III SA/Łd 468/06

Dnia 19 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego po wznowieniu postępowania oddala skargę III SA/Łd 468/06 UZASADNIENIE Na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...], Nr [...] J. Ł. uzyskał status osoby bezrobotnej z dniem 28 lipca 2005 roku. Jednocześnie organ orzekł o przyznaniu stronie prawa do zasiłku od dnia 5 sierpnia 2005 roku do dnia 4 sierpnia 2006 roku w wysokości 521,90 złotych miesięcznie. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną, o której mowa wyżej. Następnie decyzją z dnia [...] Starosta [...] uchylił decyzję z dnia [...] i odmówił przyznania J. Ł. statusu osoby bezrobotnej wskazując, że stronie przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 czerwca 2005 roku. W odwołaniu od powyższej decyzji J. Ł. zarzucił, że w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy, jak i przez cały okres pobierania zasiłku był osobą bezrobotną, natomiast rentę inwalidzką uzyskał na mocy wyroku Sądu Pracy i dopiero od daty jego ogłoszenia powinien utracić status bezrobotnego. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał decyzję organu I instancji z dnia [...] w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, za osobę bezrobotną uważa się osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Organ wyjaśnił, że w dniu rejestracji J. Ł. przedstawił dokumenty z ZUS tj. decyzję z dnia 15 lipca 2005 roku o odmowie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz zaświadczenie z dnia 20 lipca 2005 roku o okresach pobierania renty, z których wynikało, iż skarżący jest zdolny do pracy i nie posiada uprawnień rentowych. Z akt sprawy nie wynika, że w dniu wydania decyzji organowi I instancji była znana okoliczność zakwestionowania przez skarżącego przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych swojej zdolności do pracy i ww. decyzji ZUS z dnia 15 lipca 2005 roku. Powyższą informację Starosta [...] powziął dopiero w dniu 26 czerwca 2006 roku. W związku z powyższym, w ocenie organu, zasadnym było wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...]. Zdaniem organu odwoławczego, niezasadne są argumenty skarżącego dotyczące uzyskania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy dopiero po ogłoszeniu korzystnego dla niego wyroku Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Nabycie przez J. Ł. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 czerwca 2005 roku do dnia 31 maja 2007 roku zostało ustalone na mocy wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 maja 2006 roku sygn. akt VU 1483/05. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., pismem z dnia 23 czerwca 2006 roku poinformował Powiatowy Urząd Pracy w T. o przyznaniu skarżącemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Ponadto ZUS poinformował Urząd Pracy o planowanych potrąceniach ze świadczenia J. Ł. z tytułu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych w okresie od 5 sierpnia 2005 roku do dnia 31 maja 2006 roku, w oparciu o art. 78 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W ocenie organu, nabycie przez skarżącego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowało, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. J. Ł. nie spełniał warunków nabycia statusu bezrobotnego, a tym samym prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Pozostawanie w ewidencji osób bezrobotnych uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepisy powoływanej ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie ma możliwości odstąpienia od ich stosowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. Ł. zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując, że w dniu rejestracji spełniał wszystkie możliwe warunki dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej. W dniu wydania decyzji zdaniem skarżącego, nie było żadnych nowych okoliczności i dowodów, które później wyszły na jaw. Ponadto, skarżący wskazał, że na skutek potrąceń dokonanych przez organy – ZUS i Urząd Pracy – został on zmuszony do wyrównania różnicy wynikającej z faktu, że rentę otrzymuje w wysokości niższej niż otrzymywał zasiłek. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, którego konsekwencją byłaby konieczność wzruszenia zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcia będące przedmiotem skargi zostały wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania jakim jest wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą odstąpienie od zasady trwałości decyzji administracyjnej i wzruszenie ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w toku postępowania administracyjnego. Konsekwencją odstąpienia od tejże zasady, jest konieczność rygorystycznego stosowania przepisów regulujących instytucję wznowienia postępowania, w tym przesłanek umożliwiających jej zastosowanie, niezależnie od tego czy postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zostaje wszczęte z inicjatywy strony czy też z urzędu. Jak już wyżej wskazano, skarżący ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] uzyskał status osoby bezrobotnej i wobec spełnienia ustawowych przesłanek uzyskał prawo do świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnych. Jednocześnie skarżący podejmował środki prawne zmierzające do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy, co ostatecznie udało mu się osiągnąć, ale dopiero na mocy wyroku sądu pracy i ubezpieczeń społecznych z dnia 29 maja 2006 roku. Na mocy tegoż wyroku przyznano J. Ł. prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na okres od dnia 1 czerwca 2005 roku do dnia 31 maja 2007 roku. Wyrok ten miał niewątpliwie charakter deklaratoryjny, a więc nie tworzył nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzał nabycie przez skarżącego prawa do określonego w nim świadczenia. Powyższe okoliczności Starosta [...] uznał za wystarczające dla wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]. Jako podstawę wznowienia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako – k.p.a.). Zgodnie z cytowanym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. A zatem wznawia się postępowania na tej podstawie wtedy, gdy spełnione są trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest, że nowe okoliczności lub dowody nie były znane organowi w momencie wydawania rozstrzygnięcia ostatecznego będącego przedmiotem wznowienia. Trzecią zaś jest istnienie nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów w dniu wydawania decyzji ostatecznej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wszystkie z powyższych przesłanek zostały spełnione. Należy bowiem uznać, że w momencie wydawania decyzji z dnia [...] skarżący był niezdolny do pracy i przysługiwało mu uprawnienie do pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. Jak wskazał organ, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 roku, Nr 99, poz. 1001 ze zm.), za osobę bezrobotną uważa się osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzja stwierdzająca uprawnienie do nabycia renty z tytułu niezdolności do pracy (podobnie jak wyrok sądu pracy i ubezpieczeń społecznych zapadły w przypadku sporu z ZUS-em), jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, a więc, że jedynie potwierdza istniejący stan prawny. W dniu wydawaniu decyzji przez Starostę [...] z dnia [...] okoliczność nabycia przez skarżącego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy istniała, co znalazło wyraz w wyroku sądu pracy i ubezpieczeń społecznych z dnia 29 maja 2006 roku. Nie ulega jednocześnie wątpliwości, że obowiązujące przepisy jednoznacznie wykluczają możliwość jednoczesnego pobiera świadczeń w postaci zasiłku dla bezrobotnych i renty z tytułu niezdolności do pracy. Powyższe potwierdza nie tylko cytowany wyżej art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ale również art. 76 ust 2 pkt 3 tejże ustawy, zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78. Konsekwencją uznania świadczenia za nienależne jest konieczność jego zwrotu wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne (art. 76 ust. 1 ustawy). Wobec powyższego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na marginesie rozważań należy zauważyć, że przepis art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku przewiduje ochronę osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej w przypadkach pobrania przez nie nienależnego świadczenia. Zaskarżona decyzja nie stoi na przeszkodzie zastosowania regulacji tamże wskazanych, jednakże rozstrzygnięcie w zakresie odroczenia terminu płatności, rozłożyć na raty lub umorzenia należności winno być przedmiotem odrębnego postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.