniego programu medycznego (lekarz), prowadzonych w języku angielskim (k. 40 akt sądowych).
[...] r. (data prezentaty na piśmie) do Biura Rektora UM w Ł. wpłynęło odwołanie E. C. z dnia [...] r. od otrzymanej w dniu 6 września 2016 r. decyzji o skreśleniu z listy studentów.
W dniu [...] r. E. C. zwrócił się pisemnie do Prodziekana ds. Studiów w Języku Angielskim Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w Ł. z prośbą o przedstawienie jego sytuacji Rektorowi P., który jest uprawniony do podjęcia decyzji w tej sprawie.
[...] r. (pismo L. Dz. [...], znak sprawy: [...]) Prodziekan ds. Studiów w Języku Angielskim Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w Ł. poinformował Rektora UM w Ł., że po wnikliwej analizie zarówno zaległości w płatnościach wobec uczelni, jak i sytuacji akademickiej studenta nie ma podstaw do odwołania decyzji o skreśleniu E. C. z listy studentów Uniwersytetu Medycznego w Ł.. Prorektor ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. prof. dr hab. n. med. J. P. naniósł na przedmiotowym piśmie odręczną adnotację z dnia [...] r. o treści: "Utrzymana decyzja o skreśleniu z listy studentów".
Powyższe pismo wraz z adnotacją Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. E. C. odebrał osobiście w Centrum ds. Organizacji i Obsługi Studiów w Języku Angielskim UM w Ł. w dniu 3 listopada 2016 r. (k. 2 i 31 akt sądowych).
Pismem z [...] r. E. C. zwrócił się do Rektora UM w Ł. o wydane w jego sprawie decyzji w formie przewidzianej prawem, gdyż adnotacja datowana na [...] r. o utrzymaniu w mocy decyzji o skreśleniu z listy studentów nie zawiera wszystkich przewidzianych przepisami prawa elementów. Podkreślił, iż od decyzji o skreśleniu z listy studentów wniósł odwołanie drogą elektroniczną na adres opiekuna roku w dniu [...] r., gdyż zapewniono go, że wniesienie odwołania tą drogą będzie wystarczające do zachowania terminu. Wskazał, iż z nieznanych mu przyczyn jego odwołanie zostało wydrukowane przez opiekuna roku dopiero 29 września 2016 r. i złożone w rektoracie w dniu 4 października 2016 r., co powinno zostać przez uczelnię wyjaśnione. Z ostrożności poprosił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skreśleniu z listy studentów, które przesłał drogą elektroniczną w dniu [...] r.
W dniu [...] r. pełnomocnik E. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Rektora UM w Ł. z dnia [...] r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie skreślenia E. C. z listy studentów, doręczoną skarżącemu w dniu 3 listopada 2016 r.
Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. W uzasadnieniu WSA wskazał, że podziela stanowisko strony skarżącej, iż adnotacja z dnia [...] r. dokonana przez Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich Uniwersytetu Medycznego w Ł. prof. dr hab. n. med. J. P. na piśmie Prodziekana ds. Studiów w Języku Angielskim Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w Ł. [...] r. (pismo [...], znak sprawy: [...]) o treści: "Utrzymana decyzja o skreśleniu z listy studentów" stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a.
W ocenie Sądu pismo to było decyzją administracyjną choć obarczoną wskazanymi wadami i wobec tego wydaną z istotnym naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Brak wskazania podstawy prawnej orzeczenia Prorektora z dnia [...] r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. o skreśleniu E. C. z listy studentów, jak również brak szczegółowego uzasadnienia tej decyzji, uniemożliwia poznanie motywów rozstrzygnięcia, co w konsekwencji stanowi przeszkodę do przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd. Nie wiadomo bowiem, czy wydając w dniu [...] r. rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów, Prorektor ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. uwzględnił m.in. podnoszony przez stronę w toku postępowania, jak również w odwołaniu fakt, iż E. C. w roku akademickim 2015/2016 korzystał z urlopu zdrowotnego, a w związku z tym nie miał obowiązku ponoszenia opłat za zajęcia (§ 6 ust. 3 umowy zawartej ze skarżącym w dniu [...] r.), co oznacza, że nie zalegał z opłatami za studia.
Przyjmując rozstrzygnięcie Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich UM w Ł. za decyzję administracyjną, Sąd uznał, że E. C. wniósł w ustawowym terminie odwołanie od decyzji Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z [...] r.
WSA wskazał, że załączona korespondencja e-mail, prowadzona w dniu [...] r. przez skarżącego z opiekunem roku p. M. M. jednoznaczne wskazuje na to, że opiekun roku utwierdzał skarżącego w przekonaniu, iż złożenie odwołania drogą elektroniczną jest wystarczające do zachowania terminu do jego wniesienia, jak również spowoduje wystawienie przez UM w Ł. zaświadczenia o posiadaniu przez stronę statusu studenta. Po przesłaniu przez E. C. w dniu [...] r. odwołania, w dniu [...] r. pocztą elektroniczną zostało skarżącemu wysłane zaświadczenie z tej samej daty, podpisane przez Kierownika Jednostki Administracyjnej UM w Ł., że jest studentem III roku studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł..
Ponownie rozpoznając sprawę w dniu [...] r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wydał decyzję nr [...] [...] (w języku polskim i języku angielskim), którą po rozpoznaniu odwołania E. C. od decyzji z dnia [...] r. o skreśleniu z listy studentów 3-go roku studiów stacjonarnych prowadzonych w języku angielskim, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawę decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 w z w. z art. 17 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257 -j.t. ze zm.) w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.2016.1842 - j.t. ze zm.).
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] r. organ I instancji wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, w którym powiadomił skarżącego o wszczęciu względem niego postępowania administracyjnego z uwagi na brak pokrycia kosztów związanych ze studiami na Uniwersytecie Medycznym w Ł. przez okres dłuższy niż trzy miesiące, co skutkować może usunięciem E. C. z Listy Studentów trzeciego roku studiów medycznych na Wydziale Wojskowo- Lekarskim.
W dniu 12 sierpnia 2016 r. administracyjny opiekun studenta M. M. poinformowała skarżącego, że jego zaległości względem Uniwersytetu Medycznego w Ł. wynoszą 4 799, 60 USD, na co składają się należności za semestr letni 2014/2015 w kwocie 1 846,56 USD wraz z odsetkami w wysokości 179, 04 USD oraz opłaty za powtórzenie przedmiotów tj. przedmiotu Biochemia powtarzanego przez skarżącego w semestrze zimowym roku akademickiego 2011/2012 (2 275, 00 USD) oraz przedmiotu Praktyczne nauczenie Medycyny Klinicznej w semestrze zimowym roku akademickiego 2012/2013 (678, 04 USD), które to opłaty za powtórzenie przedmiotów składają się na łączną kwotę zaległości w wysokości 2 953, 04 USD. W powyższej wiadomości mailowej M. M. poinformowała skarżącego, że z uwagi na jego zaległości konieczne jest przygotowanie dla niego formalnego zawiadomienia. Organ podkreślił, że w odpowiedzi z 15 sierpnia 2016 r. na powyższą wiadomość mailową dot. podstaw i zestawienia zaległości skarżący, nie zakwestionował zasadności i wysokości jego zaległości względem Uniwersytetu Medycznego w Ł. i obowiązku ich spłacenia. Wskazał jedynie, że przelew wskazanej kwoty możliwy będzie dopiero po jego przylocie do Polski, przy czym obecnie poszukuje on najkorzystniejszej cenowo oferty lotu, a następnie niezwłocznie dokona płatności.
Zawiadomienie z [...] r, zostało wysłane E. C. drogą elektroniczną w dniu 22 sierpnia 2016 r., jednocześnie M. P. poinformowała E. C., że ewentualna decyzja o skreśleniu w/w studenta z Listy Studentów wydana będzie w ciągu 2 tygodni, jeżeli E. C. nie zapłaci zaległego czesnego i pozostałych opłat.
Z uwagi na fakt, że E. C., mimo otrzymania wiadomości mailowej z 22 sierpnia 2016 r. o wysokości opłat oraz kolejnego, formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania z [...] r., nie dokonał płatności żadnej z w/w zaległości, decyzją z [...] r. (powinno być [...] r.) Dziekan Wydziału Wojskowo- Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. skreślił skarżącego z Listy Studentów 3-go roku studiów stacjonarnych prowadzonych w języku angielskim na Wydziale Wojskowo - Lekarskim z powodu niepłacenia należnego czesnego za studia. W podstawie prawnej decyzji Dziekan Wydziału wskazał art. 190 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, art. 104 i 107 k.p.a. oraz § 51 ust. 3 pkt 19 Statutu Uniwersytetu Medycznego w Ł. z 29 września 2011 r. i § 58 ust. 1 pkt 5 Regulaminu Studiów na Uniwersytecie Medycznym w Ł. z dnia 23 kwietnia 2015 r. ( uchwała nr 385/2015 Senatu UM w Ł.).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Skarżący podejmując studia i podpisując umowę znał warunki i terminy płatności. Do [...] r. nie zapłacił jednak wymaganych kwot w łącznej kwocie 4799,6 USD mimo przesyłanych pocztą elektroniczną informacji i wezwań z 12 i 22 sierpnia 2016r.
Skarżący otrzymał decyzję o skreśleniu go z listy studentów w dniu [...] r., a więc dzień po upływie terminu do zapłaty wskazanych w zawiadomieniu należności. W okresie od dnia otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego do dnia 12 września 2016 r. nie kontaktował się z opiekunką roku ani żadną inną właściwą osobą na Uniwersytecie Medycznym celem wyjaśnienia swojej sytuacji i omówienia kwestii płatności zaległości.
Mimo otrzymania ostatecznego zawiadomienia o zaległościach w dniu [...] r. oraz informacji o konieczności płatności wskazanych zaległości w terminie 2 tygodni od dnia otrzymania wezwania, skarżący skontaktował się ze swoim opiekunem - administracyjnym – M. M., dopiero w dniu 12 września 2016 r. , składając odwołanie od decyzji w dniu [...] r. W odwołaniu wskazał, że dla uiszczenia wskazanych zaległości musi mieć swoje prywatne pożyczki poświadczone przez Uniwersytet Medyczny w Ł., tymczasem z uwagi na wykreślenie go z listy studentów Uniwersytetu Medycznego, Uniwersytet nie może poświadczyć w/w pożyczek. W związku z powyższym, skarżący wniósł o przesunięcie decyzji o usunięciu go z listy studentów do czasu otrzymania niezbędnych pożyczek na pokrycie wydatków na Uniwersytecie Medycznym w Ł..
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wskazał, że E. C. wielokrotnie informowany był o swoich zaległościach względem Uniwersytetu Medycznego w Ł., stanowiących podstawę wydania decyzji o skreśleniu go z Listy Studentów. Zdaniem organu bez wątpienia znał on też warunki i daty płatności, określone w umowie z [...] r. oraz Regulaminie Studiów. Informacje te posiadał co najmniej od roku 2015, a więc w okresie, kiedy był on jeszcze studentem Uniwersytetu Medycznego, na podstawie czego mógł on uzyskać stosowne zaświadczenie o statusie studenta, stanowiące podstawę udzielenia mu pożyczki. Co więcej, w okresie od [...] r. (a więc w czasie, gdy miał on jeszcze status Studenta), do dnia 12 września 2016 r. nie podjął żadnych prób wyjaśnienia sytuacji. Mimo jasno określonego w wiadomości mailowej z [...] r. terminu usunięcia go ze studiów w przypadku braku płatności, E. C. w zakreślonym dwutygodniowym terminie nie starał się uzyskać pożyczek ani stosownego poświadczenia przez Uniwersytet Medyczny w Ł.. W zakreślonym terminie nie wnosił również o przedłużenie terminu do dokonania płatności zaległości, czyniąc to dopiero w odwołaniu z [...] r., a więc już po upływie zakreślonego terminu płatności. Tym samym - wobec całkowitej bierności skarżącego w zakreślonym terminie płatności oraz wobec daty wymagalności wskazanych zaległości, które znane były skarżącemu co najmniej rok przed wydaniem decyzji - brak jest podstaw, zdaniem organu, do przesunięcia terminu do usunięcia w/w studenta z listy studentów, a w konsekwencji, uwzględnienia odwołania.
Rektor zaznaczył, że skarżący ani w toku korespondencji z M. M., ani w odwołaniu nie kwestionował sumy swojej należności.
Wskazując podstawy zaległości organ wyjaśnił, że skarżący w semestrze letnim roku akademickiego 2010/2011 nie zaliczył przedmiotu Biochemia, wobec czego konieczne stało się jego powtarzanie w roku akademickim 2011/2012, za co zgodnie z Regulaminem Studiów została naliczona stosowna opłata. Podobnie, w roku 2011/2012 skarżący nie zaliczył przedmiotu "Praktyczne nauczanie medycyny klinicznej", który to przedmiot powtarzany był w roku kolejnym, stając się podstawą kolejnej opłaty, w wysokości 678, 00 USD.
Odnosząc się natomiast do zaległości za semestr letni roku akademickiego 2014/2015 w kwocie 1 846, 56 USD, organ wskazał, że składają się na nią dwie raty po 923, 28 USD każda, płatne - odpowiednio, na podstawie zawartej z E. C. umowy z [...] roku - do [...] roku oraz [...] roku. Tym samym, najpóźniej w maju 2015 roku wszystkie płatności E. C. były wymagalne, co potwierdza brak zasadności odwołania oraz brak zasadności wniosku przesunięcia terminu jego usunięcia ze studiów, złożonego półtora roku po dacie wymagalności rat za rok akademicki 2014/2015 i ponad 3 lata po dacie wymagalności płatności za powtarzane przedmiotów.
Pomimo faktu, że skarżący nie kwestionuje podstaw i wysokości swoich zaległości, celem wyjaśnienia wszelkich ewentualnych jego wątpliwości organ przypomniał, że w dniu [...] r. - po uprzednim skreśleniu go z Listy Studentów za brak płatności – E. C. zdał egzamin reaktywacyjny na studia, zaś w dniu [...] r. decyzją Rektora Uniwersytetu wznowił studia na Uniwersytecie Medycznym w Ł.. Po wznowieniu studiów na roku 2, skarżący uzyskał warunkowy wpis na semestr 5, tj. 3 rok, ze względu nie wcześniej niezaliczone przedmioty robione tzw. awansem w roku akademickim 2012/2013. Jednocześnie pismem z [...] r. skarżący otrzymał pozwolenie na uczęszczanie w semestrze letnim na zajęcia z Położnictwa i Ginekologii (który to przedmiot był przedmiotem powtarzanym, z uwagi na niezaliczenie w/w przedmiotu zdawanego w ramach awansu w roku akademickim 2012/2013). Cena za powtarzanie przedmiotu Położnictwo i Ginekologia w roku 2014/2015 to 1615, 38 EUR, tj. 1 846, 56 USD
W dalszym toku nauki skarżący ukończył semestr zimowy roku 2015/2016, natomiast w semestrze letnim roku 2015/2016 w okresie od lutego 2016 roku do sierpnia 2016 roku przebywał na urlopie zdrowotnym. Odnosząc się do postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego wskutek skargi skarżącego w związku z odwołaniem organ wskazał, że nie naliczono skarżącemu żadnych opłat za okres od lutego 2016 roku do sierpnia 2016 roku, tj. za okres, kiedy przebywał on na urlopie zdrowotnym. Podstawę decyzji stanowi wyłącznie zaległość w wysokości 4 799, 60 USD wraz z odsetkami w wysokości 310, 63 USD, nie zaś rzekome należności za semestr letni roku akademickiego 2015/2016. O podstawie naliczania opłat, których brak uiszczenia stanowił podstawę decyzji, skarżący był wielokrotnie informowany, nigdy jednak nie uregulował wskazanych zaległości. Obecnie nie jest możliwe dalsze przedłużanie terminu na usunięcie skarżącego z Listy Studentów Uniwersytetu Medycznego.
W skardze E. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
• art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i nie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nie wzięcie pod uwagę okoliczności, że skarżący w 2013 r. i 2014 r. opłacił zaległości z tytułu powtarzania przedmiotów Biochemia i Praktyczne nauczanie w medycynie klinicznej, co stanowi o nieistnieniu zaległości z tego tytułu oraz nie wzięcie pod uwagę okoliczności, że w semestrze letnim roku akademickiego 2014/2015 skarżący nie został dopuszczony do udziału w zajęciach, za które Uczelnia obciążyła go opłatą, podczas gdy skarżący nie miał obowiązku ponoszenia opłat za zajęcia, z których nie korzystał;
• art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieumożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji przez Dziekana, jak i Rektora, co skutkowało oparciem obu decyzji wyłącznie na ustaleniach organów z pominięciem istotnych okoliczności podnoszonych przez skarżącego, takich jak okoliczność opłacenia zaległości z tytułu powtarzania przedmiotów Biochemia i Praktyczne nauczanie w medycynie klinicznej, co stanowi o nieistnieniu zaległości z tego tytułu oraz okoliczności, że w semestrze letnim roku akademickiego 2014/2015 skarżący nie został dopuszczony do udziału w zajęciach, za które Uczelnia obciążyła go opłatą, podczas gdy skarżący nie miał obowiązku ponoszenia opłat za zajęcia, z których nie korzystał, które to uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie. a których konsekwencją jest błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżący nie opłacił zaległości z tytułu powtarzania przedmiotów oraz czesnego za semestr letni roku akademickiego 2014/2015, podczas gdy w semestrze tym nie uczęszczał zajęcia z powodu niedopuszczenia go do udziału, co stanowiło dostateczną podstawę do nie obciążania go obowiązkiem zapłaty i tym samym decyzja o skreśleniu z listy studentów nie była uzasadniona.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Rektora oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana oraz o zasądzenie kosztów postepowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Skarżący zakwestionował kwotę zaległości w wysokości 2953,04 USD z tytułu opłaty za powtarzanie przedmiotów: "Biochemii" w semestrze zimowym 2011/2012 (zaległość w wysokości 2275 USD) oraz "Praktyczne nauczanie w medycynie klinicznej" w semestrze zimowym roku 2012/2013 (zaległość w wysokości 678,04 USD), bowiem w roku 2013 i 2014 uiścił obie te zaległości dokonując wpłat w postaci przelewu bankowego z dnia 03.06.2013 r. na kwotę 1200 USD, z dnia 06.08.2014r. na kwotę 14898,73 USD oraz z dnia 29.08.2014r. na kwotę 2854,31 USD. Tym samym skarżący wpłacił na rzecz Uniwersytetu łączną kwotę 18953,02 USD, co o ponad 1200 USD przekroczyło jego dług względem Uniwersytetu. Uniwersytet nigdy nie poinformował skarżącego w jaki sposób zaksięgował tę nadpłatę, Skarżący wywodzi okoliczność, iż uiścił już zaległość za powtarzanie ww. przedmiotów z treści decyzji Dziekana Wydziału Wojskowo - Lekarskiego UM w Ł. z dnia [...] r. ([...]). W treści przywołanej decyzji wskazano, że zaległość skarżącego za rok akademicki 2012/2013 wraz z zaległością z tytułu powtarzania przedmiotów wynosiła łącznie 17753,04 USD. Skarżący tę zaległość uiścił ww. przelewami, przekazując na rzecz Uniwersytetu kwotę o 1200 USD większą, niż wynosiła zaległość wskazana w decyzji z dnia [...] r. Tym samym, skarżący kwestionuje swój dług w zakresie kwoty 2953,04 USD z tytułu powtarzania przedmiotów, gdyż opłatę tę uiścił w czerwcu 2013 r. oraz w sierpniu 2014r.
W zakresie zaś zaległości za semestr letni roku akademickiego 2014/2015 w wysokości 1846,56 USD skarżący wskazał, że ma nadpłatę na swym koncie w wysokości 1200 USD (wpłata z dnia 03.06.2013 r.), która to nadpłata winna zostać przez Uniwersytet rozliczona. Ponadto skarżący nie został dopuszczony do udziału w zajęciach, mimo iż wcześniej (pismem z dnia [...] r.) uzyskał zgodę Dziekana na uczęszczanie na zajęcia objęte programem z czwartego roku po zdaniu egzaminu z psychiatrii, Zgodnie z oświadczeniem skarżącego, mimo zdania egzaminu z psychiatrii zgodnie z warunkiem Dziekana z pisma z dnia [...] r. nie pozwolono mu wziąć udziału z zajęciach, bo nadal nie zdał 2 egzaminów z 3 roku. Mimo tej okoliczności, obciążono skarżącego opłatą za ten okres w wysokości 1846,56 USD. W ocenie skarżącego, Uczelnia nie miała prawa obciążyć go opłatą za semestr, w którym nie dopuszczono go do żadnych zajęć,
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Uzupełniająco wskazał, że skarżący w semestrze letnim roku akademickiego 2010/2011 nie zaliczył przedmiotu "Biochemia", wobec czego konieczne stało się jego powtarzanie w roku akademickim 2011/2012, za co zgodnie z Regulaminem studiów została naliczona opłata wysokości 2 275,00 USD. Podobnie, w roku 2011/2012 skarżący nie zaliczył przedmiotu "Praktyczne nauczanie medycyny klinicznej", który to przedmiot powtarzany był w roku 2012/2013. Ww. przedmiot stał się podstawą do naliczenia kolejnej opłaty w wysokości 678,00 USD. A zatem opłaty za powtarzanie przedmiotów składały się na łączną kwotę zaległości w wysokości 2 953,00 USD. W dniu 1 grudnia 2010 r. skarżący podpisał z Uniwersytetem Medycznym w Ł. umowę, gdzie zobowiązał się do wnoszenia czesnego w wysokości 16 000,00 USD rocznie. Ponadto zgodnie z § 3 ust. 2 umowy czesne skarżącego mogło być płatne w wysokości 8 000,00 USD za semestr – płatne w dwóch ratach: do 30 listopada oraz do 15 marca. Co więcej § 4 ust. 1 umowy zawiera postanowienie o odsetkach, zgodnie z którym w przypadku nieprzestrzegania terminu płatności czesnego są pobierane odsetki. Skarżący podpisując ww. umowę zobowiązał się do przestrzegania postanowień w niej zawartych.
Wobec powyższego pełnomocnik organu nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że powołane w zaskarżonej decyzji podstawy jego należności wobec uczelni, stanowią dla skarżącego zaskoczenie. Wobec przywoływanego przez skarżącego zarzutu, że nigdy nie został poinformowany o sposobie zaksięgowania ww. kwot, a także o podstawie zaległości, organ wskazał, że w okresie od 2014 r. do 2016 r., a więc do daty wydania decyzji, skarżący był wielokrotnie informowany ustnie i mailowo o ww. fakcie przez pracowników Centrum ds. Organizacji i Obsługi Studiów w Języku Angielskim. Wskazano na wiadomość mailową z dnia [...] r. skierowaną do skarżącego przez A. W., w której informuje na co została zaksięgowana kwota 14 898,73 USD. Jednocześnie A. W. wyraźnie wskazała, że skarżący w dalszym ciągu jest dłużny Uczelni kwoty za przedmioty: "Biochemię" za rok 2011/2012 (2275 USD) oraz "Praktyczne nauczanie w medycynie klinicznej" (678 USD) za rok 2012/2013. Tym samym podnoszenie zarzutu, że skarżący nie był poinformowany, w jaki sposób zostały zaksięgowane kwoty, które wpłacił na rzecz Uczelni jest nietrafny. Co więcej wpłaty, które wskazuje skarżący tj. 14 898,73 USD z dnia [...] r. oraz 2 854,31 USD z dnia [...] r. zostały dokonane z rocznym opóźnieniem, co wynika wprost z załączonych przez samego skarżącego dowodów wpłat.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego zaległości za semestr letni roku
akademickiego 2014/2015 w kwocie 1 846,56 USD to jest 1615,38 EUR organ podniósł, że podnieść należy, iż w dniu [...] r. skarżący E. C. zdał egzamin reaktywacyjny na studia i na tej podstawie Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. w dniu [...] r. wydał pozytywną decyzję o wznowieniu studiów przez skarżącego. Pismem z dnia [...] r. Skarżący otrzymał zgodę na uczęszczanie w semestrze letnim na zajęcia z "Położnictwa i Ginekologii". Przedmiot ten był przedmiotem powtarzanym w roku 2014/2015, z uwagi na niezaliczenie go w ramach awansu na rok akademicki 2012/2013. Dlatego też została naliczona należność w kwocie 1 846,56 USD to jest 1 615,38 EUR.
Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego poparła skargę i wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącego przyznała, że na dzień wydania decyzji przez Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. skarżący posiadał zaległości z tytułu opłat, ale nie w takiej wysokości jak organ podaje w zaskarżonej decyzji. Oświadczyła, że poza należnościami, które skarżący kwestionuje nie posiada żadnych innych zaległości wobec uczelni. Kierowała do uczelni pisma o wyjaśnienie sposobu rozliczenia wpłat dokonanych przez skarżącego, ale nie uzyskała odpowiedzi. Po zamknięciu rozprawy zarządzeniem z dnia 18 lipca 2018 r. wezwano pełnomocnika organu do nadesłania w terminie 2 dni od dnia doręczenia wezwania:
1. zestawienia zaległości, wpłat skarżącego oraz sposobu ich rozliczenia za rok 2012/2013 (uwzględniającego również wpłaty w wysokości 1200 USD, 2854,31 USD i 14.898,73 USD) wraz z dowodami wpłat;
2. zestawienia zaległości, wpłat skarżącego oraz sposobu ich rozliczenia za rok 2014 i 2015 wraz z dowodami wpłat;
3. oraz do wyjaśnienia, czy skarżący uiścił, i jeśli tak, to w jaki sposób kwota ta została rozliczona, kwotę 6859 USD za semestr letni 2014/2015, którą w swoim mailu z dnia [...]. skierowanym do skarżącego wskazywała A. W. oraz do wyjaśnienia, czy zawierała ona opłatę za powtarzanie przedmiotu Ginekologia i Położnictwo w wysokości 1846,56 USD z odsetkami.
Postanowieniem z dnia [...] r. zamkniętą rozprawę otworzono i odroczono.
Dnia [...] r. (13 sierpnia 2018 r. – wpływ do sądu) pełnomocnik organu w odpowiedzi na wezwanie sądu przesłał: pismo z dnia [...] r. Kierownika Działu ds. Bytowych Studentów i Doktorantów UM w Ł. określające zadłużenie skarżącego za zakwaterowanie w III Domu Studenta w wysokości 510 zł za pobyt w listopadzie 2014 r, które nie zostało uregulowane oraz pismo sporządzone w formie tabeli częściowo w języku angielskim mające wskazywać rodzaje zaległości skarżącego.
W piśmie z dnia 9 października 2018 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, że zaległości wskazane ww. piśmie z dnia 8 sierpnia 2018 r. są przez skarżącego w całości kwestionowane. Wskazała, że zgodnie z informacją uzyskaną od skarżącego w listopadzie 2014 r. nie spędził w III Domu Studenckim nawet 5 dni, bowiem musiał się wyprowadzić ze względu na uporczywego lokatora. Pełnomocnik wskazała, że uiścił wszystkie opłaty z tytułu pobytu i zaległość pojawiła się dopiero w toku procesu. Podtrzymała stanowisko, że za przedmioty "Biochemia" i "Praktyczne Nauczanie Medycyny Klinicznej" skarżący uiścił opłaty. Podkreśliła, że skarżący kwestionuje zaległość w wysokości 2953,04 USD, bowiem zapłacił ją przelewami w czerwcu 2013 r. i nie został powiadomiony jak zostały rozliczone. Pełnomocnik podtrzymała stanowisko dotyczące braku obowiązku płatności za przedmiot "Położnictwo i ginekologia".
Na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. nikt się nie stawił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 .) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi skierowanej do Sądu jest decyzja Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów III roku studiów stacjonarnych prowadzonych w języku angielskim na Wydziale Wojskowo- Lekarskim z powodu niepłacenia należnego czesnego za studia.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wskazał organ I instancji, stanowiły przepisy art. 190 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1842 ze zm.) ( dalej : ustawa) oraz przepisy Regulaminu Studiów w UM w Ł.. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał natomiast jedynie na art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 3 k.p.a. i w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U z 2016 r. poz.1842 ze zm), akceptując podstawę prawną skreślenia skarżącego z listy studentów, wskazaną w decyzji organu I instancji.
Przesłanki skreślenia studenta z listy studentów obligatoryjne i fakultatywne określone zostały w art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U z 2016 r. poz.1842 ze zm). Zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów w przypadku : 1/niepodjęcia studiów , 2/rezygnacji ze studiów , 3/niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, 4/ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.
Z kolei w myśl art. 190 ust. 2 ustawy kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku: 1/ stwierdzenia braku postępów w nauce; 2/ nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3/ niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów; 4/ niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne .
Od decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2 przysługuje odwołanie do rektora. Decyzja rektora jest ostateczna ( art. 190 ust. 3).
Szczegółowe regulacje w powyższym zakresie, stosownie do art. 160 ustawy przewiduje regulamin studiów określony odrębnie dla każdej uczelni. W niniejszej sprawie był to Regulamin Studiów w Uniwersytecie Medycznym w Ł. uchwalony uchwałą nr [...] Senatu UM w Ł., który w § 58 reguluje skreślenie z listy studentów. Przepis ten przewiduje obligatoryjne skreślenie studenta poza przypadkami wymienionymi w ustawie także w przypadku niewnoszenia opłat związanych z odbywaniem studiów przez studenta niebędącego obywatelem polskim przez okres dłuższy niż 3 miesiące ( § 58 ust. 1 pkt 5). Regulamin precyzuje, że odwołanie jest składane w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji w podstawie prawnej decyzji wskazał na przesłankę skreślenia studenta z listy studentów zawartą w art. 190 ust. 1 pkt 3 (niezłożenie w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego), która w sprawie nie zachodzi, jednak biorąc pod uwagę treść uzasadnienia decyzji można uznać, że chodzi o omyłkę pisarską, a ustawową podstawą decyzji obu instancji stanowił art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy dotyczący możliwości skreślenia studenta w przypadku niewnoszenia opłat związanych z odbywaniem studiów oraz przytoczony wyżej § 58 ust. 1 pkt 5 Regulaminu Studiów dotyczący zaległości w opłatach przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Ponieważ nie ulega wątpliwości, że przepisy Regulaminu nie mogą pozostawać w sprzeczności z przepisami ustawy i regulować odmiennie od niej przesłanek skreślenia z listy studentów, w ocenie sądu należy przyjąć, że niewnoszenie przez studenta opłat związanych z odbywaniem studiów może być, zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym, fakultatywną przesłanką skreślenia z listy studentów, nie zaś, jak stanowi § 58 ust. 1 pkt 5 Regulaminu, przesłanką obligatoryjną wydania takiej decyzji.
Ponadto, co wynika z treści art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, do decyzji o skreśleniu z listy studentów, które niewątpliwie uznać należy za decyzję podejmowaną w indywidualnej sprawie studenta, zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazanie przez ustawodawcę na "odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.a., przesądza o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej i o dopuszczalności jedynie pewnych odstępstw od zasad uregulowanych w k.p.a.. Na pewno uznać należy, iż organy nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcia przez organy szkoły wyższej, w indywidualnych sprawach studentów, jak również postępowania w których one zapadają, muszą spełniać minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (wyrok WSA w Poznaniu z 2 grudnia 2015 r., IV SA/PO 356/15; wyrok WSA w Opolu z 28 czerwca 2016 r., II SA/Op 172/6; wyrok WSA w Bydgoszczy z 10 października 2106 r., II SA/Bd 344/16; www.cbois.nsa.gov.pl; także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 roku, w spr. SK 19/99, publik. w OTK nr 7, poz. 258). W szczególności zwrócić należy uwagę na przepis art. 107 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji oraz przepis art. 107 § 3 k.p.a., który precyzuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Jak wyjaśnia się w orzecznictwie sądów administracyjnych uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Konsekwentnie niezrealizowanie dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. i brak właściwego uzasadnienia decyzji narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Wydawana na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym decyzja o skreśleniu z listy studentów z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów (co miało miejsce w niniejszej sprawie) należy do decyzji uznaniowych, na co wskazuje użyty przez ustawodawcę zwrot "może skreślić". Z powyższego wynika, że niewniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów, niekoniecznie musi stanowić podstawę do skreślenia z listy studentów, lecz może być przesłanką innego rozstrzygnięcia wobec studenta (np. warunkowego wpisu na kolejny semestr), przewidzianego regulaminem studiów. Z utrwalonego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że nawet działając w ramach uznania administracyjnego organ nie przestaje być związany jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy materialnej (obiektywnej), obligująca organ do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), jak i wymogiem właściwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.)., które jak już wcześniej wskazano powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, a organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne występujące w danej sprawie.
W rozpoznawanej sprawie z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ nie wyjaśnił, a przynajmniej nie uzasadnił w dostateczny sposób faktycznych podstaw skreślenia skarżącego z listy studentów tj. czy faktycznie zalegał z opłatami, w jakiej wysokości, z czego wynikała ewentualna zaległość, jak zostały rozliczone wpłaty dokonane przez skarżącego. Ma to istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji skoro na kwotę, która zdaniem organu należna jest od skarżącego , składają się należności za powtarzanie dwóch przedmiotów w roku akademickim 2011/2012 (BIOCHEMIA) i w roku akademickim 2012/2013 (PRAKTYCZNE NAUCZANIE MEDYCYNY KLINICZNEJ), a skarżący już w odwołaniu podnosił, że gdy wracał na studia w 2014 r. zapłacił całe czesne i odsetki, a więc kwestionował w istocie wysokość dochodzonej od niego należności. Także w skardze skierowanej do sądu i pismach składanych w toku postępowania pełnomocnik skarżącego kwestionuje zasadność żądania od skarżącego wskazywanych przez organ opłat w łącznej wysokości 4799,60 USD w tym , 1846,56 USD plus odsetki 179,02 USD - należność za semestr letni 2014/2015, 2275 USD - powtarzanie "Biochemii" i 678,04 USD - powtarzanie przedmiotu "Praktyczne nauczanie Medycyny Klinicznej". Wskazuje, że skarżący uiścił 3.06.2013 r. 1200 USD, 6.08. 2014 r. 14 898,73 USD oraz 29.08. 2014 r. 2854,31 USD za 2012-2013 r., łącznie 18 953, 02 USD, co o ponad 1200 USD przekroczyło jego dług względem UM i nie ma za tamten okres żadnych zaległości ( dowody wpłat k- 22- 24 akt sądowych, znajdujące się także w aktach adm. ). Płatność za semestr letni 2014/2015 kwestionowana jest zaś dlatego, że nie dopuszczono skarżącego do zajęć.
Sąd bezskutecznie wzywał pełnomocnika organu do przedstawienia szczegółowych rozliczeń należności skarżącego
Stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja Rektora UM w Ł. z dnia [...] r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie spełniają wskazanych powyżej wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, co uzasadnia ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Dziekana Wydziału Wojskowo – Lekarskiego UM w Ł. wydane zostały bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a ponadto twierdzenia w nich zawarte nie wynikają w sposób jednoznaczny z załączonych akt administracyjnych i znajdujących się tam dokumentów. Nie podważając zasadności twierdzeń o zaleganiu przez skarżącego z opłatami za studia w kwocie 47799,6 USD, bo brak do tego wystarczających danych, należy równocześnie stwierdzić, że z załączonych akt i uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednoznacznie fakt istnienia zaległości w opłatach w podanej wysokości. Fakt, że skarżący informowany drogą elektroniczną przez opiekuna roku o istniejących zaległościach wprost nie zakwestionował podanych kwot i tytułów do ich zapłaty, nie oznacza jeszcze że są one należne w takiej wysokości. Postępowanie w sprawie skreślenia studenta z listy studentów z powodu zalegania z opłatami za studia nie jest postępowaniem o zasądzenie należności wynikających z zawartej między studentem a Uczelnią umowy ( w tym wypadku umowy z dnia [...] r.) do czego właściwy jest sąd powszechny, nie mniej fakt istnienia zaległości w opłatach w określonej wysokości, która ma stanowić podstawę skreślenia studenta z listy studentów, nie może budzić wątpliwości.
Tymczasem, mimo wezwania, pełnomocnik organu nie przedstawił zestawienia należności skarżącego i dokonanych przez niego wpłat, z którego wynikałaby wskazana w uzasadnieniu decyzji kwota zaległości i tytuły do jej zapłaty (wymogu tego nie spełnia zestawienie nadesłane 13 sierpnia 2018 r. k-119 akt sądowych, znajdujące się już wcześniej w aktach administracyjnych). Korespondencja e-mail, w której opiekun roku informuje studenta o zaległościach i obowiązku ich zapłaty, nie może zastąpić rzetelnego wskazania podstaw żądanej od skarżącego kwoty i nie jest równoznaczna z wykazaniem, że ta należność rzeczywiście istnieje w takiej wysokości, w szczególności gdy skarżący te należności kwestionuje w toczącym się postępowaniu.
Może np. budzić wątpliwości fakt żądania od skarżącego kwoty 2275 USD za powtarzanie "Biochemii" w roku akademickim 2011/2012 skoro skarżący był [...] r. skreślony z listy studentów za zaległości w opłatach i następnie ponownie przyjęty na studia decyzją Rektora z [...] r., co mogłoby wskazywać na uregulowanie zaległości istniejących przed 26 sierpnia 2014 r.
Skarżący przedstawia też dowody wpłaty w 2014 r. kwot 14.898,73 USD + 2854,31 USD. Biorąc jednak pod uwagę, że za każdy rok studiów miał, zgodnie z umową płacić 12.000 EUR w 4 ratach trudno ustalić, czy w zapłaconej przez niego kwocie mieści się opłata za powtarzanie jakiegoś przedmiotu, a decyzja tego nie wyjaśnia. Nie przedstawiono jak kształtowały się należności skarżącego, jak zaksięgowano dokonane przez skarżącego wpłaty i jak przeliczano przelewy w USD na walutę z umowy czyli EURO. Należy też zauważyć ze skarżący zwracał się o wyjaśnienie podstaw naliczania opłat, a z akt nie wynika aby otrzymał kompleksową jasną informację w tym zakresie .
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 190 ust. 2 przewiduje tylko "możliwość" skreślenia studenta w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Skoro decyzja o skreśleniu na tej podstawie studenta z listy studentów jest decyzją uznaniową, to nie tylko fakt niewniesienia opłat w określonej wysokości musi być niewątpliwy ale także organ powinien ustalić i rozważyć wszystkie inne okoliczności podnoszone przez studenta mogące mieć wpływ na treść decyzji, w tym także ocenić zasadność żądania niektórych opłat. W uzasadnieniu decyzji o skreśleniu osoby z listy studentów powinna także zostać rozważona wielkość zaległości w stosunku do uiszczonych wcześniej opłat i stopień zaawansowania nauki. Bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i przeprowadzenia ich analizy oraz oceny decyzja uznaniowa nie może zostać uznana za zgodną z prawem.
Podkreślić również należy, że uregulowana w Dziale II Rozdziale 10 Kodeksu postępowania administracyjnego instytucja procesowa odwołania gwarantuje uprawnionym podmiotom zaskarżenie decyzji administracyjnej wydanej w I instancji. W przypadku skutecznego wniesienia odwołania, organ odwoławczy uzyskuje kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wynikającą z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. organ odwoławczy nie może ograniczyć się wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie w jej całokształcie. Powinien także odnieść się do zarzutów i żądań strony, a jeżeli uzna, że jest taka potrzeba może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, zgodnie z art. 136 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie, organ odwoławczy nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego i nie odniósł się do zarzutów z odwołania. Z powyższych względów z uwagi na naruszenie art. 7,art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien uwzględnić wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia, a więc przede wszystkim wyjaśnić i przedstawić w uzasadnieniu decyzji z czego wynikają zaległości w opłatach, jak zostały rozliczone wpłaty dokonane przez stronę, ocenić istniejące zaległości i wyjaśnić dlaczego nie mógł uniknąć decyzji o skreśleniu z listy studentów.
O kosztach postępowania sąd orzekł na postawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną na rzecz skarżącego kwotę składają się koszty zastępstwa procesowego 480 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł oraz wpis od skargi 200 zł.
P.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło