III SA/Łd 460/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...]; 2. przyznaje adwokatowi R. Ł. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej J. U. oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309, 80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi R. Ł. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca o dodatkach mieszkaniowych ( Dz.U. z 2001 r. Nr 71. Poz. 734 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. odmówił J. U. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ administracji I instancji stwierdził, iż J. U. w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W związku z brakiem tytułu prawnego do zajmowanego lokalu decyzją z dnia [...] r. odmówiono jej przyznania dodatku. Od tej decyzji strona odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Organ odwoławczy uchylił przedmiotową decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Ł.z dnia [...] umowa najmu została skutecznie wypowiedziana na dzień 30 września 2006 r. J. S. J.S. z dniem 18 maja 2007 r. zmieniła nazwisko na "U.", wracając do nazwiska rodowego. W ocenie organu administracji strona nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Nie zostały spełnione przesłanki niezbędnego przyznania dodatku mieszkaniowego. W myśl art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalu, do którego mają tytuł prawny. Strona odwołała się od decyzji organu administracji pierwszej instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. podnosząc, że administrator posługiwał się wyrokiem sądu rejonowego przed rozpatrzeniem apelacji przez sąd okręgowy. Ponadto sąd rejonowy zawiesił postępowanie w sprawie o eksmisję strony z lokalu. Z tych względów zamieszczenie przez administratora adnotacji o braku tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 ze zm.) , dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Stosownie do ust. 2 powołanego wyżej przepisu dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1 Organ odwoławczy przypomniał, że decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. , dotyczącą odmowy przyznania J. U. dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że wypowiedzenie najmu lokalu było skuteczne na dzień 30 września 2006 r. ( pismo administracji nieruchomościami Ł. z dnia [...] r.). Wyrokiem z dnia [...] Sąd Rejonowy w Ł. III Wydział Cywilny oddalił powództwo J.U.o ustanie bezskutecznego wypowiedzenia umowy najmu. Sąd Okręgowy w Ł. III Wydział Cywilny Odwoławczy w sprawie o sygn. [...] na rozprawie w dniu [...] r. zwrócił apelację strony – jako niedopuszczalną – do Sądu Rejonowego. Po dokonaniu powyższych ustaleń organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. ponownie odmówił przyznania J. U.dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak tytułu prawnego do lokalu. Organ odwoławczy uznał, iż z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że strona w chwili składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, który zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uprawniałby do przyznania dodatku mieszkaniowego. Zawieszenie na zgodny wniosek stron postępowania o eksmisję nie może mieć wpływu na skuteczność wypowiedzenia umowy najmu. Pozew o eksmisję mógł zostać złożony przez właściciela nieruchomości dopiero po wcześniejszym wypowiedzeniu umowy najmu. Powyższe wypowiedzenie stało się skuteczne w dniu 30 września 2006 r. W przypadku orzeczenia eksmisji sąd orzeka również o tym, czy eksmitowana osoba ma prawo do lokalu socjalnego. W dniu 14 sierpnia 2009 r. J. U., za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Jako podstawę skargi wskazała art. art. 227 k.p.a. wyjaśniając jednocześnie, iż składa skargę z powodu zaniedbania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, że organ odwoławczy oparł decyzję na piśmie Administracji Nieruchomości Ł.z dnia [...] r., mimo niedołączenia tego pisma, wyroku i protokołu rozprawy apelacyjnej, potwierdzających zawarte w tym piśmie twierdzenia. Zdaniem skarżącej sytuacja faktyczna jest inna niż ustalona przez organ administracji. Wyrok Sądu Rejonowego w Ł. III Wydziału Cywilnego z dnia [...] r. w sprawie o sygnaturze [...] nie jest prawomocny. Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd Okręgowy w Ł. III Wydział Cywilny Odwoławczy w sprawie o sygn. [...] stwierdził omyłkę Sądu Rejonowego dla Ł. Śródmieścia w Ł. i postanowił zwrócić akta w celu ich uzupełnienia o apelację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wyjaśniło, że pełnomocnik powódki adw. J.C. nie składał innej apelacji niż ta, która została prawomocnie odrzucona. Powyższa okoliczność wynika z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia [...]przed Sądem Okręgowym w Ł. Wydziałem Cywilnym Odwoławczym. Na skutek oświadczenia pełnomocnika Sąd Okręgowy zwrócił akta sprawy Sądowi Rejonowemu dla Ł. w Ł. jako omyłkowo przedstawione bez apelacji ( apelacja z karty 98-100 została prawomocnie odrzucona). Wynika zatem z tego, że wyrok Sądu Rejonowego od którego apelacja została odrzucona stał się prawomocny. Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 5 października 2009 r. stwierdziła, iż sąd w sprawie o sygn. akt [...] nigdy nie wydał na podstawie art. 364 kodeksu postępowania cywilnego postanowienia o uprawomocnieniu się wyroku z dnia [...] r. Wyrok ten nie jest prawomocny, bowiem przysługuje od niego środek odwoławczy w postaci apelacji. Tylko przez oczywistą omyłkę sądu rejonowego strona nie została wezwana do uzupełnienia akt sprawy o ponowną apelację i sąd okręgowy był zmuszony zwrócić akta sprawy sądowi rejonowemu w celu uzupełnienia ich o przysługujący środek odwoławczy, to jest apelację. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 17 lutego 2010 r. reprezentujący skarżącą pełnomocnicy nie byli w stanie jednoznacznie wyjaśnić, czy skarga z dnia 14 sierpnia 2009 r. jest skargą złożoną w trybie art. 227 k.p.a., czy też skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. Wobec powyższego odroczono rozprawę, zobowiązując ustanowionego przez sąd pełnomocnika do wyjaśnienia tej kwestii, w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, iż skargę wniesiono w trybie art. 227 k.p.a. Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2010 r. stwierdził, iż J. U. uważa swoje pismo z dnia 14 sierpnia 2009 r. za skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach innej sprawy rozpoznawanej w tym sądzie - sygn. akt III SA/Łd 564/09, to jest wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. z dnia [...], pisma stanowiącego odpowiedź na apelację z dnia [...] r. podpisanego przez radcę prawnego K.Z., pisma stanowiącego odpowiedź na pozew z dnia [...] podpisanego przez radcę prawnego K. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję przyjął, iż strona w chwili składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie dysponowała tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, bowiem wypowiedzenie umowy najmu łączącej ją z wynajmującym było skuteczne na dzień 30 września 2006 r. Powołując się na ustalenia organu pierwszej instancji wskazał, że powyższa data wynika z pisma Administracji Nieruchomości Ł.z dnia [...] r. Okoliczność nieposiadania przez stronę tytułu prawnego potwierdzać miał wyrok Sądu Rejonowego dla Ł.z dnia [...] oddalający powództwo J. U. o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się także do protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia [...] r. przed Sądem Okręgowym w Ł. sygn. akt [...]. W protokole tym zamieszczono adnotację o zwrocie apelacji jako niedopuszczalnej. W ocenie sądu treść powołanych przez organ dokumentów nie dowodzi, by strona w chwili składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. w dniu 29 stycznia 2009 r. nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza okoliczności prawomocności wyroku, który stanowi podstawę ustaleń organów administracji obu instancji, to znaczy wyroku Sądu Rejonowego dla Ł.oddalającego powództwo strony o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu. Zachodzi natomiast duże prawdopodobieństwo, iż jeszcze w dniu 29 września 2009 r. sprawa z powództwa J.U. o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu przedmiotowego lokalu nie została zakończona prawomocnym orzeczeniem sądu. W tym dniu, bowiem pełnomocnik Miasta Ł. sporządził pismo procesowe (odpowiedź na pozew) w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Ł.. W uzasadnieniu pisma stwierdził, iż J. U. wniosła apelację od wyroku tego sądu z dnia [...] i postępowanie wywołane wniesieniem apelacji toczy się przed Sądem Okręgowy w Ł. III Wydziałem Cywilnym [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydając decyzję bez wcześniejszego ustalenia stanu faktycznego sprawy naruszyło przepisy artykułów 7 i 77 § 1 k.p.a. Przed wydaniem decyzji zobowiązane było dokładnie wyjaśnić kwestię prawomocności orzeczenia, które zapadło przed sądem powszechnym w przedmiocie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu. Wyjaśnić tę okoliczność mogło zasięgając informacji w tymże sądzie. Wobec braku powyższego ustalenia nie można wykluczyć takiej możliwości, iż apelacja skarżącej została rozpoznana i zapadło rozstrzygniecie dla niej korzystne. W takim przypadku dysponowałaby tytułem prawnym do zajmowanego lokalu i w konsekwencji mogłaby ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Organ ponownie rozpoznający sprawę przed wydaniem decyzji w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego ustali, czy sprawa wytoczona przez skarżącą przed sądem powszechnym o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu została zakończona prawomocnym orzeczeniem sądu. Prawomocne orzeczenie w tej sprawie będzie określało sytuacje prawną strony ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w związku z art. 135 p.p.sa. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku § 18 ust. 1 pkt 1) c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). t.p.