III SA/Łd 46/08

Dnia 16 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA: Janusz Furmanek Sędzia WSA: Małgorzata Łuczyńska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008 roku wniosku I. G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 marca 2008 roku w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej p o s t a n a w i a: 1. oddalić wniosek, 2. przyznać adwokatowi A. N. – J. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A., kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złote, obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych, stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć i 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi A. N. – J. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 27 marca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę I.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...]. W dniu 8 kwietnia 2008r. I.G. złożyła wniosek o sporządzenia uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż nie złożyła w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku gdyż była nieświadoma przydatności tego wniosku. W zawiadomieniu o terminie rozprawy jest informacja w jakim terminie należy złożyć wniosek lecz nie wyjaśniono czemu taki wniosek ma służyć. Sądziła, iż decyzje podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi są ostateczne i niepodważalne. Przed rozprawą była w sekretariacie sądu i dowiedziała się, iż za uzasadnienie wyroku trzeba zapłacić 100 zł a na taką kwotę jej nie byłostać. Dopiero w rozmowie telefonicznej z pracownikiem sądu w dniu 7 kwietnia 2008r. uzyskała szczegółowe informacje dotyczące dalszego postępowania. W okresie od 27 marca do 6 kwietnia 2008r. ze względu na sprawy osobiste nie mogła podjąć czynności zmierzających do dowiedzeniu się o wynik sprawy. Na rozprawie w dniu 16 października 2008r. skarżąca podniosła, iż w czasie rozmowy z w sekretariacie sądu przed rozprawą powiedziano jej, iż za uzasadnienie wyroku trzeba zapłacić 100 zł lecz nie wyjaśniono jej w jakim celu należy złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Myślała, iż wyroki sądu administracyjnego są ostateczne. W okresie od 25 marca do 29 marca 2009r. skarżącą była na wyciecze turystycznej pt. "Szlakiem Zamków Polski Północnej". Po powrocie z wycieczki zachorowała na przeziębienie, grypę i choroba trwała do 8 kwietnia 2008r. Nie była jednak u lekarza gdyż jako osoba bezrobotna nie potrzebowała potwierdzenia swojej choroby. Organ administracji niej zajął stanowiska w przedmiocie wniosku skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek skarżącej, w ocenie sądu, nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art.86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 z późn. zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu. W orzecznictwie sądowym powszechnie jest przyjęty pogląd, iż kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Należy tutaj przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Strona winna więc wykazać się należytą starannością przy dokonywaniu konkretnej czynności. Przywrócenie terminu nie jest natomiast dopuszczalne w sytuacji gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lutego 2003r. w sprawie II SA 4162/01 (Monitor Prawniczy nr 8 z 2003r. str.340), w postanowieniu z 2 października 2002r. w sprawie V SA 793/03 (Monitor Prawniczy nr 23 z 2002r. str. 1059) i w postanowieniu z 24 marca 2004r. w sprawie FZ 13/04 (nie publikowany). W rozpoznawanej sprawie, w przekonaniu sądu, brak jest podstaw do uznania, iż uchybienie terminu przez skarżącą nastąpiło bez jej winy. I.G. jako przyczynę przekroczenia terminu podała to, iż była nieświadoma tego, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest konieczny do odwołania się do sądu wyższej instancji gdyż takiego pouczenia nie zawiera zawiadomienie o terminie rozprawy. Sądziła, że wyrok WSA w Łodzi jest ostateczny. Nadto w sekretariacie sądu, przed rozprawą, powiadomiono ją, iż koszt uzasadnienia wyroku wynosi 100 zł i dopiero w dniu 7 kwietnia dowiedziała się w rozmowie telefonicznej o prawidłowym trybie zaskarżenia wyroku. W ocenie sądu wymienione przyczyny nie usprawiedliwiały przekroczenia przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W zawiadomieniu o rozprawie znajduje się informacja, że niestawiennictwo strony nie wstrzymuje rozpoznania sprawy zaś sentencji wyroku ogłoszonego na rozprawie nie doręcza się stronom nieobecnym na rozprawie(k.12). Znajduje się tam również pouczenie o terminie do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę. Z informacji zawartej w wymienionym zawiadomieniu wynika zatem, że w razie nieobecności strony na rozprawie może zostać wydany wyrok zaś wniosek o jego uzasadnienie, w przypadku oddalenia skargi, należy złożyć w terminie 7 dni. Skarżąca wiedziała zatem, że w dniu 27 marca 2008r. może zostać wydany wyrok nawet wówczas gdy nie stawi się na rozprawę i z urzędu wyrok nie zostanie jej doręczony. Wiedziała również w jakim terminie należy złożyć wniosek o jego uzasadnienie. W zawiadomieniu o terminie rozprawy faktycznie nie ma informacji, że złożenie takiego wniosku jest konieczne aby odwołać się od wyroku. Nie ma także pouczenia, iż od wydanego wyroku przysługuje prawo do jego zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skoro zawiadomienie nie zawierało pełnego pouczenia zaś skarżąca nie wiedziała w jakim celu należy złożyć wniosek o uzasadnienie to mogła zwrócić się do sądu o wyjaśnienie po co składa się taki wniosek i czy jest on konieczny aby ewentualnie odwołać się od wyroku. I.G., jak sama przyznała, przed rozprawą była w sądzie i w wydziale informacji sądowej powiedziano jej, że za uzasadnienie wyroku należy zapłacić 100 zł lecz nie wyjaśniono po co należy złożyć wniosek o uzasadnienie. Należy zaznaczyć, iż pracownicy wydziału informacji sądowej są szczególnie uczuleni na to, aby stronom udzielać informacji o prawie i trybie zaskarżenia wyroku. Codziennie takie informacje są udzielane przynajmniej kilkunastu osobom. Obecnie nie sposób ustalić jak przebiegała rozmowa I.G. z pracownikiem sądu lecz z całą pewnością gdyby skarżąca zapytała się w jakim celu należy złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, to otrzymałaby na to odpowiedź pracownika sądu. Każda osoba dbająca z należytą starannością o swoje interesy, wiedząc, że nie stawi się na rozprawę i nie rozumiejąc treści pouczenia na zawiadomieniu o terminie rozprawy, zapytałaby się w sądzie o to po co należy złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku. Skarżąca, jak twierdzi, o to się nie zapytała w wydziale informacji sądowej co wskazuje, iż nie dołożyła należytej staranności w dbaniu o swoje sprawy. Odnośnie podnoszonego prze skarżącą faktu, iż sądziła, że wyrok WSA w Łodzi jest niezaskarżalny to należy podnieść, iż ustawa z 30 sierpnia 2002r. obowiązuje od 1 stycznia 2004r. zaś opublikowana została we wrześniu 2002r. Ponad czteroletni okres obowiązywania wymienionej ustawy, w ocenie sądu, jest wystarczająco długi aby wiedzieć, że od wyroku sądu administracyjnego I instancji przysługuje prawo odwołania się od sądu wyższej instancji. O reformie ustrojowej sądów administracyjnych było swego czasu głośno w środkach masowego przekazu. W ocenie sądu trudno uznać za przekonujące wyjaśnienie skarżącej, że myślała, iż wyrok wydany w jej sprawie jest ostateczny. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego I.G. nie stawiła się na rozprawę w dniu 27 marca gdyż w okresie od 25 do 29 marca była na wycieczce turystycznej pt. "Szlakiem Zamków Polski Północnej"(k. 56). Po powrocie z wycieczki skarżąca powinna zatem niezwłocznie dowiedzieć się o wynik jej sprawy gdyż wiedziała o siedmiodniowym terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. I.G. jednak tego nie uczyniła gdyż, jak wyjaśniła na rozprawie, w okresie od 30 marca do 8 kwietnia chorowała na przeziębienie, grypę. Nie była jednak u lekarza gdyż nie było jej to potrzebne. W przekonaniu sądu I.G. nie uprawdopodobniła, iż w tym okresie była faktycznie chora w takim stopniu, że nie mogła należycie zadbać o swoje sprawy. Gdyby rzeczywiście poważnie zachorowała to na pewno udałaby się do lekarza aby uzyskać pomoc lekarską. Skoro tego nie uczyniła to wskazuje, iż jej stan zdrowia nie był na tyle poważny aby niezwłocznie po powrocie z wycieczki nie mogła dowiedzieć się o wynik jej sprawy sądowej. W ocenie sądu skarżąca, zaraz po powrocie z wycieczki mogła zatelefonować do sądu i uzyskać informację o wyniku jej sprawy oraz możliwości odwołania się od wyroku. I.G. zatelefonowała do sądu dopiero w dniu 7 kwietnia a więc 11-go dnia od wydania wyroku. Nie można więc uznać, iż dołożyła należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Przy ocenie zasadności wniosku skarżącej należy wziąć pod uwagę fakt, iż I.G. posiada wyższe wykształcenie (jest magistrem ekonomii). Nie jest więc osobą nieporadną i nie rozumiejącą jak należycie dbać o swoje sprawy. Reasumując sąd uznał, iż wniosek I.G. nie jest zasadny. Mimo, że zawiadomienie o terminie rozprawy nie zawiera pełnej informacji o możliwości zaskarżenia wyroku (m.in. pouczenia w jakim celu należy złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku) to skarżąca miała możliwość uzyskania wszystkich niezbędnych informacji w czasie jej rozmowy z pracownikiem wydziału informacji sądowej przed rozprawą. Mogła również dowiedzieć się o wynik sprawy i możliwości zaskarżenia wyroku niezwłocznie po jej powrocie z wycieczki turystycznej lecz skarżąca uczyniła to dopiero w dniu 7 kwietnia. W związku z czym, w ocenie sądu, brak jest podstaw do uznania, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nastąpiło bez jej winy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd odmówił uwzględnienia wniosku I.G.. Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu(Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi A.N-J kwotę 309,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie adwokata, 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz 52,80 zł – podatek od towarów i usług. TG